Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Олий Мажлис Қонунчилик палатасида Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги директори Шарифбек Хасановнинг чиқиндилар билан ишлаш тизимини такомиллаштириш, циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш ва ушбу соҳадаги хизматлар учун тўловлар самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари юзасидан парламент сўровига берган жавоби кўриб чиқилди.
Тақдим этилган маълумотларга кўра, 2019–2025 йилларда Ўзбекистонда қаттиқ маиший чиқиндилар полигонларидан 54 таси рекультивация қилинди. Натижада 262,8 гектар ер табиат ихтиёрига қайтарилди. Республикадаги 8 992 та маҳалланинг 8 042 таси санитария тозалаш хизматлари билан қамраб олинган.
Санитария тозалаш корхоналарининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш мақсадида ихтисослаштирилган техника воситалари сони оширилди. Мамлакат бўйича ушбу корхоналар ихтиёрида 4 606 та техника бирлиги мавжуд. Бундан ташқари, чиқиндиларни йиғиш учун 4 376 та майдонча жиҳозланиб, 39 401 та контейнер ўрнатилди. Келтирилган маълумотларга кўра, бу яна 600 минг нафар аҳолига хизмат кўрсатиш учун шароит яратди.
Ишнинг алоҳида йўналиши чиқиндилардан электр энергияси ишлаб чиқариш билан боғлиқ. Мамлакатда умумий қиймати 933 млн доллар бўлган олтита йирик лойиҳа амалга оширилмоқда. Ҳозиргача ушбу лойиҳалар доирасида 461,3 млн доллар ўзлаштирилган.
Заводларни 2027 йилнинг биринчи ярмида ишга тушириш режалаштирилган. Улар фойдаланишга топширилгач, ҳар йили 3,6 млн тонна чиқиндини термик усулда қайта ишлаш ва 1,6 млрд кВт·соат электр энергияси ишлаб чиқариш кўзда тутилган. Лойиҳалар амалга оширилиши натижасида йилига 400 млн куб метр табиий газ тежалиши, иссиқхона газлари чиқиндилари 800 минг тоннага қисқариши ва 1 000 та доимий иш ўрни яратилиши кутилмоқда.
Чиқиндиларни бошқариш тизимини такомиллаштириш учун 9 061 та фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи, 75 569 та кўча, 227 та полигон ва 3 548 та чиқинди йиғиш майдончаси бўйича географик маълумотлар ҳам шакллантирилган. GPS мониторинг тизимига чиқинди ташувчи 3 918 та ихтисослаштирилган техника уланган, 1 483 та майдончада эса видеокузатув камералари ўрнатилган.
Парламент сўровига берилган жавобда 2025 йил ноябрь ойидан бошлаб чиқинди олиб чиқиш хизматлари учун қарздорлиги бўлган абонентларга «Ҳудудий электр тармоқлари» АЖнинг 2100 рақами орқали SMS-хабарномалар юбориш йўлга қўйилгани ҳам қайд этилган.
Шу билан бирга, депутатлар айрим муаммолар сақланиб қолаётганига эътибор қаратди. Хусусан, амалда кўрсатилмаган санитария тозалаш хизматлари учун қарздорлик ҳисобланишининг олдини олиш, SMS-хабарномаларни юборишдаги техник хатоларни бартараф этиш ва ушбу соҳада назоратни кучайтириш зарурлиги таъкидланди.
Бундан ташқари, депутатлар агентликни санитария тозалаш корхоналари хизматлари сифатини ошириш, чиқиндиларни саралаш ва қайта ишлаш кўламини кенгайтириш, шунингдек, циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш бўйича ишларни фаоллаштиришга чақирди. Иккиламчи ресурслардан энергетика ресурслари, хомашё ва материаллар ишлаб чиқариш устувор вазифалар қаторида қайд этилди.
Жавобни кўриб чиқиш якунлари бўйича депутатлар экологик талабларга риоя этилиши, аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва ҳудудларнинг санитария ҳолатини яхшилаш устидан парламент назоратини янада кучайтириш муҳимлигини таъкидлади. Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги директорининг жавоби маълумот учун қабул қилинди.
