Toshkent va Berlin ekspertlar muloqotini kengaytirishga kelishib oldi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 2026-yilning 4-7-mart kunlari mamlakatimizning Berlindagi diplomatik vakolatxonasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan O‘zbekiston ekspertlari delegatsiyasining Germaniyaga amaliy tashrifi bo‘lib o‘tdi. Delegatsiya tarkibini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi SMTI, Markaziy Osiyo xalqaro instituti va "Taraqqiyot strategiyasi" markazi rahbarlari va mutaxassislari tashkil etdi.

Berlin safari davomida Germaniyaning Bundestag, Federal kansler idorasi, Tashqi ishlar vazirligi, Iqtisodiyot va energetika vazirligi kabi qator davlat idoralari hamda Germaniya iqtisodiyoti Sharqiy qo‘mitasi vakillari bilan muzokaralar o‘tkazildi.

Bundan tashqari, GFRning yetakchi tahlil markazlari, jumladan, Global ijtimoiy siyosat instituti, Sharqiy Yevropa va xalqaro tadqiqotlar markazi, Germaniya xalqaro munosabatlar kengashi, shuningdek, yetakchi fondlar - Fan va siyosat fondi, Karnegi xalqaro tinchlik fondi, "Bergxof" fondi, Konrad Adenauer fondi hamda Marshall fondi bilan ekspert uchrashuvlari va davra suhbatlari o‘tkazildi.

Tashrif global va mintaqaviy kun tartibidagi dolzarb masalalar yuzasidan atroflicha fikr almashish, Germaniya va Markaziy Osiyo mintaqasi o‘rtasidagi munosabatlar rivojini tahlil qilish hamda O‘zbekiston–Germaniya ikki tomonlama hamkorligini chuqurlashtirish bo‘yicha aniq qadamlarni belgilab olish maqsadida uyushtirildi.

Tomonlar hozirgi bosqichda O‘zbekiston va Germaniya o‘rtasidagi siyosiy muloqot ishonch hamda o‘zaro manfaatlarni inobatga olish tamoyillariga asoslanib, yuksak faollik namoyon etayotganini ta’kidladilar. Oliy va yuqori darajadagi tashriflarning muntazamligi munosabatlarning serqirra ekanidan dalolat beradi.

Shu nuqtai nazardan, Bundestagda ikki tomonlama va mintaqaviy kun tartibini ilgari surishning asosiy vositasi sifatida parlamentlararo hamkorlikni chuqurlashtirishga alohida e’tibor qaratildi. Uchrashuv ishtirokchilari qonun chiqaruvchilar o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri aloqalarni faollashtirish ilgari qabul qilingan qarorlarni samarali qo‘llab-quvvatlashni ta’minlashi hamda qonun ijodkorligi va davlat boshqaruvi sohasida tajriba almashish platformasiga aylanishini tasdiqladilar.

Ikki tomonlama iqtisodiy sheriklikni yanada yuqori bosqichga olib chiqish masalasi muzokaralar diqqat markazida bo‘ldi. Germaniya tomoni O‘zbekistonning sanoatni modernizatsiya qilish, raqamli va "yashil" transformatsiya borasidagi izchil siyosatini yuqori baholadi.

Xususan, GFR Iqtisodiyot va energetika federal vazirligi vakillari tanlangan taraqqiyot strategiyasi Germaniyaning ishbilarmon doiralari tomonidan to‘liq qo‘llab-quvvatlanayotganini ta’kidladilar. Shaffof va qulay shart-sharoitlar yaratilishi respublika iqtisodiyotiga Germaniya sarmoyalarining keng ko‘lamda kirib kelishiga xizmat qilishi qayd etildi.

Savdo-iqtisodiy hamkorlikning barqaror ijobiy dinamikasi buning yaqqol tasdig‘idir. So‘nggi o‘n yilda o‘zaro tovar ayirboshlash hajmi qariyb uch barobarga oshib, 2025-yil yakuniga ko‘ra rekord ko‘rsatkich - 1,42 milliard dollarga yetgani ta’kidlandi.

Shu bilan birga, Germaniya eksporti tarkibi yaqqol investitsiyaviy xususiyatga ega ekani diqqatga sazovordir. Mamlakatdan yetkazib berilayotgan mahsulotlarning 55 foizdan ortig‘i yuqori texnologiyali uskunalar va transport vositalari hissasiga to‘g‘ri keladi.

Germaniya iqtisodiyoti Sharqiy qo‘mitasi ijrochi direktori M.Xarms ta’kidlaganidek, Germaniya ishbilarmonlari nazarida O‘zbekiston qo‘shma investitsiya loyihalarini amalga oshirish uchun ishonchli platformani ta’minlaydigan mintaqaviy sanoat lokomotiviga aylanmoqda. Shu ma’noda, tomonlar "an’anaviy tovar ayirboshlash"dan chuqur sanoat kooperatsiyasiga o‘tishning so‘zsiz ustuvorligini qayd etdilar.

Germaniyaning ilg‘or texnologiyalari transferi, O‘zbekiston iqtisodiyotiga Yevropa standartlarini joriy etish muhimligiga alohida e’tibor qaratildi. Bunday kooperatsiya tashqi iqtisodiy hamkorlarni diversifikatsiya qilish va ta’minot zanjirlari barqarorligini mustahkamlash nuqtai nazaridan har ikki tomon uchun strategik jihatdan foydali ekani ta’kidlandi.

Hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlari sifatida GFRdan yuqori texnologiyalar va “know-how”larni jalb etish, qayta tiklanuvchi manbalar asosida energiya generatsiyasini birgalikda rivojlantirish hamda ishonchli va xavfsiz logistika yo‘nalishlarini, eng avvalo, O‘rta koridorning transport-tranzit salohiyatini izchil mustahkamlash orqali barpo etish belgilab olindi.

