Ўзбекистонда июнь ойида йиллик инфляция 6,4 фоизга етди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда 2026 йил июнь ойида истеъмол нархлари йиғма индекси ўтган ойга нисбатан 0,6 фоизга ошди, йиллик инфляция эса май ойидаги 5,5 фоиздан 6,4 фоизгача тезлашди. Бу ҳақда Миллий статистика қўмитаси хабар қилди. Йил бошидан буён нархлар 3,3 фоизга ошган.

Нархлар ўсишининг асосий омили июнь ойидан жорий этилган энергия ресурслари тарифларининг янгиланиши бўлди. Республика бўйича аҳоли учун электр энергияси нархи ўртача 9,6 фоизга, тармоқ табиий гази эса 10,7 фоизга қимматлашди. Илгари тартибга солинадиган нархларда сотилган кўмир нархи 2,1 бараварга ошди. Июнь ойидан бошлаб кўмир стратегик ижтимоий аҳамиятга эга товарлар рўйхатидан чиқарилди ва унга давлат томонидан нархларни тартибга солиш бекор қилинди.

Фақат кўмир нархининг ошиши ойлик истеъмол нархлари индексига 0,48 фоиз банди қўшди. Умуман олганда, «Уй-жой хизматлари, сув, электр энергияси, газ ва бошқа ёқилғи турлари» бўлими бир ойда 7,8 фоизга, йиллик ҳисобда эса 13,4 фоизга ўсди.

Ёқилғи нархлари ҳам сезиларли даражада ошди. Бензиннинг ўртача истеъмол нархи бир ойда 3,9 фоизга кўтарилди, АИ-95 марки эса 6,0 фоизга қимматлашди. Пропан нархи литри учун энг юқори 7 800 сўмлик чегара шароитида 11,3 фоизга, метан эса 8,8 фоизга ошди. Такси хизматлари 1,3 фоизга қимматлашган бўлса, темир йўл транспортида йўл ҳақи 0,3 фоизга, авиачипталар эса 0,6 фоизга арзонлашди. Статистика қўмитаси буни миллий валютанинг евро ва Швейцария франкига нисбатан курси ўзгариши, шунингдек, айрим йўналишларда ёқилғи йиғимларининг қайта кўриб чиқилиши билан изоҳлади. Уй-жой-коммунал хизматлари ва транспорт бўлимларининг ойлик индекс ўсишига қўшган умумий ҳиссаси 1,13 фоиз бандини ташкил этди.

Озиқ-овқат маҳсулотлари эса нархлар ўсишини чекловчи омил бўлди. Ушбу бўлимда нархлар бир ойда 1,5 фоизга пасайиб, йиғма индексни 0,61 фоиз бандига камайтирди. Мавсумий арзонлашув мева-сабзавот маҳсулотларида кузатилди. Бақлажон 46,6 фоизга, янги помидор 38,3 фоизга, булғор қалампири 31,4 фоизга, тарвуз 26,3 фоизга, бодринг эса 25,0 фоизга арзонлади. Шу билан бирга, сабзи 6,5 фоизга, пиёз эса 3,6 фоизга қимматлашди. Асосий озиқ-овқат маҳсулотлари орасида гуруч ва майдаланган гуруч 2,3 фоизга, пастеризация қилинган сут ҳамда гречка 1,2 фоизга, қўй гўшти ва суяксиз мол гўшти 1,0 фоизга қимматлашди. Йиллик ҳисобда қўй гўшти 23,1 фоизга, мол гўшти 20,6 фоизга, тухум эса 16,2 фоизга ошди.

Мева-сабзавот маҳсулотлари ҳисобга олинмаганда, ойлик инфляция 1,5 фоизни, йиллик инфляция эса 6,9 фоизни ташкил этди. Ноозиқ-овқат товарлари бир ойда 2,3 фоизга, хизматлар 1,8 фоизга қимматлашган бўлса, озиқ-овқат товарлари 1,4 фоизга арзонлади.

Ҳудудлар кесимида республика ўртача кўрсаткичидан кескин оғишлар қайд этилмади. Ойлик нархлар ўсиши энг юқори Хоразм вилоятида 1,0 фоизни, энг паст кўрсаткич эса Сирдарё вилоятида 0,3 фоизни ташкил қилди. Йиллик инфляция ҳудудлар бўйича Сурхондарё вилоятида 5,7 фоиздан Самарқанд вилоятида 6,8 фоизгача бўлди.

Қўмита эслатишича, 2026 йил январь ойидан бошлаб истеъмол нархлари индекси 517 турдаги товар ва хизматлар бўйича 2 миллиондан ортиқ нарх кузатувлари асосида ҳисобланмоқда. Шунингдек, асосий кўрсаткичдан ташқари, Халқаро валюта жамғармаси экспертлари тавсия этган Янгнинг геометрик формуласи асосида ҳисобланган таҳлилий индекс ҳам эълон қилинмоқда. Июнь ойида ушбу қўшимча индекс бир ойда 100,2 фоизни, 2025 йил декабрига нисбатан эса 102,5 фоизни ташкил этди.