Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда 2026 йил бошидан буён 420 та сел ҳодисаси қайд этилди.
Бунинг натижасида сув объектларига 844 млн куб метр сув келиб тушди. Унинг 361 млн куб метрини сув омборларида тўплашга эришилди.
Гидротехника иншоотлари хавфсизлигини ошириш ва уларнинг ҳолатини яхшилаш чора-тадбирларига 41,3 млрд сўм ажратилди. Бу ҳақда Сув хўжалиги объектларидан фойдаланиш агентлиги хабар берди.
Сел ҳодисаларининг энг кўпи Наманган вилоятида қайд этилди — 224 та. Жиззах вилоятида 53 та, Қашқадарё ва Сурхондарё вилоятларининг ҳар бирида 38 тадан сел ҳодисаси кузатилди.
Сел оқибатида 85 та турар жой, 208 та томорқа ва қишлоқ хўжалиги ери, 10 та транспорт воситаси, 13 та кўприк, 26 та кўча ва йўл, шунингдек, учта ижтимоий ва бошқа объект зарар кўрди.
Агентлик мисол тариқасида 2 май куни Жиззах вилоятининг Янгиобод туманидаги Баландчақир қишлоғида юз берган ҳолатни келтирди.
Ўшанда сел сувлари сой ўзанига йўналтирилиб, хавфсиз тарзда ўтказилган. Натижада турар жойларга зарар етишига йўл қўйилмаган. Фарғона вилоятида май ойидаги сел оқибатларини бартараф этиш учун тегишли хизматлар ва махсус техника жалб қилинган.
Мамлакатда сув омборлари, йирик гидроузеллар, насос станциялари ва бошқа муҳим объектларда кеча-ю кундуз навбатчилик ташкил этилган.
Эҳтимолий хавфларга тезкор жавоб бериш ва гидротехника иншоотларининг ишончли фаолиятини таъминлаш учун тезкор гуруҳлар ва штаблар тузилган.
Март ойида Сув хўжалиги вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, ички ишлар органлари ва бошқа идоралар мутахассислари хавф даражаси юқори бўлган объектлар, кўприклар ва селдан ҳимояловчи иншоотларни текширди. Аниқланган камчиликларни бартараф этиш чоралари белгиланди.
2026 йилги дастур доирасида 20 та объектда 3,5 км канал ва 13 та гидротехника иншоотини реконструкция қилиш, шунингдек, 11,2 км қирғоқни мустаҳкамлаш режалаштирилган. Хавфсизликни ошириш мақсадида 17 та сув омборида маҳаллий автоматлаштирилган хабар бериш тизимлари жорий этилди, 16 та сув омборига эса 83 та сейсмик қурилма ўрнатилди.
47 та сув ва сел омборининг техник ҳолатини яхшилаш учун 96 та тадбир амалга оширилди. Бундан ташқари, фавқулодда вазиятларни бартараф этиш учун зарур моддий ресурслар захираси тайёрланди ва 2026–2027 йилларга мўлжалланган чора-тадбирлар режаси тасдиқланди.
Сув объектларида бахтсиз ҳодисаларнинг олдини олишга қаратилган қўшимча чоралар ҳам кўрилмоқда. 65 та сув омборига 455 та огоҳлантирувчи ва тақиқловчи белги ўрнатилди. Магистрал каналлар бўйлаб эса яна 4 109 та белги жойлаштирилди. Каналларга 574 та тушиш зинапояси, 221 та қутқарув ҳалқаси ва 371 та қутқарув арқони ҳам ўрнатилди. Айрим ҳудудларда 12,4 км ҳимоя тўсиқлари қурилди.
Шу билан бирга, маҳаллаларда қутқарувчилар, ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари ва ҳокимликлар вакиллари иштирокида профилактик учрашувлар ҳамда тушунтириш тадбирлари ўтказилмоқда.
Аҳолига сел ва сув тошқини хавфи, сув ҳавзалари яқинида ўзини тутиш қоидалари ҳамда фавқулодда вазиятларда қандай ҳаракат қилиш кераклиги тушунтирилмоқда.
Кузги ёмғирлар муносабати билан хизматлар об-ҳаво прогнозларини кузатишни ва расмий огоҳлантиришларни аҳолига тезкор етказишни давом эттирмоқда.
Сел ёки сув тошқини хавфи юзага келганда фуқароларга фавқулодда хизматлар кўрсатмаларига амал қилиш тавсия этилади. Фавқулодда вазият юз берганда 112 рақамига қўнғироқ қилиш лозим.
