Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзсаноатқурилишбанк 2026 йил 1 октябрь ҳолатига аҳолига ипотека кредитлари ажратиш бўйича тижорат банклари фаоллиги рейтингининг биринчи ўрнига кўтарилди. Банк рейтингда уч поғона юқорилади.
Уй-жой қурилишини молиялаштириш бўйича банклар фаоллиги рейтингида эса етти поғона юқорилаган Алоқабанк биринчи ўринни эгаллади. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки хабар берди.
Рейтинг икки йўналиш бўйича тузилган: аҳолига ипотека кредитлари ажратиш ва уй-жой қурилишини молиялаштириш. Марказий банк таъкидлашича, рейтинг банкларнинг уй-жой ва ипотека бозорини ривожлантиришдаги фаоллигини акс эттиради, аммо уларнинг умумий молиявий барқарорлиги ва фаолияти натижаларини тавсифламайди.
Аҳолига ипотека кредитлари ажратиш
Ипотека фаоллиги рейтингида Ўзсаноатқурилишбанк тўртинчи ўриндан биринчи ўринга кўтарилди.
Ўзбекистон Миллий банки иккинчи ўринни сақлаб қолди. Халқ банки эса икки поғона пастлаб, биринчи ўриндан учинчи ўринга тушди. Ипотека-банк бир поғона пастлаб, тўртинчи ўринни эгаллади.
Агробанк икки поғона юқорилаб, бешинчи ўринга чиқди. Асакабанк олтинчи ўринни сақлаб қолди. Микрокредитбанк икки поғона пастлаб, еттинчи ўринга тушди. Ўнталикни Туронбанк, Orient Finans Bank ва Трастбанк якунлади. Улар мос равишда саккизинчи, тўққизинчи ва ўнинчи ўринларни сақлаб қолди.
Шундай қилиб, ипотека рейтингида энг катта ўсишни Ўзсаноатқурилишбанк кўрсатди. Халқ банки ва Микрокредитбанк эса энг кўп поғона йўқотди. Биринчи ўнталикдаги банкларнинг ярми ўз ўрнини сақлаб қолди.
Ипотека бозорида банклар фаоллиги ўнта кўрсаткич асосида баҳоланади. Уларнинг учтаси энг юқори — 17 фоиздан вазнга эга бўлиб, жами баҳонинг 51 фоизини ташкил этади. Булар жорий йилда ажратилган ипотека кредитлари ҳажмининг ўтган йилнинг шу даврига нисбатан ўзгариши, банкнинг ўз маблағлари ҳисобидан ажратилган ипотека кредитлари ҳажми ва бюджет маблағлари ҳисобидан берилган кредитларда субсидияли ипотека улушидир.
Жорий йилда ажратилган ипотека кредитларининг умумий ҳажми 15 фоиз вазн билан ҳисобга олинади. Сўнгги уч йилда ажратилган ипотека кредитларининг умумий ҳажми ва шу даврда банкнинг ўз маблағлари ҳисобидан берилган ипотека кредитлари ҳажмининг ҳар бири 10 фоиздан баҳоланади. Ипотека портфелининг сифати 6 фоизни ташкил этади. Жорий йилда жисмоний шахсларга берилган кредитларда ипотека улуши, шу йилда ажратилган ипотека кредитлари бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси ва ўртача фоиз ставкаси кўрсаткичларининг ҳар бирига 5 фоиздан вазн берилган.
Уй-жой қурилишини молиялаштириш
Уй-жой қурилишини молиялаштириш рейтингида Алоқабанк саккизинчи ўриндан биринчи ўринга кўтарилди. Агробанк ва Бизнесни ривожлантириш банки бир поғонадан пастлаб, иккинчи ва учинчи ўринларни эгаллади. Ўзсаноатқурилишбанк эса уч поғона юқорилаб, тўртинчи ўринга чиқди.
Миллий банк икки поғона пастлаб, бешинчи ўринни эгаллади. Туронбанк олтинчи ўринни сақлаб қолди. Халқ банки икки поғона пастлаб, еттинчи ўринга тушди. Ушбу рейтингда энг кўп поғона йўқотган банк Ҳамкорбанк бўлди: у тўрт поғона пастлаб, саккизинчи ўринни эгаллади. Ипотека-банк ва Микрокредитбанк тўққизинчи ҳамда ўнинчи ўринларда қолди.
Ушбу рейтинг тўққизта кўрсаткич асосида шакллантирилади. Уларнинг бештаси 15 фоиздан вазнга эга бўлиб, жами баҳонинг 75 фоизини ташкил қилади. Булар жорий йилда ва олдинги уч йил давомида пудрат ташкилотларига ажратилган кредитлар, кредитлар ҳажмининг ўтган йилга нисбатан ўзгариши, жорий йилда банкнинг ўз маблағлари ҳисобидан берилган кредитлар ҳамда уй-жой қурилиши соҳасидаги кредит портфелининг сифати кўрсаткичларидир.
Сўнгги уч йилда банкнинг ўз маблағлари ҳисобидан берилган кредитлар ҳажми 10 фоиз вазнга эга. Юридик шахсларнинг умумий кредит портфелида пудрат ташкилотларига берилган кредитлар портфелининг улуши, юридик шахсларга ажратилган кредитларда ушбу кредитлар улуши ва жорий йилда банкнинг ўз маблағлари ҳисобидан берилган кредитлар бўйича ўртача тортилган фоиз ставкаси кўрсаткичларининг ҳар бирига 5 фоиздан вазн берилган.
Иккала рейтингда ҳам қайд этилган банклар
Еттита банк ҳар икки рейтингнинг биринчи ўнталигидан жой олди. Булар Ўзсаноатқурилишбанк, Миллий банк, Халқ банки, Ипотека-банк, Агробанк, Микрокредитбанк ва Туронбанкдир.
Ўзсаноатқурилишбанк ҳар икки рейтингда ҳам бир йўла уч поғона юқорилаган ягона банк бўлди. Миллий банк ипотека рейтингида иккинчи, уй-жой қурилишини молиялаштириш рейтингида эса бешинчи ўринни эгаллади. Агробанк ипотека рейтингида бешинчи, қурилишни молиялаштириш рейтингида иккинчи ўринда қайд этилди.
Асакабанк, Orient Finans Bank ва Трастбанк фақат ипотека рейтинги биринчи ўнталигидан жой олди.
Алоқабанк, Бизнесни ривожлантириш банки ва Ҳамкорбанк эса фақат уй-жой қурилишини молиялаштириш рейтингига кирди.
