Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил 1 октябрь ҳолатига кўра, Ўзбекистонда 621,1 мингта корхона ва ташкилот фаолият юритган. Бу кўрсаткич бир йил аввалги 549,2 мингтага нисбатан 13,1 фоизга кўп.
Уларнинг 459,1 мингтаси ёки 73,9 фоизи кичик корхона ва микрофирмалар ҳиссасига тўғри келади. Бунда фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳисобга олинмаган. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси маълум қилди.
Тадбиркорлик субъектлари сони 463,9 мингтани, фермер ва деҳқон хўжаликлари эса 92,2 мингтани ташкил этди.
Корхоналарнинг энг кўп қисми Тошкент шаҳрида жойлашган бўлиб, уларнинг сони 118,9 мингтага ёки умумий кўрсаткичнинг 19,1 фоизига тенг. Кейинги ўринларда Тошкент вилояти 9,5 фоиз, Самарқанд вилояти 9,2 фоиз, Фарғона вилояти 8,4 фоиз ва Қашқадарё вилояти 7,7 фоиз улуш билан қайд этилди.
Фаолият турлари бўйича савдо соҳаси етакчилик қилмоқда. Ушбу йўналишда 170,6 мингта корхона фаолият юритади, бу жами корхоналарнинг 27,5 фоизини ташкил этади. Қишлоқ, ўрмон ва балиқчилик хўжалигининг улуши 21,8 фоиз, саноатнинг улуши эса 10,6 фоизни ташкил этди. Саноат соҳасида 66 мингта корхона фаолият юритмоқда.
Ушбу учта тармоқ биргаликда мамлакатдаги барча фаол корхоналарнинг 59,9 фоизини ташкил этади.
Яшаш ва овқатланиш бўйича хизматлар соҳасининг улуши 5,7 фоиз, қурилиш соҳасиники 5,5 фоиз, ташиш ва сақлаш соҳасиники 3,2 фоиз, соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизматларники 2,6 фоиз, ахборот ва алоқа соҳасиники эса 2,3 фоизга тенг.
Ташкилий-ҳуқуқий шакллар орасида масъулияти чекланган жамиятлар устунлик қилади. Уларнинг сони 372,7 мингтани ташкил этиб, фаол тижорат корхоналарининг 80,3 фоизига тенг.
Хусусий корхоналар сони 48,4 мингта ёки 10,4 фоиз, оилавий корхоналар 38,3 мингта ёки 8,3 фоизни ташкил этди. Акциядорлик жамиятлари сони эса 653 тани ташкил қилди.
2026 йилнинг январь–сентябрь ойларида мамлакатда 68 480 та янги корхона ташкил этилди. Солиқ маълумотларига кўра, уларнинг 17 777 таси ёки 26 фоизи маҳсулотлар, товарлар, ишлар ва хизматларни сотишдан даромад ола бошлаган.
Хорижий инвестициялар иштирокидаги фаол корхоналар сони 22 029 тага етди. Бу бир йилда 4 841 тага ёки 28,2 фоизга кўпайганини англатади.
Уларнинг 4 851 таси қўшма корхона, 17 178 таси эса 100 фоиз хорижий капитал иштирокидаги корхоналардир.
Хорижий инвестициялар иштирокидаги корхоналар сони савдо соҳасида 6 134 тадан 7 860 тага, саноатда 3 579 тадан 4 245 тага, қурилишда эса 1 322 тадан 1 820 тага ошди. Ушбу тармоқлар энг катта ўсиш қайд этилган йўналишлар бўлди.
Сўнгги беш йилда хорижий инвестициялар иштирокидаги фаол корхоналар сони 1,5 баробар кўпайди. Бу даврда тўлиқ хорижий капитал иштирокидаги корхоналар улуши 57,6 фоиздан 78 фоизга етди.
Хорижий капитал иштирокидаги корхоналарнинг 62,4 фоизи ёки 13 736 таси Тошкент шаҳри ҳиссасига тўғри келади. Вилоятлар орасида Тошкент вилояти 14 фоиз, Самарқанд вилояти 3,6 фоиз ва Фарғона вилояти 3,2 фоиз улуш билан етакчилик қилмоқда.
Капитал келиб чиққан мамлакатлар бўйича биринчи ўринни Хитой эгаллади. Хитой капитали иштирокидаги корхоналар сони 6 649 та бўлиб, жами хорижий инвестицияли корхоналарнинг 30,2 фоизини ташкил этади.
Кейинги ўринларда Россия 3 690 та корхона ёки 16,8 фоиз, Туркия 2 410 та ёки 10,9 фоиз, Қозоғистон 1 378 та ёки 6,3 фоиз, Жанубий Корея 744 та ёки 3,4 фоиз ҳамда Афғонистон 740 та ёки 3,4 фоиз кўрсаткич билан қайд этилди.
2026 йилнинг январь–сентябрь ойларида хорижий инвестициялар иштирокидаги 4 418 та янги корхона ташкил этилди. Уларнинг 587 таси ёки 13,3 фоизи маҳсулотлар, товарлар, ишлар ва хизматларни сотишдан даромад ола бошлаган.
