Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев 2026 йил 21 октябрда имзолаган ўзбек алифбосининг лотин ёзувига асосланган янги варианти тўғрисидаги қонун 2027 йил 22 апрелдан кучга киради.
Қонун кучга киргунига қадар чиқарилган ва алифбонинг аввалги вариантидаги ҳарфларни ўз ичига олган ҳужжатлар, миллий валюта ҳамда қимматли қоғозлар ўз юридик кучини сақлаб қолади ва муомалада бўлиши мумкин.
Давлат органлари ва ташкилотларининг эски рамзлари ҳамда атрибутикаси, бинолардаги Давлат гербининг бўртма тасвирлари, географик объектлар номлари кўрсатилган пешлавҳалар ва йўл кўрсаткичлари, шунингдек, Вазирлар Маҳкамаси белгилайдиган рўйхатга киритиладиган бошқа буюмлар ва манбалардан улар эскиргунга қадар ёки қонунни амалга ошириш бўйича махсус дастурда белгиланган муддатгача фойдаланишга рухсат этилади.
Ҳукуматга икки ой ичида мазкур дастурни ишлаб чиқиш ва тасдиқлаш вазифаси юклатилган.
Алифбонинг янги варианти 28 та ҳарф ва апострофдан иборат бўлади. Sh ва Ch ҳарф бирикмалари, шунингдек, Oʻ ва Gʻ белгиларининг ўрнига Ş, Ç, Ö ва Ğ алоҳида ҳарфлари жорий этилади. Ng бирикмаси эса алифбодан чиқарилади. Аввалги вариантда 26 та ҳарф ва учта ҳарф бирикмаси мавжуд эди.
Ўзбек тили учун лотин ёзувига асосланган алифбо 1993 йилда жорий этилган. Дастлабки вариант 33 та ҳарф ва апострофдан, шунингдек, диакритик белгили ҳарфлардан иборат бўлган. 1995 йилда ҳарфларнинг бир қисми Sh, Ch, Oʻ, Gʻ ва Ng бирикмалари билан алмаштирилган, C ҳарфи эса алифбодан чиқарилган.
Кирилл ёзувидан лотин ёзувига тўлиқ ўтишни 2000 йилга қадар якунлаш режалаштирилган эди. Бироқ ҳозиргача Ўзбекистонда ҳар икки ёзув тизимидан фойдаланиб келинмоқда. 2020 йил октябрь ойида Президент ўзбек тилини ривожлантириш ва тил сиёсатини такомиллаштириш тўғрисидаги фармонни имзолаган. Унда лотин ёзувига ўтиш жараёнини якунлаш ҳам назарда тутилган эди.
