Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Сўнгги йилларда Ўзбекистонда жамоат транспорти фаолияти кўрсаткичлари яхшиланди, йўналишлар тармоғи кенгайди, автобус ва электробуслар парки янгиланди.
Бу ҳақда 2030 йилгача маҳаллий йўловчи ташишни ривожлантириш стратегияси тўғрисидаги Президент қарори лойиҳасида маълум қилинган. Ҳужжатда амалга оширилган ислоҳотлар натижалари келтирилган.
Тошкентда автобуслар ҳаракати оралиғидаги вақт 18–20 дақиқадан 8–10 дақиқагача қисқарди, ўртача ҳаракат тезлиги эса соатига 18 километрдан 21 километрга ошди.
Кунлик йўловчилар сони 650 минг кишидан 1,4 миллион кишига етди. Бундан ташқари, жамоат транспортининг 1 024 та янги йўналиши ташкил этилди. Бунинг натижасида яна 3 687 та маҳалла транспорт қатнови билан қамраб олинди.
Брутто-шартномалар ва автобуслар паркини янгилаш
2023 йилдан Ўзбекистонда брутто-шартномалар модели амал қилмоқда. Унга кўра, ташувчиларга ташилган йўловчилар сонига қараб эмас, балки йўналишларни бажариш, ҳаракат жадвалига риоя қилиш, босиб ўтилган масофа ва хизматлар сифати учун ҳақ тўланади.
2026 йилнинг биринчи ярми якунларига кўра, 290 та автобус йўналиши ушбу тизимга ўтказилди. Уларнинг 169 таси Тошкентда, 121 таси эса ҳудудларда жойлашган. Шу даврда жамоат транспорти учун 2 005 та автобус ва 646 та электробус — жами 2 651 та транспорт воситаси харид қилинди.
Темир йўл қатнови
Сўнгги 10 йилда мамлакатда 600 километрдан ортиқ янги темир йўл линияси қурилди. Узунлиги 465 километр бўлган Бухоро — Урганч — Хива участкаси электрлаштирилди. Натижада электрлаштирилган темир йўллар улуши 2022 йилдаги 43 фоиздан 53,2 фоизга етди.
Тошкентдан Хивага поездда бориш вақти 14 соатдан 7 соат 40 дақиқагача қисқарди. Темир йўл транспортида ташилган йўловчилар сони 2023 йилдаги 9,6 миллион кишидан 2025 йилда 10,5 миллион кишига ошди.
Шаҳар атрофидаги қатновлар учун учта ЭП3Д электропоезди харид қилинди. Бундан ташқари, Чехиянинг Škoda Transportation компанияси билан 10 та электропоезд етказиб бериш бўйича шартнома тузилди. Шунингдек, «Тошкент — Самарқанд» йўналишида алоҳида тезюрар темир йўл магистралини қуришнинг техник-иқтисодий асосларини ишлаб чиқиш якунланди.
Авиацияни ривожлантириш ва транспорт хизматлари ҳажмининг ўсиши
Авиация инфратузилмасини ривожлантириш доирасида 11 та аэропорт реконструкция қилинди. Авиақатнов йўналишлари сони 167 тадан 206 тага етди.
Йўловчилар ва юкларни ташиш хизматлари ҳажми 2022 йилдаги 84 триллион сўмдан 2025 йилда 188,3 триллион сўмга ошди. Шу тариқа, уч йил ичида бу кўрсаткич 2,2 баробар ўсди.
Транспорт турлари ўртасидаги интеграция муаммолари сақланиб қолмоқда
Эришилган натижаларга қарамай, стратегия лойиҳасида транспортнинг турли йўналишлари ўртасидаги интеграция етарли эмаслиги қайд этилган.
Ҳозирча мамлакатда ягона рақамли платформа ва ягона чипта тизими мавжуд эмас, ташувчиларнинг ҳаракат жадваллари ўзаро мувофиқлаштирилмаган. Шунингдек, кўп ҳолларда аэропортлар, темир йўл вокзаллари ва автовокзаллар ўртасида тўғридан-тўғри қатнов йўлга қўйилмаган.
2030 йилгача бўлган стратегияни ишлаб чиқиш, жумладан, ушбу муаммоларни ҳал этиш ва йўловчи ташиш жараёнларини мувофиқлаштиришни яхшилашга қаратилган.
