Toşkent, Özbekiston (UzDaily.uz) — Özbekistonda soliq tuşumlarining yalpi içki mahsulotga (YAIM) nisbati pasaymoqda. Bu tendensiyani özgartiriş uçun uning sabablarini aniqlaş zarur. Bu haqda XVJning Özbekistondagi doimiy vakili Koba Gvenetadze ma’lum qildi.
Bu masala XVJning Kavkaz va Markaziy Osiyo böyiça mintaqaviy iqtisodiy prognozi Markaziy bankda taqdim etilganida muhokama qilindi.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi Soliq va bojxona siyosati departamenti bölim boşliği Ulmas Jörayev soliq tuşumlarining YAIMga nisbati pasayganini tasdiqladi. U örta muddatli daromadlar strategiyasini (MTRS) qabul qiliş zarurligini ta’kidladi.
Jörayevning sözlariga köra, vazirlik XVJdan texnik yordam söragan va jamğarmaning XVJ bitimining IV moddasi böyiça missiyasi davomida uşbu masalani batafsil muhokama qilişni rejalaştirmoqda.
Iqtisodiyot va moliya vazirligi vakili, şuningdek, soliq ma’muriyatçiligi strategiyasi allaqaçon qabul qilinganini ma’lum qildi. Uning baholaşiça, strategiyaning amalga oşirilişi yaşirin iqtisodiyotni qisqartirişga yordam beradi.
Şu bilan birga, Jörayev soliq tekşiruvlariga qöyilgan moratoriyning ehtimoliy oqibatlariga e’tibor qaratdi. Uning sözlariga köra, çeklovlar byudjetga tuşmay qoladigan daromadlarga olib kelişi mumkin.
Şu munosabat bilan vazirlik XVJ bilan uç yillik moratoriy davrini hisobga olgan holda soliq auditi tizimini modernizatsiya qiliş masalasini muhokama qilişni rejalaştirmoqda.
Gvenetadze jamğarma ham soliq tuşumlarining YAIMga nisbatan kamayişini kuzatayotganini tasdiqladi. Şu bilan birga, u bunday dinamikaning sabablarini aniqlaş zarurligini ta’kidladi.
«Buning ortida ayrim tarkibiy muammolar turgan bölişi mumkin, ammo buning sababi nimada ekanini tuşuniş zarur», — dedi XVJ vakili.
Uning sözlariga köra, soliq tuşumlarining kamayişi oltin narxlari yuqori bölgan davrga töğri keldi. Bu esa byudjet daromadlarini qöllab-quvvatlamoqda. Gvenetadzening fikriça, bu islohotlarni amalga oşiriş uçun qulay fursatdir.
«Tomni quyoş çaraqlab turganida ta’mirlaş kerak», — dedi u.
Jamğarma vakili soliq xarajatlarini hisobga oliş muhimligini ham alohida ta’kidladi. Bunda taqdim etilgan soliq imtiyozlari tufayli byudjetga kelib tuşmaydigan daromadlar nazarda tutiladi.
«Soliq xarajatlarini hujjatlaştiriş, ularning mohiyatini tuşuniş va hisobotlarda aks ettiriş juda muhim. Çunki bu qança mablağ yöqotilayotganini va bu miqdor qançalik katta ekanini haqiqatan ham körsatadi», — dedi Gvenetadze.
XVJ, şuningdek, sayyor soliq tekşiruvlarini kuçaytiriş va soliq organlarining Soliq kodeksi normalarini qöllaş böyiça vakolatlarini kengaytirişni tavsiya qilmoqda. Şu bilan birga, jamğarma soliq tölovçilarning huquqlariga qat’iy rioya etiş zarurligini ta’kidlamoqda.