Шошилинч
Иқтисод

Агентлик чорвачиликни ривожлантириш чораларини тушунтирди

Агентлик чорвачиликни ривожлантириш чораларини тушунтирди
Агентлик чорвачиликни ривожлантириш чораларини тушунтирди / Фото: Ўзбекистон Озиқ-овқат хавфсизлиги қўмитаси.

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Чорвачилик ва яйлов хўжалигини ривожлантириш агентлиги яйловлардан фойдаланиш, гўшт импорти ва маҳаллий ишлаб чиқарувчиларни қўллаб-қувватлаш масалалари бўйича ўз позициясини билдирди. Бу ҳақда Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги Чорвачилик ва яйлов хўжалигини ривожлантириш агентлиги хабар берди.

Баёнот чорвачилик соҳасининг ҳолати, аҳолининг яйлов ерларидан фойдаланиш имкониятлари ва шахсий хўжаликларда чорва молларини боқиш шароитларига оид ижтимоий тармоқлардаги танқидий мақолалар ва муҳокамалардан сўнг эълон қилинди.

Идора таъкидлашича, соҳани ривожлантириш фақат чорва моллари бош сонини кўпайтиришни англатмайди. Бу жараён озуқа базасини мустаҳкамлаш, яйловлардан оқилона фойдаланиш, аҳоли имкониятларини кенгайтириш ва ишлаб чиқариш самарадорлигини оширишни ҳам қамраб олади.

Агентлик асосий масалалардан бири сифатида қишлоқ аҳолисининг яйловлардан фойдаланиш имкониятини қайд этди. Кўплаб оилалар учун чорва молларини боқиш даромад манбаи ва кундалик эҳтиёжларни таъминлаш воситаси бўлиб қолмоқда.

Ўзбекистон Президентининг 2026 йил 14 октябрдаги ПҚ-374-сон қарорида бўш ер майдонларида жамоат яйловларини ташкил этиш назарда тутилган. Улар маҳаллий аҳоли томонидан хонадон хўжаликларида боқилаётган чорва молларини ўтлатиш учун мўлжалланган.

Ҳужжатда, шунингдек, аҳолига белгиланган тартибда бундай ҳудудлардан бепул фойдаланиш имкониятини яратиш ва яйловларни бошқаришнинг янги механизмларини жорий этиш кўзда тутилган.

Бундан ташқари, яйлов ерларининг ҳолатини баҳолаш, уларнинг деградация даражасини аниқлаш ва электрон мониторинг тизимини яратиш вазифалари белгиланган. Ушбу ҳудудлардан мақсадли ва самарали фойдаланишни таъминлаш ҳам назарда тутилган.

Шу билан бирга, агентлик норматив ҳужжатнинг қабул қилиниши мавжуд муаммоларни ўз-ўзидан бартараф этмаслигини таъкидлади. Идора фикрича, белгиланган чораларнинг амалда қандай бажарилаётганини, яйловларнинг аҳоли учун қанчалик очиқлигини ва маҳаллий чорвадорлар дуч келаётган тўсиқларни баҳолаш зарур.

Агентлик гўшт импорти бўйича муҳокамаларга ҳам изоҳ берди. Идора фикрича, мамлакатдаги чорвачилик ҳолатини фақат гўшт импорти ҳажмига қараб баҳолаш етарли эмас. Таҳлилда ички ишлаб чиқариш, аҳоли истеъмоли, туризм соҳасининг талаби, чорва молларининг маҳсулдорлиги, озуқа нархи, шунингдек, талаб ва таклиф ўртасидаги нисбатни ҳисобга олиш зарур.

Агентликнинг асосий вазифаларидан бири маҳаллий чорвачиликнинг ишлаб чиқариш салоҳиятини оширишдан иборат. Бунинг учун наслчилик ва селекция ишларини ривожлантириш, озуқа билан таъминлашни яхшилаш, замонавий технологияларни жорий этиш, фермерлар ва тадбиркорларнинг ишлаб чиқариш имкониятларини кенгайтириш режалаштирилган.

Ўзбекистон Президентининг 2026 йил 12 майдаги ПҚ-179-сон қарорида ҳам ушбу йўналишларда чорвачиликни ривожлантириш бўйича аниқ вазифалар белгиланган.

Идора жамоатчилик танқидини соҳа ривожига бўлган қизиқиш ва эътиборнинг ифодаси сифатида қабул қилишини билдирди. Шу билан бирга, яйловларни ноқонуний эгаллаб олиш, монопол шарт-шароитлар яратиш ёки ердан фойдаланувчилар ҳуқуқларини бузиш ҳолатлари ҳақидаги хабарлар ваколатли органлар томонидан ҳужжатлар ва аниқ далиллар асосида текширилиши кераклигини қайд этди.

Агентлик фермерлар, чорвадорлар, мутахассислар ва жамоатчилик вакилларининг мурожаат ҳамда таклифларини кўриб чиқишга, шунингдек, соҳа муаммоларини ҳал этиш учун бошқа идоралар билан ҳамкорлик қилишга тайёрлигини билдирди.

Баёнотда таъкидланишича, мавжуд қийинчиликларнинг сабабларини бартараф этиш, яйловлар ва озуқа ресурсларидан фойдаланиш имкониятларини яхшилаш, маҳсулдорликни ошириш ҳамда маҳаллий чорвадорларнинг иқтисодий манфаатларини ҳимоя қилиш устувор вазифалар бўлиб қолади.

Пировард мақсад фермер хўжаликларини ривожлантириш, аҳолининг чорвачиликдаги иштирокини кенгайтириш ва маҳаллий ишлаб чиқаришнинг барқарор ўсиши учун шароит яратишдан иборат.

 

Дилафруз Ниязова
Дилафруз Ниязова

Дилафруз Ниязова 2025 йилдан буён UzDaily жамоасида фаолият юритиб, нашрнинг ўзбек тилидаги версияси учун масъулдир.