Maxsus loyiha · Xitoy avto olami
Xitoy avtomobillari ortida kim turadi
O'nlab markalar, ko'pincha bitta zavod ortida. Markaziy Osiyo yo'llarini bosib olgan brendlar ortida qaysi konsernlar turganini, ular qancha avtomobil ishlab chiqarishini, kimga tegishli ekanini va bir «klan» boshqasidan nimasi bilan farq qilishini ko'rib chiqamiz.
▾ Pastga suring
34,4 mln
2025-yilda Xitoyda sotilgan avtomobil — yiliga 9,4% o'sish
8,32 mln
2025-yilda Xitoydan eksport qilingan avtomobil (+30%) — eksportda ketma-ket 3-yil dunyo yetakchisi
>70%
XXR ichki yengil avtomobil bozorida Xitoy markalari ulushi
10 tadan 3
Xitoy konserni dunyo top-10 avtoishlab chiqaruvchilari orasida: BYD (5-o'rin), Geely (7-o'rin), Chery (10-o'rin)
Eng ko'p sotadigan kim
Xitoyning yirik avtokonsernlarining 2025-yildagi umumiy yetkazib berishlari. Besh davlat konsernining umumiy hajmiga Volkswagen, Toyota, General Motors, Honda va boshqa xorijiy markalar bilan qo'shma korxonalar mahsuloti ham kiradi — yulduzcha bilan belgilangan.
CPCA, MarkLines, CnEVPost, Gasgoo va kompaniyalar hisobotlari, 2025-yil; ba'zi ko'rsatkichlar yaxlitlangan.
Butun sohaning ortida turgan 12 guruh
Konsern kartasini bosing — uning brendlarini, nima sotishini, qancha sotishini va nima uchun bu qiziqarli ekanini ko'rasiz.
BYD Group
Shenzhen · 1995-yildan (batareyalar), avtomobilda 2003-yildan
4,60 mln, 2025
Geely Holding
Hangzhou · 1986-yildan, avtomobilda 1997-yildan
4,12 mln, 2025
Chery Holding
Vuxu, Anxuy · 1997-yildan
2,63 mln, 2025
Great Wall Motor
Baodin, Xebey · 1984-yildan
1,32 mln, 2025
Changan Automobile
Chunsin · ildizlari 1862-yildan
2,90 mln, 2025
SAIC Motor
Shanxay · davlat konserni
~4,5 mln, 2025*
FAW Group
Chanchun · 1953-yildan, XXRning birinchi zavodi
~3,3 mln, 2025*
BAIC Group
Pekin · davlat konserni
~2,0 mln, 2025*
GAC Group
Guanchjou · davlat konserni
~1,72 mln, 2025*
Dongfeng Motor Group
Uxan · 1969-yildan, davlat konserni
~1,85 mln, 2025*
«Yangi kuchlar» (mustaqil EV-startaplar)
NIO · Li Auto · XPeng · Leapmotor · Xiaomi Auto
birgalikda 2,16 mln, 2025
Huawei ittifoqi (HIMA)
AITO · Luxeed · Stelato · Maextro
0,59 mln (AITO), 2025
Bunga O'zbekistonning aloqasi qanday
O'zbekiston — dunyoda bir nechta Xitoy konserni bir vaqtning o'zida mahalliy yig'ish liniyasini qurayotgan yoki allaqachon ishga tushirgan noyob bozorlardan biri. Uch maydoncha aniq ko'zga tashlanadi — Jizzax, Toshkent va Buxoro — va konveyerdagi brendlar ro'yxati o'sib bormoqda.
- 109,2 ming elektromobil Milliy statistika qo'mitasi ma'lumotlariga ko'ra, 2026-yil 1-aprel holatiga O'zbekistonda 109 200 ta elektromobil ro'yxatdan o'tgan: Toshkent shahri — 79 851, Toshkent viloyati — 8 194, Samarqand viloyati — 4 525, Xorazm — 3 042, Qashqadaryo — 2 611, Farg'ona — 2 231, Navoiy — 1 756, Buxoro — 1 685, Andijon — 1 477, Namangan — 1 156, Qoraqalpog'iston — 1 010, Sirdaryo — 799, Jizzax — 517, Surxondaryo — 315
- BYD Uzbekistan Factory Jizzaxda — BYD ning Xitoydan tashqarida jismoniy shaxslar uchun birinchi zavodi; 2 yildan kamroq vaqtda qurilgan, Chazor va Song Plus modellari bilan boshlangan; birinchi bosqich quvvati yiliga 50 ming avtomobil, investitsiya taxminan $160 mln
- ADM Jizzakh (avvalgi Roodell) — ko’p brendli maydoncha: 2026-yil boshiga kelib Chery, Haval, Tank, Changan, Kia va Hyundai Truck & Bus ni yig’adi va tarqatadi; 2021-yil martidan (SKD), 2024-yil martidan to’liq CKD yig’ish (birinchi model — Kia Sonet); 2025-yil dekabrida elektromobil va gibridlar (NEV) uchun yangi CKD sexi qurilishi boshlandi
- JAC — 2026-yilda Toshkentda yig’ish liniyasini ochdi: mahalliy Chevrolet Damas bilan raqobatlashadigan M3 modeli ham kiruvchi tijorat transporti, shuningdek yengil avtomobillar — JAC sedan va krossoverlari (T8, T9, JS8, Refine RF8)
- Leapmotor — 2026-yil aprelida Buxoro viloyati hokimligi bilan beshta model (B10, B10L, A10, C01, C16) yig’ish bo’yicha kelishdi; boshlanishi — 2026-yilda 20 ming avtomobil (~$50 mln), 2027-yilda 40 ming, 2028-yilda 60 mingga o’sish bilan, besh yillik istiqbolda — yiliga 200 ming avtomobilgacha; loyihaning maqsadi — Buxoroni Markaziy Osiyoning avtomobil va logistika xabiga aylantirish
- Bu maydonchalarda komponentlarni mahalliylashtirish allaqachon bamper, shisha, o’rindiq, plastik detallar va simlarni o’z ichiga oladi; rejada — batareyalar, sim to’plamlari va quvvat uzellarining bir qismi
- Davlat elektromobil komponentlariga bojlarni nolga tushirdi va mahalliy EV yig’ishni utilizatsiya yig’imidan ozod qildi