Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — IT Park Ўзбекистон глобал ўсиш йўналиши раҳбари Иззат Ҳамидов 2027 йилдан бошлаб ташкилот Land of Startups деб номланган, бозорга чиқиш бўйича глобал дастурни ишга туширишини маълум қилди. Қиймати 5 миллион доллар бўлган мукофот жамғармаси бутун дунёдан танлаб олинадиган 25 нафар ғолиб — стартап асосчилари учун мўлжалланган. Улар молиялаштириш олади ва тўғридан-тўғри Ўзбекистон бозорига жойлаштирилади. Бу ҳақда у Тошкентда ICT Week 2026 доирасида ўтказилган Startup and Venture Summit саммитида маълум қилди.
Дастур мукофот жамғармаси 5 миллион доллар бўлган амалдаги Президент технология мукофоти, шунингдек, рақамли стартапларни қўллаб-қувватлаш дастури билан параллел равишда амал қилади. Мазкур дастур патентлар, менторлар ва акселераторлар учун харажатларни қоплайди ҳамда тасдиқланган MVPлар учун 50 минг долларгача миқдорда НИОКР ваучерларини тақдим этади.
Ҳамидовнинг сўзларига кўра, сўнгги ойларда Ўзбекистоннинг суверен кредит рейтинги S&P, Moody’s ва Fitch агентликлари томонидан оширилган, учала агентлик ҳам мамлакат бўйича барқарор прогноз берган.
Мамлакат Жаҳон банкининг GovTech етуклик индекси бўйича дунёдаги энг юқори кўрсаткичга эга 10 та давлат қаторига киради, шунингдек, бизнес юритиш қулайлиги бўйича ҳам кучли ўнликдан жой олган. Хорижий инвесторлар мамлакатда бизнеснинг 100 фоизига эгалик қилиши, капиталнинг чегара орқали эркин ҳаракатланиши мумкин. 2017 йилдан буён тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар ҳажми қарийб 13 бараварга ошган, товар айланмаси уч бараварга, ЯИМ эса етти йил ичида икки бараварга кўпайган.
Мамлакат аҳолиси 39 миллион кишини ташкил этади, бу Марказий Осиё аҳолисининг ярмига тенг. Аҳолининг 65 фоизи 35 ёшдан кичик. Ҳар йили IT мутахассисликлари бўйича 25 мингдан ортиқ битирувчи экотизимга қўшилмоқда. Coursera’нинг рақамли кўникмалар бўйича глобал ҳисоботига кўра, Ўзбекистон генератив сунъий интеллект соҳасида таълим олишда аёлларнинг иштироки бўйича дунёда биринчи ўринни эгаллайди.
Жорий йилда StartupBlink платформаси Ўзбекистонни йил мамлакати ва дунёдаги энг тез ривожланаётган стартап экотизими деб атади. Аналитик Dealroom платформаси эса венчур инвестицияларининг ўсиш суръатлари бўйича Ўзбекистонни дунёда биринчи ўринга қўйди.
Мамлакатда аллақачон икки «юникорн» — Uzum ва TBC Bank пайдо бўлган. Миллий платформада 1600 дан ортиқ стартап рўйхатдан ўтган бўлиб, уларнинг 130 дан ортиғи 28 та мамлакатда халқаро бозорларга чиққан. IT Park бозорга чиқиш учун хорижда олтита хаб очган, улар ҳозирда бутун дунё бўйлаб 150 дан ортиқ компанияни қўллаб-қувватламоқда.
Ҳамидов қўллаб-қувватлаш тизимининг асосий элементи сифатида Enterprise Uzbekistan юрисдикциясини қайд этди. У инглиз ва Уэльс ҳуқуқи нормалари асосида фаолият юритади ва 2100 йилгача конституциявий қонун билан мустаҳкамланган.
Ушбу юрисдикция доирасида корпоратив, ижтимоий, мол-мулк ва ер солиқлари бўйича ноль ставкалар амал қилади, шунингдек, импорт қилинадиган хизматларга ҚҚС қўлланилмайди. Компанияни рўйхатдан ўтказиш уч кунни ташкил этади.
Бозор учун янги бўлган компаниялар учун Zero Risk дастури амал қилади. У Тошкентдан ташқарида уч йилгача бепул офис жойи билан таъминлаш, шунингдек, ходимларнинг иш ҳақи ва ўқитиш харажатларини қоплашни назарда тутади.
IT Park 2030 йилга қадар мамлакатнинг рақамли экспортини 5 миллиард долларга етказиш, 300 мингта юқори ҳақ тўланадиган иш ўрни яратиш ва Enterprise Uzbekistan юрисдикциясига мингта компанияни жалб қилишни режалаштирмоқда.
