Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — 2026 yil 1 sentyabr holatiga ko‘ra, O‘zbekiston mikromoliya tashkilotlarining (MMT) jami aktivlari 20,77 trillion so‘mni tashkil etdi. 2025 yil 1 sentyabrda bu ko‘rsatkich 9,69 trillion so‘m bo‘lgan. Shu tariqa, aktivlar bir yilda 114 foizga oshdi.
Kreditlar va mikrolizingning sof portfeli 106 foizga o‘sib, 18,08 trillion so‘mga yetdi. Joriy yil foydasi esa 133 foizga oshib, 1,08 trillion so‘mni tashkil qildi. Mikromoliya tashkilotlari soni 125 tadan 141 taga ko‘paydi. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki xabar berdi.
Aktivlar
2026 yil 1 sentyabr holatiga ko‘ra, mikromoliya tashkilotlari aktivlarining 87 foizi kreditlar va mikrolizing hissasiga to‘g‘ri keldi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 91 foiz bo‘lgan. Kreditlar va mikrolizing portfeli 8,78 trillion so‘mdan 18,08 trillion so‘mga oshdi.
MMTlarning banklardagi mablag‘lari 331 foizga o‘sib, 304,1 milliard so‘mdan 1,31 trillion so‘mga yetdi. Ularning aktivlardagi ulushi bir yil avvalgi 3 foizdan 6 foizga ko‘tarildi.
Olinishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar 228 foizga oshib, 519,3 milliard so‘mni tashkil etdi. Boshqa aktivlar 146 foizga ko‘payib, 583,8 milliard so‘mga yetdi.
Kassalardagi naqd pullar va boshqa to‘lov hujjatlari 37 foizga o‘sib, 120,9 milliard so‘mni tashkil qildi. Asosiy vositalar esa 19 foizga ko‘payib, 147,4 milliard so‘mga yetdi.
Majburiyatlar
Mikromoliya tashkilotlarining jami majburiyatlari bir yilda 138 foizga oshib, 6,86 trillion so‘mdan 16,34 trillion so‘mga yetdi.
To‘lanishi lozim bo‘lgan kreditlar, qarzlar va lizing majburiyatlari 13,08 trillion so‘mni yoki umumiy majburiyatlarning 80 foizini tashkil qildi. Bir yil avval ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 5,81 trillion so‘m va 85 foiz bo‘lgan.
Boshqa majburiyatlar 221 foizga o‘sib, 2,71 trillion so‘mga yetdi. To‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan foizlar 203 foizga ko‘payib, 518,1 milliard so‘mni tashkil qildi. To‘lanishi lozim bo‘lgan hisoblangan soliqlar esa 16 foizga kamayib, 27,4 milliard so‘mga tushdi.
Mikromoliya tashkilotlarining banklardan jalb qilgan mablag‘lari 110 foizga oshib, 2,17 trillion so‘mdan 4,54 trillion so‘mga yetdi.
Kapital
Mikromoliya tashkilotlarining jami kapitali 57 foizga o‘sib, 2,83 trillion so‘mdan 4,43 trillion so‘mga yetdi.
Ustav kapitali 30 foizga ko‘payib, 2,17 trillion so‘mni tashkil qildi. Uning jami kapitaldagi ulushi bir yil avvalgi 59 foizdan 49 foizga tushdi.
Taqsimlanmagan foyda 81 foizga o‘sib, 1,02 trillion so‘mga yetdi va kapitalning 23 foizini tashkil qildi. Joriy yil foydasi 133 foizga oshib, 1,08 trillion so‘mga yetdi. Bu jami kapitalning 24 foiziga teng.
Zaxira kapitali 143,5 milliard so‘mni, qo‘shilgan kapital esa 15,7 milliard so‘mni tashkil etdi.
Markaziy bank har ikki davr uchun kapital maʼlumotlarini keltirgan 120 ta mikromoliya tashkilotidan 44 tasida yil davomida jami kapital kamaygan.
