Ўзбекистон Иқтисод Молия Технологиялар Маданият Спорт Туризм Дунё Media OutReach Newswire
Иқтисод

Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси $41 млрдга етди

UzDaily таҳририяти · 29.07.2026 · 10:20 · 17 views
Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси $41 млрдга етди
Ўзбекистон ташқи савдо айланмаси $41 млрдга етди / Фото: Pixabay/benscripps..

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистоннинг 2026 йил январь–июнь ойларида ташқи савдо айланмаси 41 млрд АҚШ долларини ташкил этди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 2,8 млрд долларга ёки 7,4 фоизга кўп. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси ҳисоботида маълум қилинди.

Ташқи савдо айланмасининг ўсиши экспортнинг қисқариши билан бир вақтда импортнинг кўпайиши ҳисобига таъминланган. Импорт 25,1 млрд долларга етиб, йиллик ҳисобда 21 фоизга ошган. Экспорт эса 8,8 фоизга камайиб, 15,9 млрд долларни ташкил этган. Натижада ташқи савдонинг манфий сальдоси бир йил аввалги 3,4 млрд доллардан 9,3 млрд долларгача ошган.

Олтинсиз экспорт қарийб учдан бирга ошди

Экспортнинг умумий кўрсаткичи пасайишининг асосий сабаби монетар бўлмаган олтин экспортининг кескин қисқариши бўлди. Унинг қиймати 6,5 млрд доллардан 1,5 млрд долларга тушди, экспорт таркибидаги улуши эса 37,3 фоиздан 9,5 фоизга қисқарди. Олтин ҳисобга олинмаганда, товарлар экспорти, аксинча, 28,7 фоизга ошиб, 8,2 млрд долларга етди.

Экспорт товарлари таркибида саноат товарларининг улуши 15,2 фоизни, турли тайёр буюмлар 8,6 фоизни, озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар 8,3 фоизни, кимё маҳсулотлари эса 8,1 фоизни ташкил этди. Саноат товарлари экспорти 22,8 фоизга ошиб, 2,4 млрд долларга етди. Унинг энг йирик тоифаларини тўқимачилик иплари ва тайёр маҳсулотлар 975,9 млн доллар ҳамда рангли металлар 882 млн доллар билан ташкил этди. Турли тайёр буюмлар экспорти қарийб икки баробар ошиб, 1,36 млрд долларга етди, кийим-кечак экспорти эса 31,4 фоизга ошиб, 629,9 млн долларни ташкил қилди. Кимё маҳсулотлари экспорти асосан ноорганик кимёвий моддалар ҳисобига ўсиб, 1,28 млрд долларга етди. Уларнинг қиймати 789,1 млн доллар бўлган.

Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар экспорти 9 фоизга ошиб, 1,32 млрд долларга етди. Вазирлик мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти ўсганини ҳам алоҳида қайд этди. Биринчи ярим йилликда 1 086,7 минг тонна мева ва сабзавот 872,9 млн долларга экспорт қилинди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 3 фоиз кўп. Ушбу маҳсулотлар таркибида пиёз, карам, сабзи ва саримсоқ экспорти ҳажми ошган бўлса, гилос ва ўрик экспорти қисқарган.

Тўқимачилик маҳсулотлари экспорти ҳам сезиларли даражада ўсди. У 24,1 фоизга ошиб, 1,6 млрд долларга етди ва мамлакат товар экспортининг 10,1 фоизини ташкил қилди. Унинг асосий қисмини тайёр тўқимачилик маҳсулотлари 52,6 фоиз ва ип 31,1 фоиз улуш билан ташкил этди.

Хизматлар экспорти энг юқори суръатларда ўсди. У 35,7 фоизга ошиб, 6,2 млрд долларга етди ва мамлакат умумий экспортининг 39,1 фоизини таъминлади. Хизматлар экспортининг асосий қисмини туристик сафарлар 52,9 фоиз ва транспорт хизматлари 31,6 фоиз билан ташкил этди. Кейинги ўринларда телекоммуникация ва ахборот хизматлари 8,8 фоиз ҳамда бошқа бизнес хизматлари 3 фоиз улуш билан қайд этилди.

