Oʻzbekiston va BMT Taraqqiyot Dasturi iqtisodiyotdagi chiqindilarni kamaytirish boʻyicha yoʻl xaritasini ishlab chiqdi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi (BMTTD) O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan hamkorlikda mamlakatning Parij kelishuvining 6.2-moddasini amaliyotga joriy etish va Qo‘shma kreditlash mexanizmini (JCM) tatbiq etishga tayyorgarligini oshirish maqsadida yuqori darajadagi texnik trening tashkil etdi.

Gibrid shaklda o‘tkazilgan tadbirda asosiy vazirliklar, milliy agentliklar, davlat korxonalari, xususiy sektor vakillari hamda xalqaro ekspertlar ishtirok etdi. Trening Yaponiya hukumati tomonidan moliyalashtirilayotgan va BMTTD hamda O‘zbekiston hukumati tomonidan birgalikda amalga oshirilayotgan “O‘zbekistonda Qo‘shma kreditlash mexanizmini joriy etishni qo‘llab-quvvatlash va davlat binolari hamda jamoat transportida dekarbonizatsiya salohiyatini namoyish etish orqali innovatsion dekarbonizatsiya yechimlarini ilgari surish” loyihasi doirasida tashkil etildi.

Tadbirni ochib berar ekan, Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi “Yashil iqtisodiyot loyihalari markazi” direktori Temur Malik Narzikulov O‘zbekistonning past uglerodli rivojlanishni jadallashtirish va xalqaro uglerod bozori mexanizmlarini joriy etish uchun institutsional tayyorgarlikni kuchaytirishga qat’iy sodiqligini ta’kidladi. BMTTDning Iqlim yo‘nalishi bo‘yicha mutaxassisi Isomiddin Akramov 6.2-modda doirasidagi hamkorlik yondashuvlarining iqlimiy moliyalashtirishni safarbar etish va texnologiyalar transferini ta’minlashdagi strategik ahamiyatini qayd etdi. 

Trening quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha batafsil ma’lumot va amaliy ko‘rsatmalarni qamrab oldi: Parij kelishuvi doirasidagi 6-moddaning xalqaro asoslari, Hamkorlik yondashuvlari va Xalqaro o‘tkaziladigan kamaytirish natijalari (ITMO), Moslashtirilgan tuzatishlar va hisob yuritish tamoyillari, Milliy ruxsat berish tartiblari va nazorat mexanizmlari, Monitoring, hisobot berish va verifikatsiya (MRV) tizimlari, Loyiha siklini boshqarish va ITMOlarni kuzatish, JCM boshqaruv va operatsion mexanizmlari.

Global ekologik strategiyalar instituti (IGES) xalqaro ekspertlari, jumladan 6-modda bo‘yicha Hamkorlikni amalga oshirish bo‘yicha hamkorlik (A6IP) direktori Kazuhisa Koakutsu hamda dastur menejeri Rabhi Abdisaleem JCMni joriy etayotgan mamlakatlar tajribasi va ilg‘or amaliyotlari bilan o‘rtoqlashdi.

Interaktiv sessiyalar davomida ishtirokchilar O‘zbekistonning institutsional tayyorgarligini baholadilar, ustuvor yo‘nalishlarni (qayta tiklanuvchi energiya, energiya samaradorligi, sanoat va boshqalar) aniqladilar hamda amalga oshirishning dastlabki bosqichlari bo‘yicha harakatlar rejasini ishlab chiqdilar.

Iqlim harakatlarini va bozor tayyorgarligini ilgari surish

Trening yakunida ishtirokchilar 6.2-modda doirasida amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan me’yoriy-huquqiy arxitektura bo‘yicha umumiy tushunchaga ega bo‘ldilar, institutsional rol va mas’uliyatlarni aniqlashtirdilar hamda ruxsat berish, kafolat va muvofiqlik tartiblari bo‘yicha bilimlarini mustahkamladilar.

Mazkur tadbir O‘zbekistonni xalqaro uglerod bozorlarida samarali ishtirok etishga tayyorlash, ekologik yaxlitlikni ta’minlash hamda hamkorlik mexanizmlarining milliy barqaror rivojlanish maqsadlariga hissa qo‘shishini ta’minlash yo‘lida muhim qadam bo‘ldi.

Milliy hamkorlar bilan hamkorlikni davom ettirish va Yaponiya hukumati ko‘magida UNDP O‘zbekistonga innovatsion iqlimiy moliyalashtirish imkoniyatlarini kengaytirish, dekarbonizatsiyani jadallashtirish hamda yashil va barqaror iqtisodiyotga o‘tishni ilgari surishda ko‘maklashish majburiyatini yana bir bor tasdiqlaydi.

“Dekarbonizatsiyaning innovatsion yechimlarini ilgari surish” loyihasi davlat binolarida energiya iste’molini kamaytirishga va O‘zbekistonning kengroq iqlim va dekarbonizatsiya maqsadlarini qo‘llab-quvvatlashga yordam beradi. Loyiha Yaponiya hukumati tomonidan BMTTDning Climate Promise tashabbusi doirasida moliyalashtiriladi.

2021-yildan buyon Yaponiya Climate Promise tashabbusiga 77 million AQSh dollaridan ortiq mablag‘ ajratib, BMTTDga 28 ta mamlakat va hududda, jumladan O‘zbekistonda, iqlim bo‘yicha choralarni jadallashtirish va chidamlilikni oshirishga ko‘maklashmoqda.