Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonning 2026 yil yanvar–avgust oylaridagi tashqi savdo aylanmasi 57,4 mlrd dollarni tashkil etdi. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 4 mlrd dollarga yoki 7,6 foizga ko‘p. Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi xabar berdi.
Eksport 3,4 foizga kamayib, 22,9 mlrd dollarni, import esa 16,3 foizga oshib, 34,5 mlrd dollarni tashkil etdi. Natijada tashqi savdo balansidagi manfiy saldo 11,7 mlrd dollarga yetdi.
Pul bo‘lmagan oltin eksporti 66,3 foizga, yaʼni 8,3 mlrd dollardan 2,8 mlrd dollarga kamaydi. Uning umumiy eksportdagi ulushi 35,2 foizdan 12,3 foizga tushdi. Shu bilan birga, oltinni hisobga olmagan holda tovarlar eksporti 28,7 foizga oshib, 11,5 mlrd dollarga yetdi.
Xizmatlar eksporti 33,8 foizga oshib, 8,5 mlrd dollarni tashkil etdi va umumiy eksportning 37,4 foizini taʼminladi. Ushbu summaning yarmidan ko‘pi, yaʼni 54,1 foizi sayohatlar, yaʼni turizm hissasiga to‘g‘ri keldi — 4,6 mlrd dollar. Transport xizmatlari 2,6 mlrd dollar, telekommunikatsiya, kompyuter va axborot xizmatlari 716,4 mln dollar daromad keltirdi.
Tovar guruhlari orasida turli tayyor buyumlar eksporti eng sezilarli o‘sishni qayd etdi — 88,1 foizga oshib, 2,1 mlrd dollarga yetdi. Sanoat tovarlari eksporti 25,6 foizga oshib, 3,4 mlrd dollar, kimyo mahsulotlari eksporti 32,3 foizga oshib, 1,8 mlrd dollar, mashina va transport uskunalari eksporti esa 43 foizga oshib, 899,8 mln dollarni tashkil qildi. Oziq-ovqat mahsulotlari eksporti o‘tgan yilgi darajada — 1,8 mlrd dollar bo‘lib qoldi. Neft mahsulotlari eksporti 46,3 foizga oshgan bo‘lsa, tabiiy gaz eksporti 34,8 foizga qisqardi.
O‘zbekiston 2,1 mlrd dollarlik to‘qimachilik mahsulotlarini eksport qildi, bu o‘tgan yilga nisbatan 26,9 foizga ko‘p. To‘qimachilik mahsulotlarining umumiy eksportdagi ulushi 9,4 foizni tashkil etdi. Uning asosiy qismini tayyor to‘qimachilik mahsulotlari — 51,4 foiz va ip-kalava — 32,2 foiz tashkil qildi.
Meva-sabzavot mahsulotlari eksporti qiymat jihatidan 6,6 foizga kamayib, 1,18 mlrd dollarni, natural ko‘rinishda esa 1,4 foizga qisqarib, 1,44 mln tonnani tashkil etdi. Uning umumiy eksportdagi ulushi 5,2 foiz bo‘ldi. Meva eksporti 416,9 mln dollardan 384 mln dollarga qisqargan bo‘lsa, sabzavotlar eksporti 168,6 mln dollardan 203,4 mln dollarga oshdi. Piyoz 91,3 mln dollarlik, shaftoli esa 114,7 mln dollarlik hajmda eksport qilindi.
O‘zbekiston tovar va xizmatlarining eng yirik xaridorlari Rossiya — 3,2 mlrd dollar yoki eksportning 14 foizi, Xitoy — 2 mlrd dollar yoki 8,7 foiz, Afg‘oniston — 1,2 mlrd dollar yoki 5,4 foiz, Qozog‘iston — 1 mlrd dollar yoki 4,5 foiz va Fransiya — 927,4 mln dollar yoki 4,1 foiz bo‘ldi.
Tovarlar importi 4,3 mlrd dollarga oshib, 30 mlrd dollarni tashkil etdi, xizmatlar importi esa 14 foizga oshib, 4,6 mlrd dollarga yetdi. O‘zbekiston eng ko‘p mashina va transport uskunalarini import qildi — 11,3 mlrd dollarlik (+17,3%) mahsulot olib kirildi. Bu umumiy importning 32,6 foiziga teng. Yengil avtomobillar importi 72,6 foizga oshib, 1,1 mlrd dollarga, telekommunikatsiya uskunalari importi esa 78,5 foizga oshib, 1,1 mlrd dollarga yetdi. Shu bilan birga, sanoatning ayrim tarmoqlari uchun mashinalar importi 17,5 foizga qisqardi.
Oziq-ovqat mahsulotlari importi 39,3 foizga oshib, 3,7 mlrd dollarni tashkil qildi. Jumladan, don importi 58,9 foizga oshib, 967,4 mln dollarga, go‘sht importi 34,2 foizga oshib, 677,4 mln dollarga yetdi. Benzin importi 48,6 foizga oshgan bo‘lsa, dizel yoqilg‘isi importi 12,3 foizga qisqardi. Suyultirilgan gaz importi 3,5 barobarga oshdi. Dori vositalari va farmatsevtika mahsulotlari importi deyarli o‘zgarmadi va 1,3 mlrd dollarni tashkil etdi.
O‘zbekistonga asosiy yetkazib beruvchilar Xitoy — 11,2 mlrd dollar yoki importning 32,4 foizi, Rossiya — 6 mlrd dollar yoki 17,4 foiz va Qozog‘iston — 2,7 mlrd dollar yoki 7,9 foiz bo‘ldi. Umuman, O‘zbekiston 160 dan ortiq mamlakatdan tovar va xizmatlar import qildi.
O‘zbekiston jami 200 dan ortiq mamlakat bilan savdo aloqalarini amalga oshirmoqda. Eng yirik hamkor Xitoy bo‘lib qolmoqda: u bilan tovar aylanmasi 30,2 foizga oshib, 13,2 mlrd dollarga yoki umumiy hajmning 23 foiziga yetdi. Rossiya bilan tovar aylanmasi 9,7 foizga oshib, 9,2 mlrd dollarga, Qozog‘iston bilan esa 23,4 foizga oshib, 3,7 mlrd dollarga yetdi.
Afg‘oniston bilan savdo 41 foizga oshib, 1,4 mlrd dollarni tashkil qildi. Gonkong bilan tovar aylanmasi 10 barobardan ko‘proqqa — 93,9 mln dollardan 980,1 mln dollarga oshdi. Germaniya va Hindiston bilan savdo esa, aksincha, mos ravishda 1,9 va 5,2 foizga qisqardi.
