Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил 1 сентябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистон микромолия ташкилотларининг (ММТ) жами активлари 20,77 триллион сўмни ташкил этди. 2025 йил 1 сентябрда бу кўрсаткич 9,69 триллион сўм бўлган. Шу тариқа, активлар бир йилда 114 фоизга ошди.
Кредитлар ва микролизингнинг соф портфели 106 фоизга ўсиб, 18,08 триллион сўмга етди. Жорий йил фойдаси эса 133 фоизга ошиб, 1,08 триллион сўмни ташкил қилди. Микромолия ташкилотлари сони 125 тадан 141 тага кўпайди. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки хабар берди.
Активлар
2026 йил 1 сентябрь ҳолатига кўра, микромолия ташкилотлари активларининг 87 фоизи кредитлар ва микролизинг ҳиссасига тўғри келди. Бир йил аввал бу кўрсаткич 91 фоиз бўлган. Кредитлар ва микролизинг портфели 8,78 триллион сўмдан 18,08 триллион сўмга ошди.
ММТларнинг банклардаги маблағлари 331 фоизга ўсиб, 304,1 миллиард сўмдан 1,31 триллион сўмга етди. Уларнинг активлардаги улуши бир йил аввалги 3 фоиздан 6 фоизга кўтарилди.
Олиниши лозим бўлган ҳисобланган фоизлар 228 фоизга ошиб, 519,3 миллиард сўмни ташкил этди. Бошқа активлар 146 фоизга кўпайиб, 583,8 миллиард сўмга етди.
Кассалардаги нақд пуллар ва бошқа тўлов ҳужжатлари 37 фоизга ўсиб, 120,9 миллиард сўмни ташкил қилди. Асосий воситалар эса 19 фоизга кўпайиб, 147,4 миллиард сўмга етди.
Мажбуриятлар
Микромолия ташкилотларининг жами мажбуриятлари бир йилда 138 фоизга ошиб, 6,86 триллион сўмдан 16,34 триллион сўмга етди.
Тўланиши лозим бўлган кредитлар, қарзлар ва лизинг мажбуриятлари 13,08 триллион сўмни ёки умумий мажбуриятларнинг 80 фоизини ташкил қилди. Бир йил аввал ушбу кўрсаткичлар мос равишда 5,81 триллион сўм ва 85 фоиз бўлган.
Бошқа мажбуриятлар 221 фоизга ўсиб, 2,71 триллион сўмга етди. Тўланиши лозим бўлган ҳисобланган фоизлар 203 фоизга кўпайиб, 518,1 миллиард сўмни ташкил қилди. Тўланиши лозим бўлган ҳисобланган солиқлар эса 16 фоизга камайиб, 27,4 миллиард сўмга тушди.
Микромолия ташкилотларининг банклардан жалб қилган маблағлари 110 фоизга ошиб, 2,17 триллион сўмдан 4,54 триллион сўмга етди.
Капитал
Микромолия ташкилотларининг жами капитали 57 фоизга ўсиб, 2,83 триллион сўмдан 4,43 триллион сўмга етди.
Устав капитали 30 фоизга кўпайиб, 2,17 триллион сўмни ташкил қилди. Унинг жами капиталдаги улуши бир йил аввалги 59 фоиздан 49 фоизга тушди.
Тақсимланмаган фойда 81 фоизга ўсиб, 1,02 триллион сўмга етди ва капиталнинг 23 фоизини ташкил қилди. Жорий йил фойдаси 133 фоизга ошиб, 1,08 триллион сўмга етди. Бу жами капиталнинг 24 фоизига тенг.
Захира капитали 143,5 миллиард сўмни, қўшилган капитал эса 15,7 миллиард сўмни ташкил этди.
Марказий банк ҳар икки давр учун капитал маълумотларини келтирган 120 та микромолия ташкилотидан 44 тасида йил давомида жами капитал камайган.
Марказий банк маълумотларига кўра, 2026 йил 1 сентябрь ҳолатига 48 та микромолия ташкилотининг жами капитали 10 миллиард сўмдан ошган. Улар барча ташкилотлар капиталининг 92 фоизини жамлаган. Бир йил аввал бундай ташкилотлар сони 37 та бўлиб, уларнинг улуши 91 фоизни ташкил этган.
Яна 48 та ташкилотнинг капитали 3 миллиард сўмдан 10 миллиард сўмгача бўлиб, улар жами капиталнинг 6 фоизига эга бўлган. 45 та ташкилотнинг капитали эса 3 миллиард сўмгача бўлиб, уларнинг улуши 2 фоизни ташкил этган.
Устав капитали 10 миллиард сўмдан юқори бўлган микромолия ташкилотлари сони 31 тани ташкил этди. Улар жами устав капиталининг 83 фоизига эга бўлган. Устав капитали 3 миллиард сўмдан 10 миллиард сўмгача бўлган ташкилотлар сони 45 та бўлиб, уларнинг улуши 10 фоизни ташкил қилди. Устав капитали 3 миллиард сўмгача бўлган 65 та ташкилотнинг улуши эса 6 фоизга тенг бўлди.
2025 йил 1 сентябрь ҳолатига ушбу кўрсаткичлар мос равишда 25 та ташкилот ва 84 фоиз, 35 та ташкилот ва 7 фоиз, шунингдек, 65 та ташкилот ва 9 фоизни ташкил этган.
Энг йирик микромолия ташкилотлари
2026 йил 1 сентябрь ҳолатига активлари ҳажми бўйича энг йирик микромолия ташкилоти TEZCOIN бўлди. Унинг активлари 220 фоизга ошиб, 2,39 триллион сўмдан 7,64 триллион сўмга етди. Бу барча микромолия ташкилотлари активларининг 36,8 фоизини ташкил қилади.