Импорт деярли барча тоифаларда ошди

Товарлар ва хизматлар импорти 21 фоизга ошиб, 25,1 млрд долларга етди. Товарлар импорти 4 млрд долларга кўпайиб, 22,2 млрд долларни ташкил этган бўлса, хизматлар импорти 12,3 фоизга ошиб, 3 млрд долларга етди.

Импорт таркибида машиналар ва транспорт ускуналари устунлик қилади. Уларнинг улуши 32,8 фоиз ёки 8,25 млрд долларни ташкил этди, ўсиш 25,1 фоиз бўлди. Ушбу тоифада автомобиль импорти энг юқори ўсишни кўрсатди: унинг ҳажми 31,7 фоизга ошиб, 2 млрд долларга етди. Бунда енгил автомобиллар импорти 84,5 фоизга кўпайди. Электр энергияси ишлаб чиқариш ускуналари импорти 56 фоизга, телекоммуникация аппаратлари импорти эса қарийб икки баробарга ошди.

Саноат товарларининг импортдаги улуши 14,8 фоизни ёки 3,73 млрд долларни ташкил этди. Бу ерда энг йирик товар гуруҳи чўян ва пўлат бўлиб, унинг қиймати 1,48 млрд долларга тенг бўлди. Кимё маҳсулотлари импорти 12,1 фоиз ёки 3 млрд долларни ташкил қилди. Унинг энг катта қисмини 966,4 млн доллар билан тиббий ва фармацевтика маҳсулотлари ташкил этди. Озиқ-овқат маҳсулотлари ва тирик ҳайвонлар импорти 44,2 фоизга ошиб, 2,82 млрд долларга етди. Жумладан, дон маҳсулотлари импорти 67,3 фоизга ошиб, 761,1 млн долларни ташкил қилди.

Бензин импорти энг сезиларли ўсишлардан бирини қайд этди — 78,5 фоизга ошиб, 409,5 млн долларга етди. Дизель ёқилғиси импорти эса, аксинча, 11,1 фоизга қисқарди.

Хизматлар импорти таркибида ҳам туристик сафарлар 43,8 фоиз ва транспорт хизматлари 27,5 фоиз улуш билан етакчилик қилди.

Хитой ва Россия асосий савдо ҳамкорлари бўлиб қолмоқда

Қўмита маълумотларига кўра, Ўзбекистон дунёнинг 195 дан ортиқ мамлакати билан савдо алоқаларини амалга оширмоқда. Товар айланмасининг умумий ҳажми бўйича мамлакатнинг энг йирик ҳамкори Хитой бўлиб қолмоқда — унинг улуши 23,1 фоиз. Кейинги ўринда 17,1 фоиз улуш билан Россия туради. Рўйхатда кейинги ўринларни Қозоғистон 6,8 фоиз, Туркия 3,4 фоиз ва Афғонистон 2,6 фоиз билан эгаллаган. Афғонистон билан товар айланмаси бир йилда қарийб 1,5 баробар ошиб, 1,08 млрд долларга етди.

Экспортда Россия 14,9 фоиз улуш билан етакчилик қилмоқда. Кейинги ўринларда Хитой 9 фоиз, Афғонистон 6,1 фоиз, Қозоғистон ва Франция 4,5 фоиздан, Гонконг 3,4 фоиз ҳамда Туркия 3,3 фоиз билан қайд этилган. Ушбу мамлакатларга биргаликда Ўзбекистон экспортининг ярмидан кўпи тўғри келади. Гонконгга экспорт ҳажми саккиз баробардан кўпроқ ошиб, 72 млн доллардан 594,7 млн долларга етди.

Импортда эса вазият бошқача. Биринчи ўринда 32 фоиз улуш билан Хитой, кейин Россия 18,5 фоиз, Қозоғистон 8,2 фоиз, Корея Республикаси 3,6 фоиз, Туркия 3,5 фоиз, Германия 2,1 фоиз ва Ҳиндистон 2 фоиз улуш билан туради. Ушбу етти мамлакатдан импорт қилинаётган товарлар ва хизматлар Ўзбекистонга киритилаётган умумий импорт ҳажмининг 70 фоиздан ортиғини таъминламоқда.