LIVE: “Samarkand-2028” сунъий йўлдошининг учирилиши

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон 5 август куни “Samarkand-2028” гиперспектрал Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдошини орбитага чиқаришни режалаштирмоқда. Учириш Хитойдаги Хайён Шарқий космодромидан амалга оширилади ва Тошкент вақти билан соат 07:00 дан 09:00 гача бўлиши кутилмоқда.

Ерни масофадан зондлаш сунъий йўлдоши «Самарканд-2028»нинг учирилиши «Ўзбеккосмос» агентлигининг YouTube-каналида жонли трансляция қилинмоқда.

Сунъий йўлдош Хитойнинг STAR.VISION компанияси томонидан Ўзбекистоннинг Космик тадқиқотлар ва технологиялар агентлиги — “Ўзбеккосмос” билан ҳамкорликда яратилган. Агентликда бу миссияни миллий космик дастурни ривожлантириш, замонавий технологияларни жорий этиш ҳамда Ўзбекистон ва Хитой ўртасидаги илмий-технологик ҳамкорликни мустаҳкамлашнинг муҳим босқичи сифатида баҳолашмоқда.

“Samarkand-2028” Ерни масофадан зондлаш бўйича гиперспектрал сунъий йўлдошлар синфига киради. Чекланган спектрал диапазонларда ишлайдиган анъанавий сунъий йўлдошлардан фарқли ўлароқ, у Ер юзасидан қайтган нурланишни 20 дан ортиқ спектрал диапазонда таҳлил қилиш имкониятига эга. Бу қишлоқ хўжалиги экинлари ҳолати, сув ва табиий ресурслар, атроф-муҳит ҳақида батафсилроқ маълумот олиш, шунингдек ердан фойдаланишдаги ўзгаришларни кузатиш имконини беради.

Аппаратнинг асосий хусусиятларидан бири — “Ўзбеккосмос” мутахассислари ишлаб чиққан сунъий интеллект модули. У сунъий йўлдош маълумотларининг бир қисмини Ерга узатишдан олдин бевосита космик аппарат бортида қайта ишлаш учун мўлжалланган. Агентлик маълумотларига кўра, бу узатиладиган ахборот ҳажмини қисқартириш, зарур маълумотларни тезроқ олиш ва уларни кейинги таҳлил қилиш самарадорлигини ошириш имконини беради.

Сунъий йўлдошдан олинадиган маълумотларни қишлоқ хўжалиги, сув ресурсларини бошқариш, атроф-муҳит ва табиий ресурслар мониторинги, фавқулодда вазиятларни эрта аниқлаш, шаҳарсозлик ҳамда ердан оқилона фойдаланиш соҳаларида қўллаш режалаштирилмоқда. Лойиҳа, шунингдек, космик техника, сунъий интеллект ва сунъий йўлдош маълумотларини қайта ишлаш йўналишларида миллий мутахассисларни тайёрлаш учун технологик майдон сифатида ҳам қаралмоқда.

“Samarkand-2028” номи 2028 йилда Самарқанд шаҳри 79-Халқаро астронавтика конгрессини қабул қилиши билан боғлиқ. Форумни Ўзбекистонда ўтказиш тўғрисидаги қарор 2025 йилда Сиднейда (Австралия) бўлиб ўтган Халқаро астронавтика конгрессида қабул қилинган эди.

Агентликда учириш вақти ноқулай об-ҳаво шароитлари ёки техник хавфлар юзага келган тақдирда ўзгартирилиши ёки бошқа муддатга кўчирилиши мумкинлигини таъкидлашди. Бундай қарорлар халқаро амалиётда одатий ҳол бўлиб, космик миссия хавфсизлиги ва барча тизимларнинг ишончли ишлашини таъминлаш мақсадида қабул қилинади.