Markaziy bank maʼlumotlariga ko‘ra, 2026 yil 1 sentyabr holatiga 48 ta mikromoliya tashkilotining jami kapitali 10 milliard so‘mdan oshgan. Ular barcha tashkilotlar kapitalining 92 foizini jamlagan. Bir yil avval bunday tashkilotlar soni 37 ta bo‘lib, ularning ulushi 91 foizni tashkil etgan.
Yana 48 ta tashkilotning kapitali 3 milliard so‘mdan 10 milliard so‘mgacha bo‘lib, ular jami kapitalning 6 foiziga ega bo‘lgan. 45 ta tashkilotning kapitali esa 3 milliard so‘mgacha bo‘lib, ularning ulushi 2 foizni tashkil etgan.
Ustav kapitali 10 milliard so‘mdan yuqori bo‘lgan mikromoliya tashkilotlari soni 31 tani tashkil etdi. Ular jami ustav kapitalining 83 foiziga ega bo‘lgan. Ustav kapitali 3 milliard so‘mdan 10 milliard so‘mgacha bo‘lgan tashkilotlar soni 45 ta bo‘lib, ularning ulushi 10 foizni tashkil qildi. Ustav kapitali 3 milliard so‘mgacha bo‘lgan 65 ta tashkilotning ulushi esa 6 foizga teng bo‘ldi.
2025 yil 1 sentyabr holatiga ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 25 ta tashkilot va 84 foiz, 35 ta tashkilot va 7 foiz, shuningdek, 65 ta tashkilot va 9 foizni tashkil etgan.
Eng yirik mikromoliya tashkilotlari
2026 yil 1 sentyabr holatiga aktivlari hajmi bo‘yicha eng yirik mikromoliya tashkiloti TEZCOIN bo‘ldi. Uning aktivlari 220 foizga oshib, 2,39 trillion so‘mdan 7,64 trillion so‘mga yetdi. Bu barcha mikromoliya tashkilotlari aktivlarining 36,8 foizini tashkil qiladi.
Kompaniyaning sof kredit portfeli 6,97 trillion so‘mga, majburiyatlari esa 6,82 trillion so‘mga yetdi. Majburiyatlarning 969,1 milliard so‘mi banklardan jalb qilingan mablag‘lar hissasiga to‘g‘ri keldi.
TEZCOINning jami kapitali 251 foizga oshib, 826,8 milliard so‘mni tashkil qildi. Ustav kapitali o‘zgarmagan va 50 milliard so‘m darajasida qolgan.
Aktivlar hajmi bo‘yicha ikkinchi o‘rinni SHAFFOF-MOLIYA egalladi. Kompaniya aktivlari 4 foizga oshib, 1,78 trillion so‘mga yetdi. Uning banklardan jalb qilgan mablag‘lari esa 52 foizga kamayib, 900,1 milliard so‘mdan 435,8 milliard so‘mga tushdi.
Uchinchi o‘rinda TBC CREDIT qayd etildi. Uning aktivlari 1,85 milliard so‘mdan 1,48 trillion so‘mga, kapitali esa 1,85 milliard so‘mdan 185,2 milliard so‘mga yetdi.
Keyingi o‘rinlarni aktivlari 1,20 trillion so‘mni tashkil etgan FORTUNA BIZNES (16 foiz o‘sish) va 675,6 milliard so‘mlik aktivlarga ega VODIY TARAQQIYOT (3 foiz o‘sish) egalladi.
KORONA aktivlari bir yilda 5,7 milliard so‘mdan 527,4 milliard so‘mga, BIZNESGA KO‘MAKLASHISH aktivlari esa 49,6 milliard so‘mdan 333,3 milliard so‘mga oshdi.
COMMUNITY MIKROFINANCE aktivlari 2 milliard so‘mdan 285,7 milliard so‘mga, BRIGHT FUTURE FINANCING aktivlari 2,1 milliard so‘mdan 280,5 milliard so‘mga, FUNDFLOW aktivlari 2 milliard so‘mdan 238,4 milliard so‘mga, URBAN FINANCE SOLUTIONS aktivlari esa 2,1 milliard so‘mdan 148 milliard so‘mga yetdi.
