35 та давлатга визасиз, яна 42 тасига соддалаштирилган тартибда: Ўзбекистон фуқаролари саёҳат олдидан нималарни билиши керак
Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, Ўзбекистон фуқаролари 35 та давлатга визасиз, яна 29 та давлатга келганда виза олиб, 13 та давлатга эса электрон виза орқали киришлари мумкин.
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Авиа чипта сотиб олишдан олдин кўпчилик ўзбекистонликларни бир хил савол ўйлантиради: танланган давлатга виза керакми ва агар керак бўлса, айнан қайси турдаги виза талаб қилинади? Кириш қоидалари давлатдан давлатга фарқ қилади. Визасиз тартибни келганда виза ёки электрон виза билан аралаштириб юбориш эса рейсга қабул қилинмаслик ёки чегарада муаммоларга дуч келишга олиб келиши мумкин.
Ўзбекистон Республикаси Ташқи ишлар вазирлиги маълумотларига кўра, Ўзбекистон фуқаролари учун бир неча турдаги кириш тартиби амал қилади: 31 та давлат билан тўлиқ визасиз тартиб, яна 4 та давлат билан туристик рўйхатдан ўтиш тартиби, 29 та давлат билан келганда виза олиш тартиби ва 13 та давлат билан электрон виза асосидаги тартиб.
Кириш тартиблари қандай ишлашини, улар бир-биридан нимаси билан фарқ қилишини, қайси давлатларга визасиз ёки соддалаштирилган тартибда бориш мумкинлигини ва саёҳат олдидан нималарни текшириш кераклигини кўриб чиқамиз.
№1. Ўзбекистон фуқаролари учун қандай кириш тартиблари мавжуд?
Ўзбекистон фуқаролари учун тўртта кириш тартиби амал қилади: тўлиқ визасиз тартиб, туристик рўйхатдан ўтиш, келганда виза олиш (Visa on Arrival) ва электрон виза (e-Visa). Қайси тартиб қўлланилиши борилаётган давлатга боғлиқ — барча йўналишлар учун ягона қоида мавжуд эмас.
Бу тартиблар, аввало, кириш учун зарур рухсат ёки ҳужжатлар қачон ва қаерда расмийлаштирилиши билан фарқ қилади. Визасиз тартибда олдиндан виза олиш талаб этилмайди. Туристик рўйхатдан ўтиш тартибида эса қўшимча туристик ҳужжатлар талаб қилинади. Келганда виза манзил давлатига етиб боргач, аэропорт ёки чегара назорат пунктида расмийлаштирилади. Электрон виза эса сафардан олдин онлайн тарзда олинади.
Шу сабабли саёҳатдан олдинги биринчи қадам — «у ерга визасиз бориш мумкин» деган умумий маълумотга таянмасдан, айнан борилаётган давлат учун қандай кириш тартиби амал қилишини аниқлашдир.
- Визасиз тартиб — олдиндан виза олиш талаб этилмайди.
- Туристик рўйхатдан ўтиш — виза талаб этилмайди, бироқ қўшимча туристик ҳужжатлар талаб қилинади.
- Келганда виза (Visa on Arrival) — виза аэропорт ёки чегара назорат пунктида расмийлаштирилади.
- Электрон виза (e-Visa) — сафардан олдин онлайн тарзда расмийлаштирилади.
№2. Тўлиқ визасиз тартиб нимани англатади ва у қайси давлатларда Ўзбекистон фуқаролари учун амал қилади?
Тўлиқ визасиз тартиб давлатга кириш учун олдиндан виза расмийлаштириш талаб этилмаслигини англатади. Ўзбекистон фуқаролари учун бундай тартиб 31 та давлатда амал қилади. Визасиз тартибнинг қолган 4 та йўналишида туристик рўйхатдан ўтиш бўйича қўшимча талаблар мавжуд.
Визасиз тартиб мамлакатда чексиз муддат қолиш мумкинлигини англатмайди. Ҳар бир давлат бўлиш муддатини ва кириш шартларини мустақил белгилайди. Шунингдек, визасиз кириш одатда ишлаш, ўқиш ёки доимий яшаш учун рухсат бермайди. Бундай мақсадларда алоҳида виза ёки бошқа рухсат берувчи ҳужжат талаб қилиниши мумкин.
Визасиз тартибларнинг бир қисми икки томонлама келишувлар асосида ўрнатилган. Шу сабабли бўлиш муддати ва бошқа талаблар давлатларга қараб фарқ қилиши мумкин. Сафардан олдин айнан танланган йўналиш бўйича амалдаги шартларни текшириш керак.
