Ўзбекистон ЯИМ 2025 йилда 7,7%га ўсди — Жаҳон банки

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Жаҳон банки Европа ва Марказий Осиё минтақаси иқтисодиёти бўйича апрель ойи таҳлилий шарҳини эълон қилди. Унга кўра, Марказий Осиё давлатлари 2025 йилда барқарор ўсишни намоён этди: минтақанинг умумий ялпи ички маҳсулоти 2024 йилдаги 5,8%дан 7%гача ўсиб, сўнгги 14 йилдаги энг юқори кўрсаткичга етди.

Ўзбекистон иқтисодиёти сезиларли даражада жадаллашди: ЯИМ ўсиши 7,7%ни ташкил этди, бу эса ўтган йилги 6,7%га нисбатан юқоридир.

Асосий драйверлар сифатида олтин нархларининг юқори даражаси, инвестиция талабининг фаоллиги, аҳолининг реал даромадлари ошиши, кредитлаш ҳажмининг кенгайиши ва давом этаётган таркибий ислоҳотлар қайд этилди.

Пул ўтказмалари оқими тахминан 37%га ошиб, 18,9 млрд АҚШ долларига етди ва бу мамлакат ЯИМининг қарийб 13%ини ташкил қилди. Уларнинг 78%и Россиядан келиб тушмоқда.

2025 йилнинг биринчи уч чорагида тўғридан-тўғри хорижий инвестициялар 75%га ўсиб, 20 млрд АҚШ долларидан ошди ва 2021 йил бошидаги кўрсаткичдан икки баравардан ортиқ бўлди.

Ўзбекистон Хитой билан савдо-инвестиция алоқаларини кучайтирмоқда. Хитой асосий ҳамкор ва инвесторга айланиб, мамлакатнинг минтақавий логистика ва ишлаб чиқариш маркази сифатидаги мақомини мустаҳкамламоқда.

Олтин нархларининг ўсиши экспорт тушумларининг ошишига хизмат қилди, жумладан Қирғизистонда ҳам. Ўзбекистонда инфляция энергия ресурслари нархлари тузатилганидан сўнг пасайди, бироқ Марказий банкнинг 5%лик мақсадли кўрсаткичидан юқори бўлиб қолди, бу эса асосий ставканинг 50 базис пунктга оширилишига олиб келди. Фискал тақчиллик энергия субсидияларини қисқартириш ва олтин нархларидан тушган даромадларнинг ошиши ҳисобидан ЯИМга нисбатан 1,2 фоиз пунктга камайди.

Мамлакатда қашшоқлик даражаси 2000-йиллар бошидаги 97%дан ортиқ кўрсаткичдан 2025 йилда харид қобилияти паритети бўйича кунига 4,20 доллар мезонига кўра тахминан 4%гача тушди.

Жаҳон банки Ўзбекистон иқтисодиёти ўсиши бўйича прогнозларини ҳам қайта кўриб чиқди: 2026 йилда 6,4% (январ ойидаги 6%га нисбатан), 2027 йилда эса 6,7% ўсиш кутилмоқда, бу аввалги баҳолардан юқоридир.

Шу билан бирга, Марказий Осиёда ўсиш суръатлари ўртача 4,9%гача секинлашиши кутилмоқда, бу Қозоғистонда нефть қазиб олиш ҳажмларининг барқарорлашуви билан боғлиқ.