Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон атом энергетикасини тартибга солиш миллий тизимини шакллантиришда ядровий ва радиациявий хавфсизлик соҳасида Россия тажрибасидан фойдаланиш ниятида. Бу ҳақда Ўзбекистон Саноат, радиациявий ва ядровий хавфсизлик қўмитаси матбуот хизмати хабар берди.
Қўмита раиси Абдуваққос Рафиқов ва Ростехнадзор раҳбари Александр Трембицкий Венада бўлиб ўтаётган Халқаро атом энергияси агентлигининг (МАГАТЭ) 70-Бош конференцияси доирасида замонавий хавфсизлик механизмларини жорий этиш масалаларини муҳокама қилди.
Қайд этилишича, Россияда радиациявий мониторинг, ядровий ва радиациявий объектлар хавфсизлигини баҳолаш, фавқулодда вазиятларга тайёргарлик кўриш ҳамда хавфсизлик талабларига риоя этилишини назорат қилиш механизмлари амал қилади. Ўзбекистон учун миллий атом энергетикаси инфратузилмасини шакллантириш босқичида ушбу ёндашувларни ўрганиш қизиқиш уйғотмоқда.
Ҳамкорлик атом энергетикаси соҳаси мутахассисларининг малакасини ошириш, экспертлар иштирокида қўшма ўқув тадбирлари ва семинарлар ўтказиш, давлат назорати ва инспекция фаолияти механизмларини такомиллаштиришни назарда тутади. Шунингдек, атом электр станцияларини қуриш ва эксплуатация қилишнинг барча босқичларида хавфсизлик талабларини қўллашга эътибор қаратиш режалаштирилган.
2024 йил май ойида Тошкентда атом энергетикаси тарихида илк бор Жиззах вилоятида кичик қувватли АЭС қурилиши бўйича экспорт шартномаси имзоланди. Лойиҳанинг бош пудратчиси «Росатом» бўлади, қурилиш ишларига маҳаллий компаниялар ҳам жалб этилади.
2025 йил сентябрь ойида «Росатом» ва Ўзбекистон ҳукумати интеграциялашган АЭС лойиҳасини амалга оширишнинг асосий шартлари бўйича қўшимча келишувни имзолади. Унга кўра, 3+ авлодга мансуб ВВЭР-1000 реакторлари асосида иккита катта қувватли энергоблок ҳамда ҳар бири 55 МВт қувватга эга РИТМ-200Н кичик реакторлари билан жиҳозланган иккита энергоблок қурилиши режалаштирилган.
Июнь ойи бошида АЭС майдонида кичик реактор учун биринчи бетон қуйилди. Шундан сўнг станция қурилиши бошланди. Лойиҳанинг базавий қиймати 9,5 млрд долларга баҳоланмоқда, бутун станция қурилишини 2035 йилгача якунлаш режалаштирилган.
