Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда акциялар ва чегирмаларни назорат қилишнинг рақамли тизимини жорий этиш таклиф қилинди. У харидорларга нархлар ҳақиқатан ҳам пасайтирилганини ва рекламадаги таклифлар шартларини текшириш имконини беради. Бу ташаббус Рақобат қўмитаси 58 та дўкон ва хизмат кўрсатиш нуқтасидаги 116 та акцияни текшириш жараёнида 65 та қоидабузарликни аниқлаганидан кейин илгари сурилди.
Идора маълумотларига кўра, қоидабузарликлар ваъда қилинган совғаларнинг берилмагани, ўйин натижаларининг ўзгартирилгани, чегирмалар ҳақида нотўғри маълумот тақдим этилгани ҳамда рекламада кўрсатилмаган чекловларнинг мавжудлиги билан боғлиқ бўлган.
Андижон вилоятида Water Life Mineral компанияси «Орзу ушалсин» акциясининг уч нафар иштирокчисига умумий қиймати 60 млн сўм бўлган ваъда қилинган совғаларни бермаган. Қўмита иш қўзғатиб, истеъмолчилар ҳуқуқлари бузилганини аниқлади ва компанияга қоидабузарликни бартараф этиш бўйича кўрсатма берди.
Наманган вилоятида «Наманган автотеххизмат» компанияси Chevrolet Cobalt автомобили ўйналган лотерея ғолибининг ютиғини бекор қилиб, машинани бошқа шахсга топширган. Компания бунга дастлабки ғолиб билан телефон рақамидаги хато сабабли боғлана олмаганини изоҳ сифатида келтирган. Қўмита аралашувидан кейин автомобиль қонуний ғолибига қайтарилди.
Чегирмалар савдоси жараёнида ҳам қоидабузарликлар аниқланган. Намангандаги Baldini дўконида 50 фоизлик чегирмалар эълон қилинган, аммо товарларда нарх ёрлиқлари бўлмаган. Бухородаги IDEA дўконида эса харидорларга 20, 50 ва 60 фоизлик чегирмалар таклиф қилинган. Бироқ улар товарнинг тўлиқ қийматига эмас, балки уни бўлиб тўлаш шарти билан харид қилишдаги ойлик тўловларга нисбатан қўлланган.
Самарқанд вилоятида «Самарканд автотеххизмат» компанияси Chevrolet автомобилларини харид қилувчиларга маиший техника совға қилишни ваъда қилган. Аммо акцияда фақат автомобиль пулини тўлиқ ва бир йўла тўлаган харидорлар иштирок этиши мумкин бўлган. Автомобилни бўлиб тўлаш шарти билан харид қилганлар ва юридик шахслар акция иштирокчилари қаторига киритилмаган.
Қўмита реклама талаблари, чакана савдо қоидалари ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонунчилик бузилганини аниқлаб, компанияга бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берди.
Қашқадарё вилоятида IDEA дўконларининг смартфонларни бўлиб тўлаш шарти билан сотиш акциялари рекламаси юзасидан эътирозлар билдирилди. Эълонларда акцияда иштирок этадиган товарлар сони, уларнинг олдинги 30 кун давомидаги энг паст нархлари, шунингдек, «1+1» таклифи доирасида харидор олиши мумкин бўлган аниқ товар кўрсатилмаган.
Қўмита маълумотига кўра, аниқланган 65 та қоидабузарликнинг 59 таси, яъни 90,7 фоизи тушунтириш ишлари ва огоҳлантиришлардан кейин бартараф этилган. Тўртта компанияга нисбатан иш қўзғатилган. Қайта ҳисоб-китоблар натижасида харидорларга қарийб 250 млн сўм қайтарилган.
Назоратни кучайтириш мақсадида идора акциялар ва чегирмаларни текшириш учун рақамли воситаларни жорий этиш бўйича таклифлар тайёрламоқда.
Жумладан, харидорлар товар ёнидаги QR-кодни сканерлаб, унинг аввалги нархини билиши ва нарх қанчалик пасайганини текшириши мумкин бўлади. Шунингдек, компанияларга акция шартларини олдиндан махсус электрон тизимда рўйхатдан ўтказиш ва нархлар ўзгаришининг рақамли тарихини юритиш мажбуриятини юклаш таклиф этилмоқда.
Ушбу воситалар рекламадаги ваъдаларни савдонинг ҳақиқий шартлари билан солиштириш ва эълон қилинган чегирмалар товарлар нархининг амалдаги пасайишига мос келмаган ҳолатларни аниқлаш имконини беради.
Ҳозирча таклифлар ишлаб чиқиш босқичида бўлиб, улар ҳали амалиётга жорий этилмаган.
