Солиқ қўмитаси маркировкаланган товарларни сотиш қоидаларини тушунтирди
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Солиқ қўмитаси чакана савдода маркировкаланган товарларни реализация қилишга қўйиладиган асосий талабларни тушунтирди. Улар товарнинг кирим қилинганини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд бўлишини, электрон ҳисобварақ-фактураларда маркировка кодларини кўрсатишни, сотиш вақтида кодларни сканерлашни ва уларни касса чекида акс эттиришни назарда тутади.
Маркировкаланган товар савдо ташкилотига унинг харид қилинганини тасдиқловчи ҳужжатлар билан бирга келиб тушиши керак. Харид қилинган маркировкаланган маҳсулот учун электрон ҳисобварақ-фактурада (ЭҲФ) тегишли маркировка кодлари кўрсатилиши лозим.
Сув ва салқин ичимликлар ишлаб чиқарувчилари учун ЭҲФда маркировка кодларини кўрсатиш мажбурияти 2027 йил 1 апрелдан бошланади.
Мажбурий маркировкаланиши лозим бўлган барча маҳсулотларда «Asl belgisi» ахборот тизими орқали олинган Data Matrix коди бўлиши керак. Товар сотилаётганда ушбу кодни 2D-сканер ёрдамида сканерлаш, касса чекида акс эттириш ва товарни муомаладан чиқариш лозим.
2027 йил 1 январга қадар чакана савдо субъектлари маркировка кодларини ўқиш қурилмаларини харид қилиш билан боғлиқ харажатлар суммасига фойда солиғи ёки айланмадан олинадиган солиқ суммасини камайтириши мумкин. Ушбу имтиёз миқдори ҳар бир қурилма учун тўртта базавий ҳисоблаш миқдори билан чекланган. Тегишли норма 2024 йил 30 майдаги ПҚ-203-сон қарорда назарда тутилган.
Меҳмонхона хизматлари ва умумий овқатланиш хизматларини кўрсатувчи тадбиркорлар учун харид қилинган алкоголь ичимликлари, пиво ва тамаки маҳсулотлари, шунингдек, сув ва салқин ичимликлар якуний истеъмол учун реализация қилинган деб эътироф этилади. Бу 2026 йил 26 майдаги ПФ-100-сон фармон билан белгиланган.
Фойдаланилаётган онлайн-НКМ ва касса дастурларига ҳам алоҳида талаблар қўйилади. Улар маркировка коди сканерланмаган ёки тизим такрорий кодни аниқлаган ҳолатда чек беришни автоматик блоклаш механизмига эга бўлиши керак.
2026 йил 1 июлдан маркировкаланган маҳсулот сотилганда маркировка коди онлайн-НКМ чекида мажбурий равишда акс эттирилиши керак. Бунда МХИК бўйича код билан боғлиқ маълумотлар автоматик шакллантирилиши лозим. Мазкур талаб 2026 йил 23 январдаги Вазирлар Маҳкамасининг 23-сон қарори билан белгиланган.
Товар белгиланган тартибда қайтарилганда, қайтариш чеки расмийлаштирилганидан сўнг маркировка коди автоматик равишда муомалада қайта тикланади.
Сув ва салқин ичимликлар учун маркировка коди шикастланган ҳолатларда алоҳида тартиб белгиланган. Улгуржи ва чакана савдо корхоналари «Asl belgisi» ахборот тизими орқали вақтинчалик код олиб, товарни ушбу коддан фойдаланган ҳолда реализация қилиши мумкин.
Солиқ қўмитаси, шунингдек, юқорида санаб ўтилган қоидалардан ташқари, айрим фаолият турлари ва товарлар тоифалари учун қонунчиликда белгиланган қўшимча талабларга ҳам риоя қилиш зарурлигини эслатди.
Рақамли маркировка масалалари бўйича тезкор ёрдам олиш учун солиқ тўловчилар солиқ тўловчининг шахсий кабинети орқали «Рақамли маркировка билан ишлаш» сервиси орқали ваколатли инспекцияга мурожаат қилишлари мумкин.
Идора таъкидлашича, белгиланган талабларга риоя қилиш маркировкаланган маҳсулотлар ҳаракатини тўғри ҳисобга олиш, истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, товарларнинг ноқонуний айланмасининг олдини олиш ва савдо операцияларининг шаффофлигини таъминлаш учун зарур.
