Ўзбекистон Марказий банки банкомат носозликлари учун жарима жорий этади

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Марказий банки август ойидан бошлаб банкоматлар орқали нақд пул ечиш жараёнида юзага келадиган узилишлар ва носозликлар учун тижорат ва давлат банкларига нисбатан жарима санкцияларини қўллашни бошлайди.

Бу ҳақда 13 июнь куни Марказий банк бошқаруви раиси Тимур Ишметов Олий Мажлис Сенатининг ялпи мажлисида маълум қилди. Унда регуляторнинг 2025 йилдаги фаолияти бўйича ҳисоботи тақдим этилди.

Йиғилиш давомида таъкидланишича, 2025 йилда банкоматлардан фойдаланиш билан боғлиқ тахминан 290 мингта носозлик ҳолати қайд этилган. Сенатнинг Мудофаа ва хавфсизлик масалалари қўмитаси раиси Қутбиддин Бурхановнинг маълум қилишича, айрим ҳолатларда банкоматлар нақд пул бермаган ёки банк карталарини ушлаб қолган.

Келтирилган маълумотларга кўра, бундай ҳолатлар бўйича тахминан 10 мингта мурожаат 15 кундан ортиқ муддатда кўриб чиқилган, 3 мингдан зиёд фуқаро эса муаммони ҳал қилиш учун ички ишлар органларига мурожаат қилишга мажбур бўлган.

Сенаторларнинг саволларига жавоб берар экан, Марказий банк раҳбари тизимли муаммолар мавжудлигини тан олди ва 2025 йилда банкоматлар орқали амалга оширилган 341 миллион операциянинг тахминан 0,08 фоизи турли носозликларга тўғри келишини билдирди.

Шунингдек, у носозликларнинг катта қисми тўғридан-тўғри банклар фаолияти билан боғлиқ эмаслигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, ҳолатларнинг тахминан 20 фоизи банкоматларда керакли номиналдаги купюралар мавжуд эмаслиги, яна 20 фоизи PIN-кодни нотўғри киритиш ёки карталарнинг блокланиши, 15 фоизи алоқа узилиши ва тахминан 10 фоизи электр таъминотидаги узилишлар билан боғлиқ.

Шу билан бирга, ҳодисаларнинг тахминан 15 фоизи ёки қарийб 46 минг ҳолат бевосита банклар ва тўлов тизимлари операторлари фаолияти ҳиссасига тўғри келади.

Марказий банк истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилишни кучайтириш ва мижозларга хизмат кўрсатиш сифати учун банклар масъулиятини ошириш ниятида эканини таъкидлади. Қайд этилишича, бундай ҳолатлар эндиликда нафақат техник носозлик, балки истеъмолчилар ҳуқуқларининг эҳтимолий бузилиши сифатида ҳам баҳоланади.

6 августдан банкоматлар ишидаги қоидабузарликлар учун банкларга нисбатан молиявий санкциялар қўллашни назарда тутувчи биринчи меъёрий ҳужжат кучга киради. Шунингдек, Марказий банк тўлов инфратузилмаси сифати ва самарадорлигини ошириш бўйича банкларга тегишли тавсияларни ҳам юборган.