Ўзбекистон энергия тежамкор совутиш бўйича минтақавий ташаббусга қўшилди

Тошкент, Ўзбекистон (UzDaily.uz) — Ўзбекистон Республикаси Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси вакиллари Бокуда бўлиб ўтган энергия тежовчи совитиш тизими бўйича янги минтақавий лойиҳани тасдиқлаш йиғилишида иштирок этди.

Тадбирда Озарбайжон, Қозоғистон, Украина ва Ўзбекистон делегациялари Глобал экологик фонд (ГEФ) томонидан қўллаб-қувватланадиган ва БМТнинг Саноатни ривожлантириш ташкилоти (UNIDO) томонидан амалга ошириладиган ташаббусни мувофиқлаштириш учун бирлашдилар.

Лойиҳа саноат, қишлоқ хўжалиги озиқ-овқат тизимлари ва аҳоли учун ишончли хизматларни таъминлаш билан бирга иқлимга мос совитиш технологияларига ўтишни тезлаштиришга қаратилган. Глобал исиш ва қишлоқ хўжалиги, соғлиқни сақлаш, ишлаб чиқариш ва савдода совитиш ускуналарига талабнинг ортиб бориши шароитида совитиш секторини модернизация қилиш стратегик устувор вазифага айланиб бормоқда.

Тадбирда юқори глобал исиш салоҳиятига эга бўлган иссиқхона газлари — гидрофторуглеродларни (ГФУ) босқичма-босқич камайтиришга алоҳида эътибор қаратилди. Монреал протоколининг Кигали тузатишига мувофиқ, мамлакатлар улардан фойдаланишни босқичма-босқич камайтириш ва экологик тоза муқобил вариантларга ўтиш мажбуриятини олдилар. Марказий Осиё ва Шарқий Европа мамлакатлари учун бу технологик модернизация учун имкониятлар очади, аммо шу билан бирга катта инвестицияларни, такомиллаштирилган меъёрий-ҳуқуқий базани ва малакали кадрлар тайёрлашни талаб қилади.

Учрашув давомида UNIDO Монреал протоколи бўлими раҳбарияти Кигали тузатишини ўз вақтида ратификация қилишнинг стратегик аҳамиятини таъкидлади. Келгуси йилларда ҳужжатни ратификация қилган ва ратификация қилмаган мамлакатлар ўртасида савдо чекловлари жорий этилиши кутилмоқда, бу эса янги технологияларга ўтишни нафақат экологик, балки иқтисодий устувор вазифага айлантиради.

Лойиҳа иштирокчи мамлакатларга бир нечта соҳаларда ёрдам беради:
— миллий совитиш ва кондиционер ускуналари секторларининг эҳтиёжларини таҳлил қилиш;
— замонавий энергия тежайдиган технологияларни намойиш этиш;
— совиткичларни йиғиш, қайта ишлаш ва хавфсиз йўқ қилиш тизимларини такомиллаштириш;
— институционал ва инсон ресурслари салоҳиятини ривожлантириш.

Ўқув дастурлари, билим алмашиш ва минтақавий ҳамкорлик тармоқларини ривожлантиришга алоҳида эътибор қаратилади. Иштирокчилар, шунингдек, молиялаштириш, қонунчиликни уйғунлаштириш ва профессионал ривожланиш масалаларини ҳам муҳокама қилишди.

Учрашувдан сўнг томонлар лойиҳа ҳужжати бўйича келишиб олдилар ва техник тафсилотларни аниқлаштириш ҳамда биргаликда молиялаштиришни тасдиқлаш каби кейинги босқичларни белгилаб олдилар. Ушбу ташаббус Самарқандда бўлиб ўтадиган ГEФ Ассамблеясида тақдим этилиши кутилмоқда, бу минтақадаги мамлакатларнинг энергия тежамкор совитишни ривожлантириш борасидаги саъй-ҳаракатларига халқаро эътиборни янада кўпроқ жалб қилади.