- Антигуа ва Барбуда
- Арманистон
- Озарбайжон
- Барбадос
- Беларусь
- Доминика
- Гамбия
- Грузия
- Гаити
- Гренада
- Иордания
- Эрон
- Қозоғистон
- Қирғизистон
- Малайзия
- Микронезия
- Молдова
- Хитой
- Монголия
- Намибия
- Бирлашган Араб Амирликлари
- Уммон
- Фаластин
- Филиппин
- Россия
- Сент-Винсент ва Гренадинлар
- Суринам
- Тожикистон
- Туркия
- Украина
№3. Туристик рўйхатдан ўтиш нима ва у қайси давлатларда керак бўлади
Туристик рўйхатдан ўтиш Ўзбекистон фуқаролари учун визасиз киришнинг алоҳида тартиби бўлиб, унда қўшимча туристик ҳужжатлар талаб қилинади. Ўзбекистон ТИВ маълумотларига кўра, бундай тартиб 4 та давлатда — Кения, Кот-д’Ивуар, Сейшел ороллари ва Шри-Ланкада амал қилади.
Тўлиқ визасиз тартибдан фарқли равишда, ушбу йўналишларда саёҳатчидан паспортдан ташқари қўшимча туристик ҳужжатлар ҳам талаб қилинади. ТИВ маълумотларига кўра, улар қаторига туристик ваучер, меҳмонхона бронлашини тасдиқловчи ҳужжат ва қайтиш авиачиптаси киради.
Шу сабабли ушбу давлатларга сафар қилаётган йўловчилар зарур ҳужжатларни олдиндан тайёрлаб қўйиши керак. Талаблар вақт ўтиши билан ўзгариши мумкинлиги сабабли, сафар олдидан тегишли давлатнинг расмий манбаларида амалдаги тартибни яна бир бор текшириш маъқул.
- Кения
- Кот-д’Ивуар
- Сейшел ороллари
- Шри-Ланка
№4. Келганда виза (Visa on Arrival) қандай ишлайди ва у Ўзбекистон фуқаролари учун қаерда керак бўлади?
Келганда виза — олдиндан элчихона орқали виза расмийлаштириш ўрнига, манзил давлатига етиб боргач, аэропорт ёки чегара назорат пунктида олинадиган виза туридир. Ўзбекистон фуқаролари учун бундай тартиб 29 та давлатда амал қилади, жумладан Индонезия, Қатар, Мальдив ороллари ва Саудия Арабистонида.
Манзилга етиб боргач, саёҳатчи виза расмийлаштириш бўлимига мурожаат қилади ва давлат талабларига мувофиқ зарур ҳужжатларни тақдим этади. Айрим давлатларда қайтиш чиптаси, меҳмонхона бронлашини тасдиқловчи ҳужжат ёки бошқа ҳужжатлар ҳам талаб қилиниши мумкин. Виза учун йиғим миқдори ва уни тўлаш усули ҳам давлатларга қараб фарқ қилади.
Шунинг учун келганда виза олиш имконияти мавжуд бўлса ҳам, сафардан олдин унинг амал қилиш муддати, талаб қилинадиган ҳужжатлар, йиғим миқдори ва тўлов усулини борилаётган давлатнинг расмий манбаларидан текшириш керак.
- Боливия
- Бурунди
- Камбоджа
- Кабо-Верде
- Комор ороллари
- Гвинея-Бисау
- Индонезия
- Ямайка
- Иордания
- Лаос
- Ливан
- Макао
- Мадагаскар
- Мальдив ороллари
- Мавритания
- Маврикий
- Мозамбик
- Непал
- Никарагуа
- Палау
- Қатар
- Руанда
- Самоа
- Саудия Арабистони
- Сьерра-Леоне
- Шарқий Тимор
- Того
- Тувалу
- Зимбабве
№5. Электрон виза (e-Visa) нима ва уни қайси давлатларга расмийлаштириш мумкин?
Электрон виза (e-Visa) сафардан олдин онлайн тарзда расмийлаштириладиган виза туридир. Ўзбекистон фуқаролари учун электрон виза асосида кириш 13 та давлатда амал қилади: Конго Республикаси, Жибути, Экваториал Гвинея, Эфиопия, Габон, Гвинея, Ҳиндистон, Лесото, Малави, Нигерия, Жанубий Судан, Уганда ва Вьетнам.
