O‘zbekistonda iyun oyida yillik inflyatsiya 6,4 foizga yetdi

Toshkent, O’zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda 2026 yil iyun oyida isteʼmol narxlari yig‘ma indeksi o‘tgan oyga nisbatan 0,6 foizga oshdi, yillik inflyatsiya esa may oyidagi 5,5 foizdan 6,4 foizgacha tezlashdi. Bu haqda Milliy statistika qo‘mitasi xabar qildi. Yil boshidan buyon narxlar 3,3 foizga oshgan.

Narxlar o‘sishining asosiy omili iyun oyidan joriy etilgan energiya resurslari tariflarining yangilanishi bo‘ldi. Respublika bo‘yicha aholi uchun elektr energiyasi narxi o‘rtacha 9,6 foizga, tarmoq tabiiy gazi esa 10,7 foizga qimmatlashdi. Ilgari tartibga solinadigan narxlarda sotilgan ko‘mir narxi 2,1 baravarga oshdi. Iyun oyidan boshlab ko‘mir strategik ijtimoiy ahamiyatga ega tovarlar ro‘yxatidan chiqarildi va unga davlat tomonidan narxlarni tartibga solish bekor qilindi.

Faqat ko‘mir narxining oshishi oylik isteʼmol narxlari indeksiga 0,48 foiz bandi qo‘shdi. Umuman olganda, «Uy-joy xizmatlari, suv, elektr energiyasi, gaz va boshqa yoqilg‘i turlari» bo‘limi bir oyda 7,8 foizga, yillik hisobda esa 13,4 foizga o‘sdi.

Yoqilg‘i narxlari ham sezilarli darajada oshdi. Benzinning o‘rtacha isteʼmol narxi bir oyda 3,9 foizga ko‘tarildi, AI-95 marki esa 6,0 foizga qimmatlashdi. Propan narxi litri uchun eng yuqori 7 800 so‘mlik chegara sharoitida 11,3 foizga, metan esa 8,8 foizga oshdi. Taksi xizmatlari 1,3 foizga qimmatlashgan bo‘lsa, temir yo‘l transportida yo‘l haqi 0,3 foizga, aviachiptalar esa 0,6 foizga arzonlashdi. Statistika qo‘mitasi buni milliy valyutaning yevro va Shveysariya frankiga nisbatan kursi o‘zgarishi, shuningdek, ayrim yo‘nalishlarda yoqilg‘i yig‘imlarining qayta ko‘rib chiqilishi bilan izohladi. Uy-joy-kommunal xizmatlari va transport bo‘limlarining oylik indeks o‘sishiga qo‘shgan umumiy hissasi 1,13 foiz bandini tashkil etdi.

Oziq-ovqat mahsulotlari esa narxlar o‘sishini cheklovchi omil bo‘ldi. Ushbu bo‘limda narxlar bir oyda 1,5 foizga pasayib, yig‘ma indeksni 0,61 foiz bandiga kamaytirdi. Mavsumiy arzonlashuv meva-sabzavot mahsulotlarida kuzatildi. Baqlajon 46,6 foizga, yangi pomidor 38,3 foizga, bulg‘or qalampiri 31,4 foizga, tarvuz 26,3 foizga, bodring esa 25,0 foizga arzonladi. Shu bilan birga, sabzi 6,5 foizga, piyoz esa 3,6 foizga qimmatlashdi. Asosiy oziq-ovqat mahsulotlari orasida guruch va maydalangan guruch 2,3 foizga, pasterizatsiya qilingan sut hamda grechka 1,2 foizga, qo‘y go‘shti va suyaksiz mol go‘shti 1,0 foizga qimmatlashdi. Yillik hisobda qo‘y go‘shti 23,1 foizga, mol go‘shti 20,6 foizga, tuxum esa 16,2 foizga oshdi.

Meva-sabzavot mahsulotlari hisobga olinmaganda, oylik inflyatsiya 1,5 foizni, yillik inflyatsiya esa 6,9 foizni tashkil etdi. Nooziq-ovqat tovarlari bir oyda 2,3 foizga, xizmatlar 1,8 foizga qimmatlashgan bo‘lsa, oziq-ovqat tovarlari 1,4 foizga arzonladi.

Hududlar kesimida respublika o‘rtacha ko‘rsatkichidan keskin og‘ishlar qayd etilmadi. Oylik narxlar o‘sishi eng yuqori Xorazm viloyatida 1,0 foizni, eng past ko‘rsatkich esa Sirdaryo viloyatida 0,3 foizni tashkil qildi. Yillik inflyatsiya hududlar bo‘yicha Surxondaryo viloyatida 5,7 foizdan Samarqand viloyatida 6,8 foizgacha bo‘ldi.

Qo‘mita eslatishicha, 2026 yil yanvar oyidan boshlab isteʼmol narxlari indeksi 517 turdagi tovar va xizmatlar bo‘yicha 2 milliondan ortiq narx kuzatuvlari asosida hisoblanmoqda. Shuningdek, asosiy ko‘rsatkichdan tashqari, Xalqaro valyuta jamg‘armasi ekspertlari tavsiya etgan Yangning geometrik formulasi asosida hisoblangan tahliliy indeks ham eʼlon qilinmoqda. Iyun oyida ushbu qo‘shimcha indeks bir oyda 100,2 foizni, 2025 yil dekabriga nisbatan esa 102,5 foizni tashkil etdi.