Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Самарқандда 46-Жаҳон шахмат Олимпиадаси старт олди. Биринчи турда фаворитларнинг аксарияти ғалаба қозонди, асосий сюрприз эса Ҳиндистон терма жамоаси етакчиси Аржун Эригайсининг Таиланд вакили Прин Лаохавирапапага мағлуб бўлиши бўлди. Очиқ турнирда 207 та, аёллар турнирида эса 191 та жамоа рўйхатдан ўтган. Бу ҳақда Жаҳон шахмат Олимпиадасининг расмий сайти хабар берди.
Мусобақалар маҳаллий вақт билан соат 15:00 да турнир бош ҳаками Иван Сироворийнинг қисқа табриги билан бошланди. Очиқ турнирнинг биринчи тахтасидаги рамзий биринчи юришни беш карра жаҳон чемпиони ва ФИДЕнинг вақтинчалик президенти Вишванатан Ананд Ямайка вакили Жошуа Кристи учун амалга оширди. Кристи Ўзбекистоннинг энг яхши шахматчиси Нодирбек Абдусатторовга қарши баҳс олиб борди.
Аёллар турнирида Ўзбекистон шахматчиси Гулруҳбегим Тоҳиржонова Тринидад ва Тобаго вакили Шемила Жеймсга қарши ўйнади. Ушбу партияда рамзий биринчи юришни Ўзбекистон Шахмат федерацияси биринчи вице-президенти Алишер Саъдуллаев амалга оширди.
Спорт дастуридан ташқари, Олимпиаданинг биринчи куни мухлислар ва иштирокчилар фаоллиги билан ҳам ўтди. Ўйинлар майдонидан чиқиш йўли билан туташган EXPO ҳудудида томошабинлар партиялар якунланганидан сўнг шахматчилар билан мулоқот қилиш, автограф олиш ва суратга тушиш имконига эга бўлди. Катта экранда партиялар ва гроссмейстерларнинг шарҳлари намойиш этиб борилди.
Жамоалар либосларидаги миллий элементлар ҳам алоҳида эътиборни тортди. Одатий футболка, поло ва спорт кофталаридан ташқари, айрим терма жамоалар ўйинчилар исмлари туширилган либослардан фойдаланди. Аёллар турнирида дизайн ва анъанавий кийимларнинг турли вариантлари намойиш этилди. Ташкилотчилар энг чиройли кийиниб чиққан жамоа учун махсус соврин ҳам таъсис этган.
Очиқ турнирда бир нечта фаворит мусобақани йирик ҳисобдаги ғалабалар билан бошлади. Биринчи рақам остида сараланган АҚШ терма жамоаси Ироқни 3,5:0,5 ҳисобида мағлуб этди. Фабиано Каруана биринчи турда иштирок этмади, Уэсли Со эса жамоасига ғалаба келтирди. Левон Аронян учинчи тахтада дуранг ўйнади, Ҳанс Ниманн эса иккинчи тахтада 23 юришда ғалаба қозонди.
Аргентина терма жамоаси ҳам йирик ғалабага эришиб, Кенияни 4:0 ҳисобида мағлуб этди. Аргентиналиклар сафида биринчи тахтада 12 ёшли Фаустино Оро ўйнади ва у ҳам ўз партиясида 22 юришда ғалаба қозонди.
Бразилия ўйинчилар рейтингларида сезиларли устунликка эга бўлишига қарамай, Ботсванани мағлуб эта олмади. Учрашув 2:2 ҳисобида якунланди.
Биринчи турнинг асосий сенсацияси Аржун Эригайси ва Прин Лаохавирапапа партиясида қайд этилди. Таиланд вакили қора доналарда ўйнаб, Ҳиндистон терма жамоасининг етакчиларидан бирини мағлуб этди. Шунга қарамай, амалдаги жаҳон чемпионлари Таиланд устидан 3:1 ҳисобида ғалаба қозониб, турнирни зафар билан бошлади.
Партиянинг катта қисми давомида Эригайси устунроқ позицияни сақлаб турди, аммо эндшпилда тактик хато қилди. Ҳиндистонлик гроссмейстер шоҳни ҳимоя қилиш ва қўшимча пиёдани сақлаб қолиш имконини берган 50.Qf4! ўрнига 50.Qg7?? юришини амалга оширди.
50…Qh1+ 51.Kg4 Re4+ 52.Rf4 Qd1+ юришларидан сўнг қора доналар оқлар шоҳи учун ҳал қилувчи ҳужумга эга бўлди. 53.Kg3 Qg1+ 54.Kh3 Re3+ давомидан сўнг Эригайси таслим бўлди.
Аёллар турнирида саралашда биринчи бешликдан жой олган барча жамоа мусобақани ғалаба билан бошлади. Ҳиндистон Доминикан Республикасини 4:0, Грузия Тунисни 4:0, Қозоғистон Ботсванани 4:0, Хитой Замбияни 4:0, АҚШ эса Андоррани 4:0 ҳисобида мағлуб этди.
Аёллар турнирида Ўзбекистон терма жамоаси Тринидад ва Тобаго билан учрашди. Умида Омонова оқ доналарда Зара Ла Флёрга қарши ўйнаб, мураккаб позицияга тушиб қолди, аммо рақибасининг хатоларидан фойдаланиб, якунда Ўзбекистонга тўлиқ очко келтирди.
Очиқ турнирда Ўзбекистон Олимпиадани ишончли бошлаб, Ямайкани 4:0 ҳисобида мағлуб этди. Хитой ҳам Угандани 4:0 ҳисобида енгди, Германия эса Фарер ороллари устидан худди шундай ҳисобда ғалаба қозонди.
Шу тариқа, Самарқанддаги биринчи тур етакчи терма жамоаларнинг ишончли стартлари билан бир қаторда бир нечта кутилмаган натижалар билан кечди. Улар орасида энг асосийси Ҳиндистон — Таиланд учрашувининг биринчи тахтасида Эригайсининг мағлубияти бўлди.
