Ўзбекистон Солиқ қўмитаси хорижий интернет-хизматларидан маълумот сўраш бўйича изоҳ берди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Солиқ қўмитаси ижтимоий тармоқларда тарқалган хорижий интернет-компаниялардан мамлакат ҳудудидан амалга оширилган тўловлар ҳақида маълумот сўралгани тўғрисидаги хабарларга изоҳ берди.

Аввалроқ бир қатор Telegram-каналларда йирик солиқ тўловчилар билан ишлаш бўйича минтақалараро солиқ инспекциясининг банкларга йўлланган хатлари эълон қилинган эди. Уларда идора сўнгги уч йил давомида 83 та хорижий интернет-сервис фойдасига амалга оширилган тўловлар ҳақида маълумот тақдим этишни сўраган.

Банклар 2023—2025 йиллар давомида солиқ ҳисобига олинган хорижий компаниялар манзилига жисмоний шахслар томонидан амалга оширилган барча операциялар бўйича маълумотларни тақдим этиши керак. Сўров халқаро карталар орқали амалга оширилган тўловлар, жумладан Visa, Mastercard, Uzcard, Humo ва бошқалар, шунингдек электрон ҳамёнлар орқали ўтказилган транзакцияларни ҳам қамраб олади. Ҳар бир операция бўйича сана, сумма ва унинг АҚШ долларидаги эквиваленти кўрсатилиши лозим. Маълумотлар уч кун ичида махсус электрон манзилга юборилиши шарт.

Солиқ органлари ушбу талабларга риоя қилмаслик солиқ тўловчи мажбуриятларининг юзага келиши ҳақида маълумот бериш тартибини бузганлик учун Маъмурий кодекснинг 215-3-моддасига мувофиқ маъмурий жавобгарликка тортилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантирди. Шунингдек, банк томонидан солиқ тўловчилар операциялари ва ҳисоб рақамлари бўйича кўчирмалар тақдим этилмаган ҳолларда Солиқ кодексининг 229-моддасига асосан жарима солиниши мумкин.

Қўмита маълум қилишича, маълумотларни йиғиш хорижий интернет-сервислар томонидан кўрсатилган хизматлар қиймати ва 2023 йилдан буён ҳисобланган солиқ суммаларининг тўғрилигини текшириш учун зарур. Шунингдек, идора 2025 йил декабрь ойида қабул қилинган яширин иқтисодиётига қарши кураш тўғрисидаги Президент фармонига (ПФ-246) таянаётганини қайд этди.

Солиқ қўмитаси матбуот хизмати эслатишича, Солиқ кодексининг 278-моддасига асосан реализатсия қилиш жойи Ўзбекистон Республикаси бўлган электрон шаклдаги хизматларни реализатсия қилишни амалга оширувчи чет эл юридик шахслари бундай хизматларни жисмоний шахсларга кўрсатишга оид қисм бўйича солиқ тўловчилар деб эътироф этилади. Солиқ кодексининг 280-моддаси 2-қисмига асосан солиқ базаси электрон шаклидаги хизматларни реализатсия қилишнинг ҳақиқий нархларидан келиб чиқиб ҳисоблаб чиқарилган солиқ суммаси ҳисобга олинган ҳолдаги қиймати сифатида аниқланади.

Аниқ бир воқеа ёки ҳаракат билан боғлиқ мажбуриятлар учун даъво муддати ушбу воқеа содир бўлган пайтдан эътиборан уч йилни ташкил этади (88-модда).

Қўмита маълумотларига кўра, 2025 йилда 23 та хорижий интернет-сервис солиқ ҳисобига олинган, 2026 йил бошидан эса яна олти таси рўйхатдан ўтган. Ушбу сўров солиқ мажбуриятларининг вужудга келиш муддатларини аниқлаш, солиқ базасини ҳисоблаш ва ундирилиши лозим бўлган қўшилган қиймат солиғи миқдорини белгилашга қаратилган.

Банклар маълумотларни аноним шаклда тақдим этадилар. Декабр ойидаги фармонда белгиланган устувор чоралар дастури доирасида 2026-йил 1-мартгача хорижий юридик шахсларга тўловлар бўйича аноним маълумотларни тақдим этиш тартиби ишлаб чиқилади.