Электрон виза олиш тартиби, аризани кўриб чиқиш муддати, виза йиғими ва талаб қилинадиган ҳужжатлар давлатга қараб фарқ қилади. Одатда ариза тегишли давлатнинг расмий электрон виза порталида топширилади.
Тасдиқланган электрон визани рейсга рўйхатдан ўтишда ёки чегарада тақдим этиш талаб қилиниши мумкин. Шу сабабли виза тасдиқлангач, унинг электрон нусхасини телефонда сақлаш ва имкон қадар чоп этиб олиш маъқул.
- Конго Республикаси
- Жибути
- Экваториал Гвинея
- Эфиопия
- Габон
- Гвинея
- Ҳиндистон
- Лесото
- Малави
- Нигерия
- Жанубий Судан
- Уганда
- Вьетнам
- Таиланд
№6. Тартиблар бир-биридан нимаси билан фарқ қилади ва нимани аралаштириб юбормаслик керак?
Асосий фарқ — кириш учун зарур рухсат ёки ҳужжат қачон ва қаерда расмийлаштирилишидадир: визасиз тартибда олдиндан виза олинмайди, туристик рўйхатдан ўтиш тартибида қўшимча туристик ҳужжатлар талаб қилинади, келганда виза чегара ёки аэропортда расмийлаштирилади, электрон виза эса сафардан олдин онлайн олинади.
Расмий визасиз тартиб мавжуд бўлса ҳам, киришнинг бошқа шартларини ҳар бир сафар олдидан текшириш керак. Мамлакатда бўлиш муддати, паспортнинг амал қилиш муддати, қайтиш чиптаси, меҳмонхона бронлашини тасдиқловчи ҳужжат ёки бошқа ҳужжатларга қўйиладиган талаблар йўналишга қараб фарқ қилиши мумкин.
Агар йўналиш учинчи давлат орқали ўтса, транзит қоидаларини ҳам олдиндан аниқлаш керак. Якуний манзилда Ўзбекистон фуқаролари учун визасиз тартиб амал қилиши транзит қилинадиган давлатда қўшимча виза ёки рухсат талаб қилинмаслигини англатмайди.
№7. Саёҳат олдидан нима қилиш керак ва долзарб маълумот учун қаерга мурожаат қилиш керак
Чипта сотиб олишдан олдин кириш тартибини Ўзбекистон ТИВнинг долзарб маълумотлари билан солиштириш ва қўшимча равишда борилаётган давлат элчихонаси ёки консуллиги орқали талабларни аниқлаштириш тавсия этилади. Виза ва кириш талаблари вақт ўтиши билан ўзгариши мумкин.
Виза ва кириш талаблари доимий бўлиб қолмайди: давлатлар янги келишувлар тузиши, бўлиш муддатларини ўзгартириши ёки амалдаги тартибларни қайта кўриб чиқиши мумкин. Шу сабабли эски мақолалар, ижтимоий тармоқлардаги постлар ёки форумлардаги маълумотларга таянишдан кўра, расмий манбалардан фойдаланиш маъқул.
Саёҳатдан олдин Ўзбекистон ТИВ сайтида танланган давлат учун амалдаги кириш тартибини текшириш, борилаётган давлат элчихонаси ёки консуллиги орқали ҳужжатлар, йиғимлар ва бўлиш муддатига қўйиладиган талабларни аниқлаштириш, хорижий паспортнинг амал қилиш муддатини текшириш ва йўналиш учинчи давлат орқали ўтса, транзит талабларини аниқлаш керак.
Виза ва кириш талабларини қўшимча равишда IATA Travel Centre орқали ҳам текшириш мумкин. Ушбу хизмат паспорт ва йўналишга қараб виза ҳамда кириш талабларини аниқлаш учун ишлатилади.
- Ўзбекистон ТИВ расмий сайтида танланган давлат учун амалдаги кириш тартибини текшириш
- Борилаётган давлат элчихонаси ёки консуллиги сайтида ҳужжатлар, йиғимлар ва бўлиш муддатига қўйиладиган талабларни аниқлаштириш
- Электрон виза талаб қилинса, аризани тегишли давлатнинг расмий порталида топшириш
- Хорижий паспортнинг амал қилиш муддатини текшириш
- Қайтиш чиптаси, меҳмонхона бронлашини тасдиқловчи ҳужжат ёки бошқа қўшимча ҳужжатлар талаб қилинишини аниқлаш
- Йўналиш учинчи давлат орқали ўтса, транзит қоидаларини текшириш
- IATA Travel Centre орқали виза ва кириш талабларини қўшимча равишда текшириш