Иқтисод

Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси $57,4 млрдга етди

Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси $57,4 млрдга етди
Ўзбекистоннинг ташқи савдо айланмаси $57,4 млрдга етди / Фото: «Ўзтемирйўлконтейнер» АЖ.

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистоннинг 2026 йил январь–август ойларидаги ташқи савдо айланмаси 57,4 млрд долларни ташкил этди. Бу ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 4 млрд долларга ёки 7,6 фоизга кўп. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси хабар берди.

Экспорт 3,4 фоизга камайиб, 22,9 млрд долларни, импорт эса 16,3 фоизга ошиб, 34,5 млрд долларни ташкил этди. Натижада ташқи савдо балансидаги манфий сальдо 11,7 млрд долларга етди.

Пул бўлмаган олтин экспорти 66,3 фоизга, яъни 8,3 млрд доллардан 2,8 млрд долларга камайди. Унинг умумий экспортдаги улуши 35,2 фоиздан 12,3 фоизга тушди. Шу билан бирга, олтинни ҳисобга олмаган ҳолда товарлар экспорти 28,7 фоизга ошиб, 11,5 млрд долларга етди.

Хизматлар экспорти 33,8 фоизга ошиб, 8,5 млрд долларни ташкил этди ва умумий экспортнинг 37,4 фоизини таъминлади. Ушбу сумманинг ярмидан кўпи, яъни 54,1 фоизи саёҳатлар, яъни туризм ҳиссасига тўғри келди — 4,6 млрд доллар. Транспорт хизматлари 2,6 млрд доллар, телекоммуникация, компьютер ва ахборот хизматлари 716,4 млн доллар даромад келтирди.

Товар гуруҳлари орасида турли тайёр буюмлар экспорти энг сезиларли ўсишни қайд этди — 88,1 фоизга ошиб, 2,1 млрд долларга етди. Саноат товарлари экспорти 25,6 фоизга ошиб, 3,4 млрд доллар, кимё маҳсулотлари экспорти 32,3 фоизга ошиб, 1,8 млрд доллар, машина ва транспорт ускуналари экспорти эса 43 фоизга ошиб, 899,8 млн долларни ташкил қилди. Озиқ-овқат маҳсулотлари экспорти ўтган йилги даражада — 1,8 млрд доллар бўлиб қолди. Нефть маҳсулотлари экспорти 46,3 фоизга ошган бўлса, табиий газ экспорти 34,8 фоизга қисқарди.

Ўзбекистон 2,1 млрд долларлик тўқимачилик маҳсулотларини экспорт қилди, бу ўтган йилга нисбатан 26,9 фоизга кўп. Тўқимачилик маҳсулотларининг умумий экспортдаги улуши 9,4 фоизни ташкил этди. Унинг асосий қисмини тайёр тўқимачилик маҳсулотлари — 51,4 фоиз ва ип-калава — 32,2 фоиз ташкил қилди.

Мева-сабзавот маҳсулотлари экспорти қиймат жиҳатидан 6,6 фоизга камайиб, 1,18 млрд долларни, натурал кўринишда эса 1,4 фоизга қисқариб, 1,44 млн тоннани ташкил этди. Унинг умумий экспортдаги улуши 5,2 фоиз бўлди. Мева экспорти 416,9 млн доллардан 384 млн долларга қисқарган бўлса, сабзавотлар экспорти 168,6 млн доллардан 203,4 млн долларга ошди. Пиёз 91,3 млн долларлик, шафтоли эса 114,7 млн долларлик ҳажмда экспорт қилинди.

Ўзбекистон товар ва хизматларининг энг йирик харидорлари Россия — 3,2 млрд доллар ёки экспортнинг 14 фоизи, Хитой — 2 млрд доллар ёки 8,7 фоиз, Афғонистон — 1,2 млрд доллар ёки 5,4 фоиз, Қозоғистон — 1 млрд доллар ёки 4,5 фоиз ва Франция — 927,4 млн доллар ёки 4,1 фоиз бўлди.

Товарлар импорти 4,3 млрд долларга ошиб, 30 млрд долларни ташкил этди, хизматлар импорти эса 14 фоизга ошиб, 4,6 млрд долларга етди. Ўзбекистон энг кўп машина ва транспорт ускуналарини импорт қилди — 11,3 млрд долларлик (+17,3%) маҳсулот олиб кирилди. Бу умумий импортнинг 32,6 фоизига тенг. Енгил автомобиллар импорти 72,6 фоизга ошиб, 1,1 млрд долларга, телекоммуникация ускуналари импорти эса 78,5 фоизга ошиб, 1,1 млрд долларга етди. Шу билан бирга, саноатнинг айрим тармоқлари учун машиналар импорти 17,5 фоизга қисқарди.

Озиқ-овқат маҳсулотлари импорти 39,3 фоизга ошиб, 3,7 млрд долларни ташкил қилди. Жумладан, дон импорти 58,9 фоизга ошиб, 967,4 млн долларга, гўшт импорти 34,2 фоизга ошиб, 677,4 млн долларга етди. Бензин импорти 48,6 фоизга ошган бўлса, дизель ёқилғиси импорти 12,3 фоизга қисқарди. Суюлтирилган газ импорти 3,5 баробарга ошди. Дори воситалари ва фармацевтика маҳсулотлари импорти деярли ўзгармади ва 1,3 млрд долларни ташкил этди.

Ўзбекистонга асосий етказиб берувчилар Хитой — 11,2 млрд доллар ёки импортнинг 32,4 фоизи, Россия — 6 млрд доллар ёки 17,4 фоиз ва Қозоғистон — 2,7 млрд доллар ёки 7,9 фоиз бўлди. Умуман, Ўзбекистон 160 дан ортиқ мамлакатдан товар ва хизматлар импорт қилди.

Ўзбекистон жами 200 дан ортиқ мамлакат билан савдо алоқаларини амалга оширмоқда. Энг йирик ҳамкор Хитой бўлиб қолмоқда: у билан товар айланмаси 30,2 фоизга ошиб, 13,2 млрд долларга ёки умумий ҳажмнинг 23 фоизига етди. Россия билан товар айланмаси 9,7 фоизга ошиб, 9,2 млрд долларга, Қозоғистон билан эса 23,4 фоизга ошиб, 3,7 млрд долларга етди.

Афғонистон билан савдо 41 фоизга ошиб, 1,4 млрд долларни ташкил қилди. Гонконг билан товар айланмаси 10 баробардан кўпроққа — 93,9 млн доллардан 980,1 млн долларга ошди. Германия ва Ҳиндистон билан савдо эса, аксинча, мос равишда 1,9 ва 5,2 фоизга қисқарди.

 

 

Дилафруз Ниязова
Дилафруз Ниязова

Дилафруз Ниязова 2025 йилдан буён UzDaily жамоасида фаолият юритиб, нашрнинг ўзбек тилидаги версияси учун масъулдир.