Tomonlar, shuningdek, Migratsiya sohasida hamkorlik to‘g‘risidagi bitimni amalga oshirish mexanizmlarini batafsil ko‘rib chiqdilar. Hamkorlik o‘zaro manfaatdorlik asosiga qurilgani ta’kidlandi. O‘zbekistonning malakali mehnat resurslari 1,7 milliondan ortiq ish o‘rinlarini tashkil etuvchi GFRning kadrlarga bo‘lgan ehtiyojini qondirish uchun asosiy omil hisoblanadi.

Migratsiya sohasidagi faol O‘zbekiston-Germaniya hamkorligi tufayli O‘zbekiston fuqarolari Germaniya mehnat bozoriga xavfsiz va qonuniy yo‘l bilan kirib bormoqda, u yerda ularning huquqlari ishonchli himoya qilingan. Uchrashuvlar doirasida qayd etilishicha, GFRda mehnat faoliyatini olib borish orqali o‘zbekistonlik mutaxassislar noyob ko‘nikmalarga ega bo‘lmoqda. Bu ko‘nikmalar uzoq istiqbolda mamlakatning ichki texnologik yuksalishi va sanoat taraqqiyoti uchun inson kapitaliga kiritilgan strategik sarmoya sifatida baholanmoqda.

Germaniya tomoni Toshkentning mintaqaviy siyosatiga to‘xtalar ekan, Markaziy Osiyo mamlakatlarining faol hamkorligi dunyoda noaniqlik kuchayib borayotgan bir sharoitda “uzoqni ko‘zlab qilingan qaror” ekanligini ta’kidladi. Berlinning fikricha, bu har bir davlatning ichki barqarorligini ta’minlashga ham, mintaqaning xalqaro maydondagi subyektliligi va nufuzini mustahkamlashga ham xizmat qiladi.

O‘zbekistonning davlat rahbarlarining Maslahat uchrashuvlari doirasidagi raisligi yakunlariga yuksak baho berildi. Germaniya tomonining fikricha, Toshkentning yetakchiligi tufayli ushbu format barqaror sur’at kasb etib, mintaqaviy hamkorlikning yangi arxitekturasini shakllantirish, ko‘p qirrali hamkorlikni misli ko‘rilmagan darajada kengaytirish, Markaziy Osiyoda barqarorlik va izchil taraqqiyotni mustahkamlash uchun asos bo‘ldi.

Germaniya tashqi siyosat jamiyati tahlilchilari Markaziy Osiyo davlatlarining demokratik taraqqiyot yo‘li, ko‘p tomonlamalik tamoyillari va xalqaro huquq normalariga sodiqligi Yevropa Ittifoqi va Markaziy Osiyo mamlakatlari o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni chuqurlashtirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratayotganini ta’kidladi.

Shu nuqtai nazardan, "Markaziy Osiyo + Germaniya" formatini rivojlantirishning strategik ahamiyati ortib borayotgani ta’kidlandi, bu esa Berlinga 80 milliondan ortiq aholisi va umumiy yalpi ichki mahsuloti 560 milliard dollardan ortiq bo‘lgan tez o‘sib borayotgan bozorni ifodalovchi "yagona va bashorat qilinishi mumkin bo‘lgan mintaqa" bilan tizimli muloqotni yo‘lga qo‘yish imkonini beradi.

Shu nuqtai nazardan, GFR Federal kansleri idorasida asosiy e’tibor Markaziy Osiyo davlatlari bilan hamkorlikni chuqurlashtirish va ushbu formatga uzoq muddatli barqarorlik bag‘ishlashga qaratildi. Berlin oliy darajadagi davriy muloqotlardan tizimli sheriklikka o‘tishni maqsad qilgani ta’kidlandi. Shu munosabat bilan uzluksiz siyosiy, iqtisodiy va ekspertlar muloqotini ta’minlaydigan doimiy mexanizmlarni yaratish zarurligi ta’kidlandi.

Umuman olganda, tashrif yakunlari O‘zbekiston Respublikasi Germaniya timsolida ishonchli strategik hamkorga ega ekanini ko‘rsatdi. Ko‘rinib turibdiki, ikkala tomonda ham o‘zaro hamkorlikning aniq yo‘nalishlari va ustuvorliklari, bir-birining ehtiyojlarini tushunish mavjud.

Uchrashuv ishtirokchilari ikki tomonlama munosabatlarning o‘sishi uchun ulkan zaxira texnologiyalar transferi va logistika yo‘nalishlarini optimallashtirish sohalarida mujassam ekanligi borasida yakdil fikrga keldilar. Ushbu tarmoqlardagi sinergiya global beqarorlik sharoitida O‘zbekiston va Germaniyaning texnologik barqarorligi hamda raqobatbardoshligini ta’minlay oladigan hamkorlikning yangi arxitekturasini shakllantirish uchun o‘ta muhim ahamiyatga ega.

Umuman olganda, Toshkent va Berlin hamkorligi Markaziy Osiyo va Yevropa Ittifoqi o‘rtasidagi barqaror rivojlanish va mintaqalararo aloqalarni mustahkamlashning muhim omili sifatida qaraladi.

Mazmunli ekspert-tahliliy hamrohlikni ta’minlash maqsadida ikki mamlakatning yetakchi “aql markazlari” o‘rtasida muntazam muloqotni davom ettirish hamda ikki tomonlama kun tartibidagi dolzarb masalalar bo‘yicha qo‘shma amaliy tadqiqotlarni yo‘lga qo‘yish to‘g‘risida kelishuvga erishildi.