Ўзбекистонда жисмоний шахслар учун божхона тўлови камайтирилади

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2027 йил 1 январдан Ўзбекистонда жисмоний шахслар белгиланган божсиз олиб кириш меъёрларидан ортиқча шахсий эҳтиёжлари учун олиб кирадиган товарлар бўйича ягона божхона тўлови ставкаси пасайтирилади. Ставка божхона қийматининг 30 фоизидан 20 фоизигача, минимал тўлов эса товарнинг ҳар бир килограмми учун 3 доллардан 2 долларгача камайтирилади. Ўзгаришлар 27 августдаги Президент фармонида назарда тутилган.

Янги ставка Президентнинг 2019 йил 7 ноябрдаги «Жисмоний шахслар томонидан товарларни шахсий эҳтиёжлари учун олиб ўтиш тартибини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги ПҚ-4508-сон қарорида мустаҳкамланади.

Ягона божхона тўлови жисмоний шахслар томонидан товарларни нотижорат мақсадларида олиб киришда қўлланади ҳамда божхона божи, ҚҚС ва акциз солиғининг ўрнини босади. Агар олиб кирилган товарларнинг қиймати ёки миқдори белгиланган божсиз олиб кириш меъёридан ошса, тўлов фақат меъёрдан ошган қисми учун ҳисобланади. Бунда товарнинг ТИФ ТН коди ва келиб чиқиш мамлакатига қарамасдан, унинг божхона қиймати инобатга олинади.

Масалан, Ўзбекистонга қиймати 1300 доллар бўлган iPhone олиб кирилганда, авиайўловчи учун божсиз олиб кириш лимити 1000 долларни ташкил этади. Шу тариқа, 300 доллар миқдоридаги ошган суммага тўлов ҳисобланади.

Амалдаги 30 фоизлик ставка бўйича тўлов миқдори 90 долларни ташкил этади: 300 × 30% = 90 доллар. Ставка 20 фоизга туширилганидан кейин худди шу товар учун тўлов 60 доллар бўлади: 300 × 20% = 60 доллар.

2027 йил 1 июндан жисмоний шахслар учун қўшимча енгиллик ҳам назарда тутилган. Агар товарларни нотижорат мақсадларида олиб ўтишда ҳисобланган ягона божхона тўлови миқдори божхона йиғимлари суммасидан кам бўлса, ушбу йиғимлар ундирилмайди.

Ўзгаришлар «Янги Ўзбекистон божхонаси — 2030» стратегияси доирасида амалга оширилмоқда. Ҳужжат божхона тартиб-таомилларини соддалаштириш, расмийлаштириш вақтини қисқартириш ҳамда 2030 йилга бориб божхона ходимлари иштирокисиз амалга ошириладиган операциялар улушини 60 фоизга етказишни назарда тутади.

Шу билан бирга, божсиз олиб кириш бўйича аввал белгиланган чекловлар сақланиб қолади. 2025 йил 1 майдан Ўзбекистонга ҳаво транспорти орқали кириб келаётган йўловчилар учун лимит аввалги 2000 доллардан 1000 долларгача камайтирилган. Темир йўл ва дарё транспорти орқали кирувчилар учун лимит 1000 доллардан 500 долларга туширилган, автомобиль ва пиёда ўтиш пунктларида эса 300 доллар миқдорида белгиланган.

Халқаро курьерлик жўнатмалари орқали жисмоний шахсларга келиб тушадиган товарлар учун божсиз меъёр ҳар чоракда 1000 доллардан ойига 200 долларгача қисқартирилган.

Бундан ташқари, 20 июлдан бошлаб божсиз лимитдан фойдаланиш учун фуқаролар пиёда ёки автомобиль орқали қайтиб кирганда Ўзбекистон ҳудудидан камида икки кун ташқарида бўлиши, ҳаво транспорти орқали қайтганда эса камида уч кун хорижда бўлиши керак.

Аввалроқ шахсий фойдаланиш учун биологик фаол қўшимчаларни олиб киришга чекловлар жорий этилган, шунингдек, тамаки ва парфюмерия маҳсулотлари учун божсиз олиб кириш меъёрлари қайта кўриб чиқилган.

Мобиль қурилмалар учун ҳам алоҳида талаблар белгиланган. Янги мобиль телефон олиб кирилганда, унинг қийматидан қатъи назар, йўловчи божхона декларациясини тўлдириши керак. Акс ҳолда, телефонни UzIMEI тизимида рўйхатдан ўтказишда божхона тўловини амалга ошириш талаб этилади. Илгари ушбу тўлов телефоннинг тўлиқ қийматидан 30 фоиз миқдорида ундирилган бўлса, 2027 йил 1 январдан ставка 20 фоизга туширилади.

Шунингдек, аҳолининг ҳақиқий эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда божсиз олиб киришнинг минимал миқдорий меъёрларини ошириш бўйича ҳужжат лойиҳасини ишлаб чиқиш ҳам назарда тутилган. Божхона қўмитаси ушбу лойиҳани 2026 йил март ойига қадар тайёрлаши керак эди.