Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Тошкентнинг янги аэропортини «Тошкент — Шимолий» вокзали билан темир йўл тармоғи орқали боғлаш режалаштирилмоқда. Ушбу лойиҳа 2030 йилгача маҳаллий йўловчи ташишни ривожлантириш стратегиясида назарда тутилган. Ҳозирча мазкур стратегия лойиҳа мақомида қолмоқда. Бу ҳақда Ўзбекистон Республикаси Президенти қарори лойиҳасида маълум қилинган.
2030 йилгача учта темир йўл линияси
2030 йилгача мамлакатнинг йирик шаҳарларида темир йўл вокзалларини аэропортлар билан боғлайдиган учта темир йўл линияси қурилиши режалаштирилган. Тошкентдан ташқари, шундай йўналишлар Бухоро ва Урганчда ҳам ташкил этилади. Жумладан, Бухоро вокзали янги Бухоро аэропорти билан, Урганч вокзали эса Урганч халқаро аэропорти билан боғланади. Молиялаштириш бўлимида қўшимча равишда Паркент — Тошкентнинг янги аэропорти йўналишидаги яна бир темир йўл тармоғи ҳам кўрсатилган.
Биринчи линияни 2026 йилда, қолган иккитасини эса 2029 йилгача фойдаланишга топшириш режалаштирилган. Учала линия ҳам 2030 йилгача ишга туширилиши кўзда тутилган.
Лойиҳага Транспорт вазирлиги ва «Ўзбекистон темир йўллари» АЖ жалб этилади. Улар техник-иқтисодий асослаш ҳужжатлари ва лойиҳа ҳужжатларини тайёрлаши, ер ажратилишини келишиши, темир йўл линияларини қуриши ҳамда уларни фойдаланишга топшириши керак.
Молиялаштириш қандай амалга оширилиши таклиф этилмоқда?
Тошкент ва Бухоро йўналишларидаги темир йўл линиялари қурилишини тижорат банклари кредитлари ҳисобидан молиялаштириш таклиф этилмоқда. Дастлабки ҳисоб-китобларга кўра, бу мақсадлар учун 2029 йилда 30,6 миллион доллар, 2030 йилда эса 37,4 миллион доллар ажратиш кўзда тутилган. Жами маблағ 68 миллион долларни ташкил этади.
Ҳужжатда ҳар бир линиянинг алоҳида қиймати кўрсатилмаган. Урганч йўналишидаги линияни молиялаштириш манбаси ҳам ҳозирча белгиланмаган.
Ҳужжатда молиялаштириш ҳажмлари дастлабки экани ва техник-иқтисодий асослаш ҳужжатлари ишлаб чиқилганидан кейин аниқлаштирилиши таъкидланган.
Тошкент агломерациясида ягона транспорт тизими
2027 йил июль ойидан Тошкент агломерациясида «Тошкент — Шимолий» ва «Тошкент — Жанубий» вокзаллари, «Тошкент» халқаро аэропорти ҳамда марказий автовокзал ўртасида ягона транспорт алоқасини йўлга қўйиш режалаштирилмоқда.
Чирчиқ, Янгиюл, Ангрен ва Олмалиқдан қатнайдиган шаҳар атрофи электр поездлари сонини 1,5 баробар ошириш кўзда тутилган. Шунингдек, йўловчилар учун метро бекатларида тўғридан-тўғри транспорт алмашиш имконияти яратилади.
Аэропортлар ва вокзаллар ўртасидаги йўналишлар
Стратегия аэропортлар, темир йўл вокзаллари ва автовокзалларни ўзаро боғлайдиган 20 та жамоат транспорти йўналишини ишга туширишни назарда тутади. Режага кўра, уларнинг сони босқичма-босқич оширилади: 2026 йилда 5 та, 2027 йилда 8 та, 2028 йилда 14 та, 2029 йилда 16 та ва 2030 йилда 20 та йўналиш ташкил этилади.
Транспорт турлари ўртасида ўртача алмашиш вақтини 2025 йилдаги 22 дақиқадан 2030 йилгача 10 дақиқагача қисқартириш мақсад қилинган. Бунинг учун 2030 йилгача Тошкент, Самарқанд, Бухоро, Урганч, Нукус ва Фарғона шаҳарларида олтита транспорт узели ташкил этилади.
«Бир йўл» ягона чиптаси
2028 йил 1 январдан «Бир йўл» миллий рақамли платформасини ишга тушириш таклиф этилмоқда. У орқали поездлар, самолётлар, автобуслар ва шаҳар транспорти ҳақида маълумот олиш, сафарни «эшикдан эшиккача» режалаштириш ҳамда ягона электрон чипта расмийлаштириш мумкин бўлади.
2028 йил 1 апрелдан транспортнинг барча турлари учун ўзаро мувофиқлаштирилган ягона жадвални жорий этиш режалаштирилган. Ягона платформадан фойдаланадиган йўловчилар улушини 2030 йилгача 25 фоизга етказиш мақсад қилинган.