COMMUNITY MIKROFINANCE majburiyatlarining 273,3 milliard so‘mlik umumiy hajmidan 263,6 milliard so‘mi banklardan jalb qilingan mablag‘lardan iborat.
Markaziy bank har ikki davr uchun aktivlar maʼlumotlarini keltirgan 120 ta mikromoliya tashkilotidan 41 tasida aktivlar bir yil davomida kamaygan. Jumladan, HAMROH aktivlari 13 foizga kamayib, 335,3 milliard so‘mni, PULMAN aktivlari 26 foizga qisqarib, 132,4 milliard so‘mni, YANGI FINANCE aktivlari esa 52 foizga pasayib, 69,4 milliard so‘mni tashkil etgan.
Aktivlar hajmi bo‘yicha guruhlash
2026 yil 1 sentyabr holatiga aktivlari 10 milliard so‘mdan yuqori bo‘lgan 82 ta mikromoliya tashkilotining jami aktivlari 20,53 trillion so‘mni tashkil etgan. Ularning kreditlari va mikrolizing portfeli 17,95 trillion so‘m, kapitali 4,26 trillion so‘m, majburiyatlari esa 16,27 trillion so‘mga yetgan.
Aktivlari 5 milliard so‘mdan 10 milliard so‘mgacha bo‘lgan 20 ta mikromoliya tashkilotining jami aktivlari 142,9 milliard so‘mni, kreditlari 92,7 milliard so‘mni, kapitali 89,6 milliard so‘mni va majburiyatlari 53,3 milliard so‘mni tashkil qilgan.
Aktivlari 5 milliard so‘mgacha bo‘lgan 39 ta mikromoliya tashkilotining jami aktivlari 92,6 milliard so‘mga yetgan. Ularning kreditlari 41,4 milliard so‘m, kapitali 79,4 milliard so‘m, majburiyatlari esa 13,3 milliard so‘mni tashkil etgan.
Muammoli kreditlar
2026 yil 1 sentyabr holatiga mikromoliya tashkilotlarining kreditlar bo‘yicha jami qoldig‘i 18,64 trillion so‘mni tashkil etgan. Shundan 455,8 milliard so‘mi muammoli kreditlar hissasiga to‘g‘ri kelgan. Muammoli kreditlar (NPL) ulushi 2,4 foizni tashkil etgan.
TEZCOINda muammoli kreditlar hajmi 118,9 milliard so‘mni, NPL ulushi esa 1,7 foizni tashkil etgan. SHAFFOF-MOLIYAda bu ko‘rsatkichlar 74 milliard so‘m va 4,3 foiz, OLTIN YULDUZ PLUSda 19 milliard so‘m va 4,5 foiz, KORONAda 18,2 milliard so‘m va 5,7 foiz, FORTUNA BIZNESda 18,1 milliard so‘m va 1,6 foiz bo‘lgan.
YANGI FINANCEda muammoli kreditlar 16,7 milliard so‘mni tashkil etib, NPL ulushi 28,4 foizga yetgan. VODIY TARAQQIYOTda NPL ulushi 1,4 foizni, TBC CREDITda esa 0,6 foizni tashkil qilgan.
29 ta mikromoliya tashkilotida muammoli kreditlar ulushi 10 foizdan, 16 tasida 20 foizdan yuqori bo‘lgan. To‘rtta tashkilotda bu ko‘rsatkich 50 foizdan oshgan: SILVER FINANCE — 69 foiz, ON DINOR KREDIT — 65 foiz, SIRIUS KREDIT — 58 foiz va KREDITOMAT TASHKENT — 56 foiz.
Kredit portfeli nolga teng bo‘lmagan 29 ta mikromoliya tashkilotida muammoli kreditlar qayd etilmagan. Ular qatorida BIZNESGA KO‘MAKLASHISH, COMMUNITY MIKROFINANCE, ZAYMLY va FUNDFLOW bor.
