Ўзбекистон авиамаршрутлари сони ўн йил ичида қарийб икки баробарга ошди — IATA

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Сўнгги ўн йил ичида Ўзбекистоннинг авиамаршрутлар тармоғи қарийб икки баробарга кенгайди. Халқаро ҳаво транспорти ассоциацияси (IATA) маълумотларига кўра, 2015 йилдаги 109 та йўналишдан 2025 йилга келиб мунтазам авиамаршрутлар сони 206 тага етган.

Ўсиш суръати 89 фоизни ташкил этди. Шу давр мобайнида Ўзбекистон авиация бозорида фаолият юритаётган авиакомпаниялар сони ҳам уч баробарга ошиб, 16 тадан 47 тага етди.

Шу билан бирга, ҳисоботда тармоқнинг таркибий заиф жиҳатлари ҳам қайд этилган. Сўнгги ўн йил ичида ёпилган барча маршрутларнинг 96 фоизи йилига 20 минг ўриндан кам ҳажмга эга бўлган рейсларга тўғри келган. Бу кўрсаткич тахминан ATR-72 туридаги самолётларда ҳафтасига бешта ёки тор фюзеляжли ҳаво кемаларида иккита рейсга мос келади.

2025 йил ҳолатига кўра, амалдаги барча маршрутларнинг 47 фоизи йилига 20 мингтадан кам ўрин таклиф қилувчи кам йўловчили йўналишлар тоифасига киради. 2015 йилда бу улуш 53 фоизни ташкил этган эди.

Ҳозирги маршрутларнинг 57 фоизи 2015 йилда мавжуд бўлган йўналишлардан фарқ қилади. Бу эса парвозлар географиясида чуқур ўзгаришлар юз берганини кўрсатади.

Мунтазам авиақатновлар мамлакатнинг 11 та аэропортини қамраб олган. Уларнинг тўққизтаси, яъни 91 фоизи, минтақавий аэропортлар сифатида баҳоланади. Улардаги йиллик йўловчи оқими ҳар бирида бир миллион жўнатмадан ошмайди.

Маршрутлар тармоғи тузилмасида 1 500 километрдан 4 000 километргача бўлган ўрта масофали рейслар устунлик қилмоқда. Улар барча йўналишларнинг 63 фоизини ташкил этади. Қисқа масофали, яъни 500 километргача бўлган маршрутлар улуши 14 фоизни, 500 километрдан 1 500 километргача бўлган рейслар 10 фоизни, 4 000 километрдан ортиқ узоқ масофали йўналишлар эса яна 14 фоизни ташкил қилади.

Маршрутларнинг нисбатан кичик, аммо сезиларли қисмига бир нечта ташувчилар хизмат кўрсатади. Барча йўналишларнинг 10 фоизида тўртта ёки ундан ортиқ авиакомпания фаолият юритади. Биргина ташувчи хизмат кўрсатадиган маршрутлар тармоқнинг 50 фоизини ташкил этса-да, уларнинг ўринлар ҳажми бўйича улуши атиги 19 фоизни ташкил қилади.

Йиллик таққослашда ҳам тармоқ кенгайишда давом этган. 2025 йилда 24 та янги маршрут очилган, 23 таси ёпилган ва аввал амал қилган 20 та йўналиш қайта тикланган. Натижада 2024 йилга нисбатан умумий ўсиш 11 фоизни ташкил этган.

IATA ҳисоботи OAG маълумотларига асосланган бўлиб, ассоциациянинг барқарор ривожланиш ва иқтисодиёт бўлими томонидан тайёрланган.