Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда 2026 йил январь–сентябрь ойларида 67 859 та квартира фойдаланишга топширилди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 88,8 фоизга кўп.
Тўққиз ой давомида 67 598 нафар фуқарога жами 20,9 трлн сўмлик ипотека кредитлари ажратилди.
Бу маълумотларни брифингда Иқтисодиёт ва молия вазирининг матбуот котиби, ахборот сиёсати масалалари бўйича маслаҳатчи Равшана Умарова тақдим этди.
Ҳисобот даврида «Янги Ўзбекистон» турар жой массивларида 13 408 та квартира фойдаланишга топширилди. Ушбу ҳудудларнинг муҳандислик-коммуникация инфратузилмасини ривожлантириш учун Давлат бюджетидан 677,1 млрд сўм йўналтирилди.
2026 йилда республика бўйича жами 140 206 та квартира қуриш режалаштирилган. 1 октябрь ҳолатига кўра, 67 859 та квартира фойдаланишга топширилган. Реновация дастурлари доирасида эса қўшимча 10 045 та турар жой фойдаланишга берилган.
Брифинг маълумотларига кўра, аҳолини рўйхатга олиш натижаларини ҳисобга олган ҳолда, 1 октябрь ҳолатига Ўзбекистон аҳолиси 39,5 млн кишига етган. Урбанизация даражаси 54,5 фоизни ташкил этган, шаҳар аҳолиси эса 21,3 млн кишидан иборат бўлган. «Ўзбекистон — 2030» стратегияси доирасида шаҳар аҳолисининг улушини 60 фоизга етказиш вазифаси белгиланган.
2021 йилдан буён мамлакатда «Янги Ўзбекистон» турар жой массивларини комплекс қуриш дастури амалга оширилмоқда. У нафақат уй-жой фондини, балки транспорт, муҳандислик ва ижтимоий инфратузилмани ҳам ривожлантиришни назарда тутади. 2022–2025 йилларда бундай массивларда 55 264 та квартира қурилиб, фойдаланишга топширилган.
2026 йилда 61 та турар жой массивида яна 33 926 та квартира қуриш режалаштирилган. 1 октябрь ҳолатига 13 408 та квартира фойдаланишга топширилган бўлиб, бу йиллик режанинг қарийб 40 фоизини ташкил этади.
2026 йилда ушбу массивларнинг муҳандислик-коммуникация инфратузилмасини ривожлантириш учун Давлат бюджетидан 1 трлн 152,3 млрд сўм ажратиш кўзда тутилган. 1 октябрга қадар 677,1 млрд сўм молиялаштирилган. Маблағлар йўллар қуриш, ичимлик суви ва канализация тармоқларини, иссиқлик таъминоти ҳамда электр таъминоти тизимларини ривожлантиришга йўналтирилган.
Давлатнинг уй-жой сиёсатидаги алоҳида йўналишлардан бири ипотека бозорини ривожлантириш ҳисобланади. 2026 йилда жами 23 трлн сўмлик ипотека кредитлари ажратиш режалаштирилган.
Ушбу маблағларнинг 12,2 трлн сўми Давлат бюджети маблағлари, 7,8 трлн сўми тижорат банкларининг ўз маблағлари ва 3 трлн сўми «Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» акциядорлик жамияти маблағлари ҳисобидан ажратилиши керак.
1 октябрь ҳолатига кўра, фуқароларга 20,9 трлн сўмлик ипотека кредитлари берилган. Бу йиллик мақсадли кўрсаткичнинг 91 фоизига тенг.
2025 йилнинг январь–сентябрь ойларига нисбатан ипотека кредитлари ҳажми 39 фоизга ёки 5,9 трлн сўмга ошган.
Жами кредит маблағларининг 12,8 трлн сўми Давлат бюджети, 6,1 трлн сўми тижорат банклари ресурслари ва 2 трлн сўми ипотекани қайта молиялаштириш компанияси маблағлари ҳиссасига тўғри келган.
Тўққиз ой давомида Давлат бюджетидан ипотека кредитлари бўйича субсидияларга 1 трлн 208,1 млрд сўм тўланган. Ушбу маблағларнинг 407,8 млрд сўми 13 722 нафар фуқаронинг дастлабки бадалларини қоплашга, яна 800,3 млрд сўми эса фоиз тўловларини компенсация қилишга йўналтирилган.
Реновация доирасида 2026 йилда 30 мингта, 2027 йилда эса 35 мингта квартира фойдаланишга топширилиши режалаштирилган. Бу вазифалар 2026 йил 24 февралдаги ПФ-29-сон Президент фармонида белгиланган. Бундан ташқари, 2040 йилга қадар кўп квартирали уй-жой қурилиши умумий ҳажмида реновация доирасида барпо этилган квартиралар улушини босқичма-босқич 60 фоизга етказиш режалаштирилган.
Эскирган уй-жой фондини янгилашнинг ҳуқуқий асослари 2026 йил 10 июнда қабул қилинган «Шаҳарсозлик реновацияси тўғрисида»ги қонунда мустаҳкамланган. Ҳужжат мулкдорлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, ер ресурсларидан самарали фойдаланиш ва шаҳар қурилишларини янгилаш лойиҳаларини молиялаштириш механизмларини назарда тутади.
«Ўзбекистон ипотекани қайта молиялаштириш компанияси» акциядорлик жамияти фаолияти доирасида тўққиз ой давомида фуқароларга аввал берилган 2 трлн 273,1 млрд сўмлик ипотека кредитлари қайта молиялаштирилган. Ушбу маблағлар қарийб 9 минг нафар фуқарони қамраб олган.
Шунингдек, 1 594 та турар жойни экологик модернизация қилиш учун 221,2 млрд сўмлик ипотека кредитлари йўналтирилган.
Компания Европа тикланиш ва тараққиёт банкидан 685,6 млрд сўм ва маҳаллий капитал бозоридан 1,3 трлн сўм маблағ жалб қилган. 2030 йилга қадар компаниянинг устав капиталини 5 трлн сўмга, ипотека бозоридаги улушини эса 20 фоизга етказиш режалаштирилган.