Ўзбекистон банклари даромади ва фойдаси кескин ошди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Республикаси банк сектори даромадлилиги барқарор ўсишни намоён этмоқда. Марказий банкнинг расмий статистик ҳисоботига кўра, 2026 йил 1 июнь ҳолатига мамлакат молия тизимининг жами фоизли даромадлари 59,3 триллион сўмга етди.

Мазкур кўрсаткич ўтган йилнинг шу даврига нисбатан 19 фоизга ошди. Бу эса жами кредит портфелининг босқичма-босқич кенгайиши ҳамда тижорат банкларининг фоиз келтирувчи активлари ҳажми ортиши ҳисобига таъминланди.

Даромадлар билан бир қаторда операцион харажатлар ҳам кўпайди. Сўнгги ўн икки ойда банк тизимининг фоизли харажатлари 23 фоизга ўсиб, 42,6 триллион сўмни ташкил қилди. Жалб этилган ресурслар қиймати ошганига қарамай, ҳисобот даврида молия секторидаги соф фоиз маржаси 16,7 триллион сўмга етиб, ўтган йилги кўрсаткичдан 11 фоизга юқори бўлди.

Даромадлар таркибидаги сифат ўзгаришлари банк бизнесининг кредитдан ташқари маҳсулотлар ҳисобига фаол диверсификация қилинаётганини кўрсатмоқда. Тижорат банкларининг фоизсиз даромадлари қарийб 61 фоизга ошиб, 42,8 триллион сўмга етди.

Бундай юқори ўсиш кредит ташкилотларининг транзакция хизматлари кўрсатиш фаолияти кенгайгани ва комиссия тушумлари сезиларли ошгани билан изоҳланади. Шу билан бирга, молия тизимининг соф фоизсиз даромади йиллик ҳисобда 2,5 баробардан кўпроқ ўсиб, 15,8 триллион сўмга етди.

Операцион фаолиятнинг кенгайиши ва ички жараёнларнинг оптималлаштирилиши натижасида мамлакатнинг йирик тижорат банклари самарадорлик кўрсаткичларини сезиларли даражада яхшилади. 2026 йил июнь ойи бошида Ўзбекистон банк тизимининг жами соф фойдаси 8,5 триллион сўмни ташкил этиб, ўтган йилнинг мос даврига нисбатан 67 фоизга ошди.

Ижобий таркибий ўзгаришлар даромадлилик ва самарадорликнинг макроиқтисодий кўрсаткичларида ҳам ўз аксини топди.

Банк сектори активлари рентабеллиги (ROA) йиллик ҳисобда 1,9 фоиздан 2,4 фоизгача кўтарилди.

Шунингдек, хусусий капитал рентабеллиги (ROE) ҳам 10,3 фоиздан 14,5 фоизгача ошди.

Марказий банк таъкидлашича, даромадлиликнинг асосий кўрсаткичлари комплекс тарзда яхшиланиши мамлакат банк сектори молиявий барқарорлигининг янада мустаҳкамланаётганини, фойда манбалари диверсификацияси кенгайиб бораётганини ҳамда аҳоли ва бизнесга кўрсатилаётган молиявий хизматлар самарадорлиги ортиб бораётганини кўрсатади.