Иқтисод

Тошкент Ўзбекистон ҳудудлари орасида ЯҲМ ўсиши бўйича етакчи бўлди

Тошкент Ўзбекистон ҳудудлари орасида ЯҲМ ўсиши бўйича етакчи бўлди
Тошкент Ўзбекистон ҳудудлари орасида ЯҲМ ўсиши бўйича етакчи бўлди / Фото: Сурат сунъий интеллекти томонидан яратилган.

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил январь–сентябрь ойларида Ўзбекистон ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) 1 755,5 трлн сўмни ташкил этиб, 8,3 фоизга ўсди. Ҳудудлар орасида энг юқори ўсиш суръати Тошкент шаҳрида қайд этилди — пойтахт иқтисодиёти 13,1 фоизга ўсди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси хабар берди.

2025 йилнинг шу даврида мамлакат ЯИМи 8,0 фоизга ўсган эди. Ўтган йил маълумотлари аҳоли ва қишлоқ хўжалигини рўйхатга олиш натижалари ҳисобга олинган ҳолда қайта кўриб чиқилган. 2026 йил учун келтирилган кўрсаткичлар эса дастлабки ҳисобланади.

Пойтахтнинг ялпи ҳудудий маҳсулоти (ЯҲМ) тўққиз ойда 372,1 трлн сўмга етди. Ўсиш суръатлари бўйича Тошкентдан кейин Фарғона вилояти 10,5 фоиз, Наманган вилояти 9,8 фоиз, шунингдек, Тошкент ва Хоразм вилоятлари 9,6 фоиз кўрсаткич билан қайд этилди. Энг паст ўсиш Навоий вилоятида кузатилиб, 8,1 фоизни ташкил қилди. Мамлакатнинг барча ҳудудларида ўсиш суръати 8 фоиздан юқори бўлди.

Тошкент мамлакат ЯИМининг 21,2 фоизини таъминлади. Иқтисодиётга қўшган ҳиссаси бўйича иккинчи ва учинчи ўринларни Тошкент вилояти 10,3 фоизлик улуш билан, Навоий вилояти эса 9,5 фоизлик улуш билан эгаллади. Энг кичик улуш Қорақалпоғистон Республикаси (2,9 фоиз) ва Сирдарё вилояти (1,9 фоиз) ҳиссасига тўғри келди.

Иқтисодиёт тармоқлари кесимида мамлакатнинг энг йирик сектори хизматлар соҳаси бўлиб қолди. Ушбу соҳадаги маҳсулот ва хизматлар ҳажми 831,0 трлн сўмни ташкил этди, ўсиш суръати эса 8,9 фоизга етди.

Саноатда 450,4 трлн сўмлик маҳсулот ишлаб чиқарилиб, 8,1 фоиз ўсиш қайд этилди. Қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалиги ҳажми 261,7 трлн сўмни ташкил этиб, 4,6 фоизга ошди. Энг юқори ўсиш қурилиш соҳасида кузатилди: тармоқ ҳажми 140,2 трлн сўмга етди, ўсиш суръати эса 12,5 фоизни ташкил қилди.

Қурилиш соҳасида энг юқори ўсиш суръатлари Жиззах (32,2 фоиз), Хоразм (27,6 фоиз), Самарқанд (27,3 фоиз) вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикасида (27,2 фоиз) қайд этилди.

Ҳудудлар иқтисодиётининг тармоқлар бўйича таркиби сезиларли даражада фарқ қилади. Аграр секторнинг энг катта улуши Сурхондарё (38,6 фоиз) ва Жиззах (38,5 фоиз) вилоятларига тўғри келади. Саноат соҳасининг улуши Навоий (79,0 фоиз) ва Тошкент (44,9 фоиз) вилоятларида юқори. Қурилиш соҳасида Тошкент шаҳри (12,3 фоиз) ва Хоразм вилояти (10,0 фоиз), хизматлар соҳасида эса пойтахт (67,1 фоиз) ва Самарқанд вилояти (51,2 фоиз) етакчилик қилмоқда.

Тўққиз ой якунларига кўра, Ўзбекистонда аҳоли жон бошига ЯИМ 44,7 млн сўмни ташкил этиб, 6,4 фоизга ошди. Ҳудудлар орасида энг юқори кўрсаткич Навоий вилоятида қайд этилди — жорий нархларда 140,0 млн сўм.

Тошкент шаҳри 114,5 млн сўм билан иккинчи, Тошкент вилояти эса 47,6 млн сўм билан учинчи ўринни эгаллади. Энг паст кўрсаткич Сурхондарё вилоятида қайд этилиб, 21,6 млн сўмни ташкил қилди.

Январь–сентябрь ойлари якунларига кўра, кичик тадбиркорликнинг мамлакат ЯИМидаги улуши 53,8 фоизга етди. Бу кўрсаткич Сурхондарё вилоятида энг юқори бўлиб, ҳудуд ялпи қўшилган қийматининг 78,0 фоизини ташкил этди. Фарғона вилоятида бу улуш 76,4 фоиз, Наманган вилоятида эса 75,5 фоиз бўлди.

Кичик бизнеснинг энг паст улуши Навоий (17,7 фоиз) ва Тошкент (53,8 фоиз) вилоятларида қайд этилди.

 

Дилафруз Ниязова
Дилафруз Ниязова

Дилафруз Ниязова 2025 йилдан буён UzDaily жамоасида фаолият юритиб, нашрнинг ўзбек тилидаги версияси учун масъулдир.