Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил январь–сентябрь ойларида Ўзбекистондаги кичик тадбиркорлик субъектлари 904,8 трлн сўмлик ялпи ички маҳсулот (ЯИМ) яратиб, мамлакат умумий ЯИМининг 53,8 фоизини таъминлади. 1 октябрь ҳолатига кўра, мамлакатда 1 264,5 мингта кичик бизнес субъекти фаолият юритган. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси хабар берди.
Фаолият кўрсатаётган кичик тадбиркорлик субъектларининг умумий сонидан 551,1 мингтасини кичик корхоналар ва микрофирмалар, жумладан, фермер ва деҳқон хўжаликлари ташкил этади.
Шунингдек, мамлакатда 357,9 мингта якка тартибдаги тадбиркор, юридик шахс ташкил этмаган 330,8 мингта деҳқон хўжалиги, 18,8 мингта ҳунарманд, 4,9 мингта оилавий тадбиркор ва импорт товарлари сотувчи 0,9 мингта субъект мавжуд.
Мамлакат бўйича ҳар 1 000 нафар аҳолига ўртача 32,2 та кичик бизнес субъекти тўғри келади. Энг юқори кўрсаткич Тошкент шаҳрида қайд этилган — 51,9 та. Кейинги ўринларда Хоразм вилояти 44,7 та, Сирдарё вилояти 41,5 та ва Жиззах вилояти 36,5 та кўрсаткич билан қайд этилган. Кичик бизнес субъектларининг мутлақ сони бўйича Тошкент шаҳри етакчи — 168,7 мингта. Ундан кейин Самарқанд вилоятида 122,3 мингта, Фарғона вилоятида 117,2 мингта ва Андижон вилоятида 116,1 мингта субъект фаолият юритмоқда.
Тўққиз ой давомида мамлакатда фермер ва деҳқон хўжаликларини ҳисобга олмаган ҳолда 66,3 мингта янги кичик корхона ва микрофирма ташкил этилди. Энг кўп янги корхона савдо соҳасида очилган — 22 823 та. Қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалигида 8 716 та, саноатда 7 924 та, яшаш ва овқатланиш хизматлари соҳасида эса 5 921 та корхона ташкил этилган.
ЯИМда кичик бизнеснинг энг юқори улуши қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалигига тўғри келиб, 93,2 фоизни ташкил этди. Ташиш ва сақлаш, ахборот ва алоқа соҳаларида бу кўрсаткич 78,3 фоиз, қурилишда эса 75,4 фоизга тенг бўлди.
Кичик корхоналар 380,2 трлн сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарди. Бу мамлакатдаги умумий саноат ишлаб чиқариш ҳажмининг 35 фоизини ташкил этади.
2025 йилнинг мос даврига нисбатан ўсиш 6,9 фоиз бўлди. Кичик бизнес субъектлари бажарган қурилиш ишлари ҳажми 15,3 фоизга ошиб, 249,8 трлн сўмга етди. Бу умумий қурилиш ишлари ҳажмининг 73,6 фоизига тенг.
Кичик тадбиркорлик субъектлари томонидан ўзлаштирилган асосий капиталга инвестициялар 27,5 фоизга ошиб, 402,5 трлн сўмни ташкил этди. Бу умумий инвестициялар ҳажмининг 68,9 фоизидир. Кичик бизнеснинг қишлоқ, ўрмон ва балиқ хўжалиги маҳсулотлари ҳажми 2,1 фоизга ўсиб, 426,9 трлн сўмга етди. Бу умумий ҳажмнинг 91,7 фоизини ташкил қилади.
Кичик бизнеснинг чакана товар айланмаси 21,5 фоизга ошиб, 355,4 трлн сўмга етди. Унинг умумий чакана товар айланмасидаги улуши 82,2 фоизни ташкил этди. Кўрсатилган хизматлар ҳажми 17,4 фоизга ўсиб, 567,5 трлн сўмга етди. Ушбу соҳада кичик бизнес улуши 56,6 фоиз бўлди.
Кичик бизнес субъектлари томонидан товар ва хизматлар экспорти 12,1 млрд долларни ёки мамлакат умумий экспортининг 47 фоизини ташкил этди. Импорт ҳажми эса 20,7 млрд долларга ёки умумий импортнинг 52,3 фоизига етди.
Автомобиль транспортида юк ташиш ҳажмида кичик тадбиркорликнинг улуши 56,4 фоизни ташкил этди, ушбу кўрсаткич 12,5 фоизга ўсди. Автомобиль транспортининг юк айланмасида кичик бизнес ҳиссаси 79 фоизга тенг бўлиб, ўсиш 10,6 фоизни ташкил қилди.