Компаниянинг соф кредит портфели 6,97 триллион сўмга, мажбуриятлари эса 6,82 триллион сўмга етди. Мажбуриятларнинг 969,1 миллиард сўми банклардан жалб қилинган маблағлар ҳиссасига тўғри келди.
TEZCOINнинг жами капитали 251 фоизга ошиб, 826,8 миллиард сўмни ташкил қилди. Устав капитали ўзгармаган ва 50 миллиард сўм даражасида қолган.
Активлар ҳажми бўйича иккинчи ўринни SHAFFOF-MOLIYA эгаллади. Компания активлари 4 фоизга ошиб, 1,78 триллион сўмга етди. Унинг банклардан жалб қилган маблағлари эса 52 фоизга камайиб, 900,1 миллиард сўмдан 435,8 миллиард сўмга тушди.
Учинчи ўринда TBC CREDIT қайд этилди. Унинг активлари 1,85 миллиард сўмдан 1,48 триллион сўмга, капитали эса 1,85 миллиард сўмдан 185,2 миллиард сўмга етди.
Кейинги ўринларни активлари 1,20 триллион сўмни ташкил этган FORTUNA BIZNES (16 фоиз ўсиш) ва 675,6 миллиард сўмлик активларга эга VODIY TARAQQIYOT (3 фоиз ўсиш) эгаллади.
KORONA активлари бир йилда 5,7 миллиард сўмдан 527,4 миллиард сўмга, BIZNESGA KO'MAKLASHISH активлари эса 49,6 миллиард сўмдан 333,3 миллиард сўмга ошди.
COMMUNITY MIKROFINANCE активлари 2 миллиард сўмдан 285,7 миллиард сўмга, BRIGHT FUTURE FINANCING активлари 2,1 миллиард сўмдан 280,5 миллиард сўмга, FUNDFLOW активлари 2 миллиард сўмдан 238,4 миллиард сўмга, URBAN FINANCE SOLUTIONS активлари эса 2,1 миллиард сўмдан 148 миллиард сўмга етди.
COMMUNITY MIKROFINANCE мажбуриятларининг 273,3 миллиард сўмлик умумий ҳажмидан 263,6 миллиард сўми банклардан жалб қилинган маблағлардан иборат.
Марказий банк ҳар икки давр учун активлар маълумотларини келтирган 120 та микромолия ташкилотидан 41 тасида активлар бир йил давомида камайган. Жумладан, HAMROH активлари 13 фоизга камайиб, 335,3 миллиард сўмни, PULMAN активлари 26 фоизга қисқариб, 132,4 миллиард сўмни, YANGI FINANCE активлари эса 52 фоизга пасайиб, 69,4 миллиард сўмни ташкил этган.
Активлар ҳажми бўйича гуруҳлаш
2026 йил 1 сентябрь ҳолатига активлари 10 миллиард сўмдан юқори бўлган 82 та микромолия ташкилотининг жами активлари 20,53 триллион сўмни ташкил этган. Уларнинг кредитлари ва микролизинг портфели 17,95 триллион сўм, капитали 4,26 триллион сўм, мажбуриятлари эса 16,27 триллион сўмга етган.
Активлари 5 миллиард сўмдан 10 миллиард сўмгача бўлган 20 та микромолия ташкилотининг жами активлари 142,9 миллиард сўмни, кредитлари 92,7 миллиард сўмни, капитали 89,6 миллиард сўмни ва мажбуриятлари 53,3 миллиард сўмни ташкил қилган.
Активлари 5 миллиард сўмгача бўлган 39 та микромолия ташкилотининг жами активлари 92,6 миллиард сўмга етган. Уларнинг кредитлари 41,4 миллиард сўм, капитали 79,4 миллиард сўм, мажбуриятлари эса 13,3 миллиард сўмни ташкил этган.
Муаммоли кредитлар
2026 йил 1 сентябрь ҳолатига микромолия ташкилотларининг кредитлар бўйича жами қолдиғи 18,64 триллион сўмни ташкил этган. Шундан 455,8 миллиард сўми муаммоли кредитлар ҳиссасига тўғри келган. Муаммоли кредитлар (NPL) улуши 2,4 фоизни ташкил этган.
TEZCOINда муаммоли кредитлар ҳажми 118,9 миллиард сўмни, NPL улуши эса 1,7 фоизни ташкил этган. SHAFFOF-MOLIYAда бу кўрсаткичлар 74 миллиард сўм ва 4,3 фоиз, OLTIN YULDUZ PLUSда 19 миллиард сўм ва 4,5 фоиз, KORONAда 18,2 миллиард сўм ва 5,7 фоиз, FORTUNA BIZNESда 18,1 миллиард сўм ва 1,6 фоиз бўлган.
YANGI FINANCEда муаммоли кредитлар 16,7 миллиард сўмни ташкил этиб, NPL улуши 28,4 фоизга етган. VODIY TARAQQIYOTда NPL улуши 1,4 фоизни, TBC CREDITда эса 0,6 фоизни ташкил қилган.
29 та микромолия ташкилотида муаммоли кредитлар улуши 10 фоиздан, 16 тасида 20 фоиздан юқори бўлган. Тўртта ташкилотда бу кўрсаткич 50 фоиздан ошган: SILVER FINANCE — 69 фоиз, ON DINOR KREDIT — 65 фоиз, SIRIUS KREDIT — 58 фоиз ва KREDITOMAT TASHKENT — 56 фоиз.
Кредит портфели нолга тенг бўлмаган 29 та микромолия ташкилотида муаммоли кредитлар қайд этилмаган. Улар қаторида BIZNESGA KO'MAKLASHISH, COMMUNITY MIKROFINANCE, ZAYMLY ва FUNDFLOW бор.