Кичик бизнес Ўзбекистон ЯИМининг 45,6%ини шакллантирди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил 1 апрель ҳолатига кўра, Ўзбекистонда фаолият юритаётган кичик тадбиркорлик субъектлари сони 1 миллион 208,3 мингтани ташкил этди. Бу ҳақда мамлакат иқтисодиётида ушбу секторнинг муҳим ўрнини акс эттирувчи расмий статистик маълумотларда келтирилган.

Кичик бизнес таркибида 507,1 мингта кичик корхона ва микрофирмалар, шу жумладан фермер ва деҳқон хўжаликлари, 347,7 мингта якка тартибдаги тадбиркорлар, 353,5 мингта деҳқон хўжаликлари, 22,7 мингта ҳунармандлар ва 0,9 мингта импорт товарлари сотувчилари мавжуд.

Ҳар 1000 нафар аҳоли ҳисобига ўртача 31,5 та кичик тадбиркорлик субъекти тўғри келади. Бу кўрсаткич бўйича Тошкент шаҳри 47,7 та субъект билан етакчилик қилди. Шунингдек, Хоразм вилоятида 45,3 та, Сирдарё вилоятида 39,7 та ва Навоий вилоятида 37,7 та субъект қайд этилди.

2026 йилнинг биринчи чорагида мамлакатда фермер ва деҳқон хўжаликларини ҳисобга олмаган ҳолда 22,2 мингта янги кичик корхона ва микрофирма ташкил этилди. Энг юқори фаоллик савдо соҳасида кузатилиб, 8 102 та янги субъект рўйхатдан ўтди. Кейинги ўринларда 2 956 та корхона билан қишлоқ хўжалиги, 2 610 та билан саноат ҳамда яшаш ва овқатланиш хизматлари соҳаси 1 942 та субъект билан қайд этилди.

Кичик бизнеснинг иқтисодиётдаги ўрни юқори бўлиб қолмоқда. 2026 йил январь–март ойларида унинг ялпи ички маҳсулотдаги ҳиссаси 194 триллион 762 миллиард сўмни ташкил этиб, мамлакат иқтисодиёти умумий ҳажмининг 45,6 фоизига тенг бўлди.

Кичик бизнеснинг энг юқори улуши қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалигида кузатилиб, 94,6 фоизни ташкил қилди. Қурилиш соҳасида бу кўрсаткич 77 фоиз, хизматлар соҳасида 47,1 фоиз ва саноатда 21,8 фоизга тенг бўлди.

Ҳисобот даврида кичик бизнеснинг саноат ишлаб чиқариши 79 триллион 658,9 миллиард сўмга етди ёки тармоқ умумий ҳажмининг 27,5 фоизини ташкил қилди. Бу ўтган йилга нисбатан 18,2 фоиз ўсишни англатади.

Қурилиш соҳасида бажарилган ишлар ҳажми 47 триллион 998,3 миллиард сўмни ташкил этиб, секторнинг 75,1 фоизини таъминлади. Ушбу йўналишда ўсиш суръати 8,6 фоиз бўлди.

Инвестициялар соҳасида кичик бизнес 105 триллион 105,1 миллиард сўм капитал қўйилмаларни ўзлаштирди. Бу умумий инвестициялар ҳажмининг 67,2 фоизига тенг. Ўтган йилнинг шу даврига нисбатан ўсиш 46,9 фоизни ташкил қилди.

Қишлоқ хўжалигида кичик тадбиркорликнинг улуши 94,7 фоиз бўлиб, ишлаб чиқариш ҳажми 60 триллион 45,6 миллиард сўмга етди. Чакана савдо айланмасининг 83 фоизи, хизматлар соҳасининг эса 57,3 фоизи ушбу сектор ҳиссасига тўғри келди.

Ташқи иқтисодий фаолиятда кичик бизнес экспортнинг қарийб ярмини таъминлади. Сектор томонидан 2 миллиард 878,8 миллион долларлик маҳсулот экспорт қилиниб, бу умумий экспорт ҳажмининг 49,6 фоизини ташкил қилди.

Импортда эса кичик бизнес улуши 54,2 фоизга етди. Импорт ҳажми 6 миллиард 615,1 миллион долларни ташкил этди.

Сектор транспорт соҳасида ҳам етакчи ўринларни сақлаб қолмоқда.

Автомобиль юк ташувларининг 54,7 фоизи ва юк айланмасининг 75,6 фоизи кичик бизнес ҳиссасига тўғри келди. Шунингдек, йўловчи ташувларининг 90 фоиздан ортиғи ва йўловчи айланмасининг 94,8 фоизи ҳам ушбу сектор томонидан амалга оширилди. Бу кичик бизнеснинг логистика ва аҳоли мобиллигидаги юқори иштирокини акс эттиради.