Ўзбекистон муҳим стратегик минераллар бозорининг янги глобал архитектурасига қўшилди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — 4 февраль куни Ўзбекистон ташқи ишлар вазири Бахтиёр Саидов муҳим стратегик минераллар бўйича Вазирлар учрашувида иштирок этди. Мазкур учрашув стратегик хомашё ресурсларини барқарор, хавфсиз ва диверсификация қилинган етказиб бериш занжирларининг келажагини муҳокама қилишга қаратилган асосий халқаро майдонга айланди.

Тадбир доирасида Ўзбекистон халқаро ҳамкорлар билан ҳамкорликни чуқурлаштириш, инвестициялар ва илғор технологияларни жалб этиш, шунингдек глобал энергетик ўтиш жараёнига ҳисса қўшишга тайёр эканини тасдиқлади.

2026 йилги Вазирлар учрашуви Қўшма Штатлар ташаббуси билан ўтказилди. АҚШ иттифоқчилари билан биргаликда муҳим стратегик минерал ресурслар ва нодир ер элементлари жаҳон бозорининг янги архитектурасини шакллантиришга киришди.

Учрашувда 54 та давлат ва Европа комиссияси делегациялари, жумладан 43 нафар ташқи ишлар ва соҳавий вазирлар иштирок этди. Улар АҚШ давлат котиби Марко Рубио томонидан, АҚШ вице-президенти Жей Ди Вэнс, Америка иқтисодий ва энергетика блокининг асосий вакиллари ҳамда АҚШ савдо вакили иштирокида қабул қилинди.

Ўзбекистон шу куни АҚШ билан муҳим стратегик минераллар соҳасида янги икки томонлама рамкавий келишувлар ва ҳамкорлик меморандумларини имзолаган давлатлар қаторига кирди.

Ушбу келишувлар конларни қидириш ва ўзлаштириш, адолатли бозорларни шакллантириш, таъминот занжирларидаги тор жойларни бартараф этиш ва молиялаштиришга кириш имкониятларини кенгайтириш бўйича қўшма ишларнинг асосини яратади. Учрашув давомида жами 11 та янги келишув имзоланди, олдинги беш ой ичида эса яна ўнта келишув тузилган бўлиб, бу АҚШнинг ресурс дипломатиясидаги мисли кўрилмаган фаоллигини кўрсатади.

Тошкентда таъкидланишича, республика муҳим стратегик минераллар соҳасида катта салоҳиятга эга бўлиб, ушбу тармоқни халқаро транспарентлик, экологик масъулият ва юқори қўшилган қийматли маҳсулот ишлаб чиқариш стандартларига мувофиқ ривожлантиришни мақсад қилган. Бу ёндашувлар Ўзбекистоннинг узоқ муддатли ҳамкорликни йўлга қўйиши ва глобал таъминот занжирларига интеграциялашуви учун асос сифатида қаралмоқда.

Ўзбекистон халқаро ҳамкорлар билан ҳамкорликни янада чуқурлаштириш, илғор технологиялар ва инвестицияларни жалб этиш, шунингдек таъминот занжирларининг барқарорлигини мустаҳкамлаш ва тоза энергетикага ўтишни қўллаб-қувватлаш бўйича глобал саъй-ҳаракатларга ҳисса қўшишга тайёр эканини яна бир бор тасдиқлади.

Учрашувда муҳим стратегик минераллар ва нодир ер элементлари сунъий интеллект, робототехника, аккумулятор тизимлари ва автоном қурилмалардан тортиб замонавий технологияларнинг пойдевори экани қайд этилди.

Ҳозирги кунда ишлаб чиқариш ва қайта ишлашнинг юқори даражада марказлашгани бозорни узилишлар ва сиёсий босимларга нисбатан заиф қилаётгани, бу эса миллий хавфсизлик ва иқтисодий барқарорлик учун хавфларни кучайтираётгани таъкидланди. Шу муносабат билан АҚШ ва унинг ҳамкорлари қиймат яратиш занжирининг барча босқичларида диверсификация қилинган ва ҳимояланган тизимни шакллантириш йўлини танлади.

Учрашувнинг асосий институционал натижаси сифатида ресурслар соҳасида геостратегик ҳамкорлик форуми — FORGE ишга туширилди. У минерал ресурслар хавфсизлиги бўйича ҳамкорлик ташаббусининг ўрнини эгаллади.

Янги формат сиёсат ва лойиҳаларни фаол мувофиқлаштиришга йўналтирилган бўлиб, жорий йил июнь ойига қадар унга Республика Корея раислик қилади. Шу билан бирга, глобал технологик занжирларнинг барқарорлигини оширишга қаратилган давлатлар ва хусусий секторни бирлаштирувчи Pax Silica ташаббуси доирасида ҳамкорлик ривожлантирилмоқда.