«Росатом» Венгриядаги «Пакш» АЭС 5-энергоблоки реактор биноси пойдеворига бетон қуйишни бошлади
«Росатом» Венгриядаги «Пакш» АЭС 5-энергоблоки реактор биноси пойдеворига бетон қуйишни бошлади
Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 2026 йил 5 февраль куни Венгриядаги «Пакш» АЭС қурилиш майдончасида 5-энергоблок реактор биноси пойдеворига «биринчи бетон» қуйишга бағишланган тантанали маросим бўлиб ўтди.
Мазкур энергоблок Россиянинг энг янги лойиҳаси - ВВЭР-1200 реактор қурилмасига эга АЭС лойиҳасидир (лойиҳанинг бош пудратчиси ва бош лойиҳачиси - «Росатом» давлат корпорациясининг муҳандислик дивизиони ҳисобланади).
Тадбирда Атом энергияси бўйича халқаро агентлик (МАГАТЭ) бош директори Рафаэль Гросси, Венгрия ташқи иқтисодий алоқалар ва ташқи ишлар вазири Петер Сийярто ҳамда «Росатом» давлат корпорацияси бош директори Алексей Лихачёв иштирок этди. «Пакш» АЭС Европа Иттифоқи ҳудудида Россиянинг III+ авлод ВВЭР-1200 реакторларига эга бўлган биринчи атом электр станцияси бўлади.
Реактор биноси пойдеворига «биринчи бетон» қуйилишининг бошланиши объектнинг МАГАТЭ стандартларига кўра «қурилаётган атом электр станцияси» мақомига ўтганини англатади. Ушбу босқичнинг амалга оширилиши Венгрия атом энергетикасини ривожлантириш учун муҳим воқеа бўлиб, 1956 йилдан буён давом этаётган Венгрия ва Россия ўртасидаги тинч атом соҳасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлайди.
Алексей Лихачёв маросим меҳмонларига мурожаат қилиб шундай деди: «Бугунги муҳим воқеа мамлакатларимиз ўртасида шаклланган конструктив ва ўзаро манфаатли муносабатларни намоён этади. “Пакш-2” АЭС атом энергетикаси соҳасидаги кўп йиллик ҳамкорлигимизнинг мантиқий давоми ҳисобланади. Венгрия учун “Пакш-2” - бу стратегик қадам бўлиб, мамлакатга қатор фундаментал афзалликлар олиб келади ва миллий иқтисодиёт ривожига туртки беради. “Росатом” учун эса бу лойиҳа атом саноатидаги етакчи позицияларимизнинг навбатдаги тасдиғи ҳамда Россия саноатини ривожлантиришга қўшилган ҳиссадир».
Петер Сийярто таъкидлади: «Атом энергетикасисиз рақобатбардошликни таъминлаш мумкин эмас. Атом электр станцияларини қуришда биринчи бўлиб муваффақиятга эришган мамлакат энг рақобатбардош бўлади. Венгрия ана шундай давлатлардан биридир. “Пакш-2” АЭС - Европадаги энг йирик ва энг замонавий лойиҳалардан бири бўлиб, ядровий ренессанснинг флагмани ҳисобланади. Ушбу станция узоқ муддатли энергетик хавфсизлик кафолати бўлади».
2025 йил 4 ноябрда Венгрия Атом энергияси бўйича идораси (ОАН) «Пакш» АЭСнинг 5-энергоблоки пойдеворига «биринчи бетон» қуйишни бошлашга рухсат берувчи лицензияни тақдим этди. Ушбу рухсатнома лойиҳанинг халқаро ва миллий ядровий хавфсизлик талабларига тўлиқ мувофиқлигини тасдиқлайди.
Бетон аралашмаси сифати ва қурувчилар меҳнати бинолар мустаҳкамлиги, конструкциялар яхлитлиги ҳамда ускуналар ишончли ишлашини белгилайди. Бетонлаш ишлари йил охиригача узлуксиз давом этади. 5-энергоблок пойдеворини қуриш учун қарийб 9 минг тонна арматура ва 43 минг м³ бетон талаб этилади.
Пойдевор тайёр бўлгач, реактор биносининг ички ва ташқи ҳимоя қобиқларини қуриш, ускуналарни монтаж қилиш бошланади. Биринчи бўлиб эритмани ушловчи тузоқ ўрнатилади - бу пассив хавфсизлик тизимининг муҳим элементи ҳисобланади.
ВВЭР-1200 технологияси халқаро хавфсизлик стандартларига жавоб беради ва ҳозирда Россия, Беларусь, Туркия, Бангладеш ва Мисрда муваффақиятли қўлланилмоқда. Реакторнинг хизмат муддати 60 йилни ташкил этади, уни яна 20 йилга узайтириш имконияти мавжуд.