Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Навоий вилоятининг Хатирчи туманида ёввойи ҳолда ўсувчи дўлана меваларини терган икки нафар маҳаллий аҳоли вакили жаримага тортилди. Маъмурий жарималарнинг умумий миқдори 7,48 млн сўмни ташкил этди. Бундан ташқари, ҳуқуқбузарлар табиатга етказилган 1 млн сўмлик зарарни ҳам қоплаши керак. Бу ҳақда Навоий вилояти экология инспекторлари хабар берди.
Фуқароларга нисбатан Ўзбекистон Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 79-1-моддаси бўйича баённомалар расмийлаштирилди. Ушбу модда ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимлик хомашёсини, жумладан, озиқ-овқат ва доривор мақсадларда фойдаланиладиган ўсимликларни йиғишнинг белгиланган тартиби ва шартларини бузганлик учун жавобгарликни назарда тутади.
Ҳуқуқбузарлардан бирига базавий ҳисоблаш миқдорининг (БҲМ) 10 баравари, иккинчисига эса 7 баравари миқдорида жарима тайинланди. Келтирилган маълумотларга кўра, мазкур моддада фуқаролар учун 7 баравардан 10 бараваргача, мансабдор шахслар учун эса 15 баравардан 25 бараваргача миқдорда жарима белгиланган.
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни йиғиш тартиби 2026 йил 15 майдаги 245-сон Вазирлар Маҳкамаси қарори билан тартибга солинади.
Ҳужжатда ўсимликларни шахсий эҳтиёжлар учун йиғиш ва уларни тижорат мақсадида тайёрлаш учун турли шартлар белгиланган.
Шахсий фойдаланиш учун йиғиш мумкин бўлган ўсимликлар ҳажми халқ депутатлари маҳаллий Кенгашлари томонидан белгиланади.
Ёввойи ўсимликларни тижорат мақсадида тайёрлаш учун E-auksion платформасида онлайн-аукцион орқали уларни йиғиш ҳуқуқини қўлга киритиш зарур. Бундай ҳуқуқлар ҳар йили белгиланадиган квоталар доирасида тақдим этилади. Ютилган лот учун тўлов амалга оширилганидан сўнг, тизим бир иш куни ичида электрон рухсатнома бериши керак.
Эълон қилинган материалларда мисол тариқасида дўлана меваси ва гулларини йиғиш учун бошланғич ставка ҳам келтирилган. У қуритилган вазн ҳисобида бир килограмм учун БҲМнинг 0,005 бараварини ташкил этади. Аукцион иштирокчилари бошланғич нархни оширишлари мумкин.
Шунингдек, бошқа ёввойи ўсимликларни йиғиш учун белгиланган бошланғич ставкалар ҳам кўрсатилган: зира учун бир килограммга БҲМнинг 0,035 баравари, родиола учун 0,022 баравари, мойчечак гултўпламлари учун 0,015 баравари, зирк мевалари учун 0,008 баравари, наъматак учун 0,005 баравари ва исириқ учун 0,004 баравари.
Ёввойи ҳолда ўсувчи ўсимликларни йиғишнинг белгиланган қоидаларини бузиш маъмурий жаримага тортиш ҳамда табиатга етказилган зарарни қоплаш мажбуриятини келтириб чиқариши мумкин.
