YXHT Istanbul protokoli doirasida Xivada sud-tibbiy ekspertizasi bo‘yicha trening o‘tkazmoqda

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 13-14 aprel kunlari tarixiy Xiva shahrida Buxoro, Xorazm, Navoiy va Toshkent viloyatlari hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasidan 60 nafar penitensiar tizim tibbiyot xodimlari va sud-tibbiyot ekspertlari xalqaro miqyosda tan olingan Istanbul protokoli asosida qiynoqlar va shafqatsiz muomalani hujjatlashtirish bo‘yicha amaliy treningda qatnashdi.

Trening O‘zbekistondagi YXHT loyihalar koordinatori tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Inson huquqlari milliy markazi, Ichki ishlar vazirligi Jazoni ijro etish departamenti hamda Respublika ilmiy-amaliy sud-tibbiy ekspertiza markazi bilan hamkorlikda tashkil etildi. Trening doirasida ta’kidlanganidek, inson huquqlarini himoya qilish har bir aniq holatdan boshlanadi - bunda har bir jabrlanuvchi, har bir tibbiyot xodimi va har bir hayotiy hikoya muhimdir.

“Qiynoqlar har doim ham ko‘zga ko‘rinadigan iz qoldirmaydi,” - dedi YXHTning O‘zbekistondagi loyihalar koordinatori Antti Karttunen. “Ushbu trening doirasida biz mutaxassislarni diqqat bilan tinglashga, sodir bo‘lgan holatlarni puxta hujjatlashtirishga va adolatni ta’minlashga tayyorlayapmiz. Tibbiyot va ilm-fan - inson qadr-qimmati hamda huquqlarini himoya qilishning kuchli vositasidir.”

Ikki kun davomida ishtirokchilar shafqatsiz muomala holatlari bo‘yicha dalillarni aniqlash, qayd etish va hujjatlashtirishni ilmiy asoslangan, huquqiy jihatdan to‘g‘ri hamda axloqiy mas’uliyatli yondashuvda amalga oshirish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarini oshirdilar. Xalqaro ekspertlar o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashdilar: Istanbul protokolini ishlab chiqish ishchi guruh a’zosi, xalqaro ekspert Rusudan Beriashvili jabrlanganlar bilan muloqot qilish hamda tan jarohatlari va boshqa dalillarni hujjatlashtirish bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkazdi. Penitensiar tizim islohoti va inson huquqlari bo‘yicha xalqaro maslahatchi Azamat Shambilov esa qiynoqlarning oldini olishga qaratilgan milliy va xalqaro mexanizmlar haqida ma’lumot berdi.

Muhim jihatlardan biri shundaki, hujjatlashtirish jarayoni jabrlanuvchilarga qo‘shimcha ruhiy yoki jismoniy travma yetkazmasligi lozim - ushbu tamoyil o‘quv kursining asosiy negizini tashkil etadi. Mashg‘ulotlar davomida ishtirokchilar amaliy mashqlar orqali real holatlarni tahlil qildilar va o‘z kasbiy ko‘nikmalarini mustahkamlab bordilar, shu orqali axloqiy tamoyillarga sodiqlikni yanada kuchaytirdilar.

Ushbu trening O‘zbekistondagi penitensiar tizimni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha YXHTning doimiy faoliyatining bir qismi bo‘lib, u inson huquqlari standartlarini mustahkamlash hamda qiynoqlarning oldini olish mexanizmlarini rivojlantirishga qaratilgan. Bu jarayon, shuningdek, mahkumlar bilan muomala bo‘yicha Nelson Mandela qoidalari hamda ayol mahkumlar bilan muomala qilishga oid Bangkok qoidalarini joriy etishni ham o‘z ichiga oladi.

Xuddi shunday o‘quv kursi 16–17-aprel kunlari Buxoro shahrida o‘tkazilib, unda Buxoro, Samarqand va Navoiy viloyatlaridan penitensiar tizim tibbiyot xodimlari hamda sud-tibbiy ekspertiza mutaxassislari ishtirok etadi. Ishtirokchilarni bunday ko‘nikmalar bilan tanishtirish orqali YXHT loyihalar koordinatori inson huquqlari, qonun ustuvorligi va ajralmas inson qadr-qimmatlariga sodiqligini yana bir bor tasdiqlaydi - bu qadriyatlar esa har qanday o‘quv auditoriyasi doirasidan ancha kengroq ahamiyatga ega.