Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда 2030 йил 1 январдан шаҳар атрофидаги поездлар, шунингдек, шаҳар атрофи ва шаҳарлараро автобусларда йўл ҳақини нақд пулда қабул қилишдан воз кечилиши мумкин.
Бундай чора 2030 йилгача маҳаллий йўловчи ташишни ривожлантириш стратегияси тўғрисидаги Президент қарори лойиҳасида назарда тутилган.
Ҳужжатга кўра, ҳозирда йўловчиларнинг қарийб 70 фоизи йўл ҳақини нақд пулда тўлайди. Ҳукумат 2030 йил бошига қадар ушбу йўналишлардаги ҳисоб-китобларни тўлиқ электрон шаклга ўтказишни режалаштирмоқда.
Режани амалга ошириш учун Транспорт вазирлиги, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги, Рақамли технологиялар вазирлиги ҳамда «Ўзбекистон темир йўллари» АЖга зарур меъёрий ҳужжатлар ва техник ечимларни тайёрлаш топширилади.
Ўтиш даврида мазкур йўналишлар учун электрон чипта харид қилган йўловчиларга камида 20 фоиз чегирма бериш режалаштирилган. Ушбу имтиёз 2027–2029 йилларда амал қилади. Бу чора электрон тўловлардан фойдаланишни рағбатлантириш, ташувлар ҳисобининг шаффофлигини ошириш ва яширин иқтисодиёт улушини қисқартиришга қаратилган.
Лойиҳада электрон чипталарнинг ягона платформасини яратиш ҳам назарда тутилган. «Бир йўл» миллий платформаси 2028 йил 1 январдан ишга тушиши керак. Унинг барча йўловчи ташиш хизматлари орасидаги улушини 2028 йилда 10 фоизга, 2029 йилда 15 фоизга ва 2030 йилда 25 фоизга етказиш режалаштирилмоқда.
Транспорт вазирлигига Рақамли технологиялар вазирлиги билан биргаликда бир ой ичида «Ўзбекистон темир йўллари» АЖнинг электрон чипталарни сотиш тизимини электрон ҳукумат ахборот тизимлари ва Ягона идентификация тизими билан интеграция қилиш топширилган. Маълумотлар алмашинуви электрон шаклда ва қўшимча тўловларсиз амалга оширилиши керак.
Шунга ўхшаш интеграцияни «Uzbekistan Airways» АЖнинг электрон чипталарни сотиш тизимлари учун ҳам амалга ошириш режалаштирилган.
Шу билан бирга, лойиҳада технологик хатарлар ва киберхавфсизлик таҳдидлари ҳам қайд этилган. Тўлов тизимлари ва рақамли платформаларда юзага келиши мумкин бўлган узилишлар хизматларнинг барқарор кўрсатилишига таъсир қилиши эҳтимоли бор.
Бундай хатарларни камайтириш учун мунтазам техник аудитлар ўтказиш, захира серверларидан фойдаланиш ва замонавий механизмлар ёрдамида маълумотлар ҳимоясини таъминлаш таклиф қилинмоқда.
