Ўзбекистонда гуруч экспорти учун божсиз квоталар жорий этилади

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистонда гуруч экспорти учун белгиланган лимитлар доирасида божсиз экспорт қилиш имконини берувчи механизм ишлаб чиқилмоқда. Бу ҳақда 6 март куни Бухоро вилояти тадбиркорлик фаоллари билан ҳукумат комиссиясининг очиқ мулоқоти давомида бош вазир ўринбосари Жамшид Хўжаев маълум қилди.

Тариф сиёсатига қайта кўриб чиқиш масаласини Жондор туманида жойлашган Yakkatut paxtachilik, g'allachilik, sholichilik va urug'chilik klasteri агрокластери вакили Ботир Усмонов кўтарди. Унинг сўзларига кўра, корхона юқори қарз юкига дуч келган. Тижорат банклари олдидаги кредит мажбуриятлари 91 миллиард сўмга етган.

Унинг таъкидлашича, бизнес ривожланишига қўшимча молиявий тўсиқ сифатида гуруч экспортига жорий этилган юз фоизлик бож ҳам таъсир кўрсатмоқда. Усмонов маълум қилишича, 2021 йилдан буён компания президент топшириғи асосида 10 минг гектар бўш ерларни ўзлаштириш лойиҳасини амалга оширмоқда. Ҳозиргача тахминан 2,5 минг гектар ер қишлоқ хўжалиги айланмасига киритилган.

Тадбиркорлар мурожаатига жавобан Жамшид Хўжаев қатъий чекловчи тарифлар дастлаб ушбу экин турининг юқори намталаблиги сабаб жорий этилганини тушунтирди. Бош вазир ўринбосари гуруч экспортини хорижга сув олиб чиқиш билан қиёслаб, қўшни давлатлар тажрибасини мисол сифатида келтирди.

Жумладан, у Россия Федерацияси тажрибасини қайд этди. Унда 2026 йилдан бошлаб хом гуруч экспортига қўйилган тақиқ квоталаш тизими билан алмаштирилган.

«Муҳтарам Президент топшириқ бердилар: ҳозир вақтинчалик низом ишлаб чиқилмоқда. Унинг асосида маълум ҳажм учун квота жорий этилади ва шу ҳажм доирасида бож бекор қилинади. Бу барча экспортга эмас, фақат белгиланган миқдорга тааллуқли бўлади. Биз бу муаммони ҳал этяпмиз», — деди Хўжаев.

Ўзбекистонда юқори божхона тўсиқлари 2025 йил 1 июлдан амал қила бошлаган.

Ўшанда озиқ-овқат маҳсулотлари, ўғитлар ва металл ломини ҳам қамраб олган 86 та товар гуруҳи учун экспорт божлари жорий этилган эди. Ушбу чоралар соҳавий йиғимлар ва маҳсулотни экспорт қилиш учун махсус рухсатномалар олиш талаблари ўрнини босган.