Ekologik toza aviatsiya yoqilg'isi ishlab chiqarish bo'yicha mintaqadagi eng yirik loyiha Xorazm viloyatida amalga oshiriladi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — Allied Biofuels FE MChJ va O‘zbekiston Respublikasi Xorazm viloyati hokimligi majburiy kuchga ega bo‘lgan Loyihani amalga oshirish to‘g‘risidagi bitimni (PIA) imzoladilar. Ushbu imzo Markaziy Osiyodagi eng muhim toza energiya tashabbusining rivojlanishida tarixiy burilish nuqtasini bildiradi. PIA imzolanishi har ikki tomonning mintaqa va butun dunyo uchun ulkan strategik, sanoat va ekologik ahamiyatga ega loyihani ilgari surishga rasmiy va qaytarib bo‘lmas majburiyatini anglatadi.

PIA O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining loyihaning milliy ahamiyatini bevosita tan olgan farmoni bilan mustahkamlangan. Mazkur farmonga muvofiq loyiha Maxsus iqtisodiy zona maqomiga ega bo‘lib, unga soliq imtiyozlari va respublika qonunchiligiga muvofiq keng qamrovli bojxona preferensiyalari taqdim etilgan. O‘zbekiston davlatining eng yuqori darajasida berilgan ushbu uzoq muddatli fiskal majburiyat loyiha keyingi rivojlanish bosqichlarida barqarorlik va ishonchlilikni ta’minlaydi.

Loyiha Markaziy Osiyodagi birinchi va dunyodagi eng yirik integratsiyalashgan bioyoqilg‘i zavodini qurish va undan foydalanishni nazarda tutadi. Ushbu majmua sanoat miqyosida Barqaror Aviatsiya Yoqilg‘isi (SAF), Elektro-Sintetik SAF (e-SAF) va Yashil Dizel ishlab chiqarishga mo‘ljallangan. To‘liq quvvatda zavod yiliga taxminan 160 400 tonna SAF, 257 000 tonna e-SAF va 5 040 tonna Yashil Dizel ishlab chiqarishi kutilmoqda. Taxminiy 5 yil ichida jami 6,08 milliard AQSh dollari miqdoridagi investitsiya bilan loyiha mintaqadagi eng yirik toza energiya infratuzilma tashabbuslaridan biri sifatida e’tirof etiladi — bu sanoat intilishining va davlat hamkorligining muhim ifodasidir.

Dunyoning yetakchi texnologiya yetkazib beruvchilari bilan hamkorlikda ishlab chiqilgan loyiha 4,45 GVt quvvatga ega qayta tiklanuvchi energiya tizimi bilan ishlaydi. Tizim 1 600 MVt-soat energiya saqlash batareyasi va yashil vodorod ishlab chiqarish uchun 2 400 MVt elektrolizerlarni o‘z ichiga oladi. Elektrolizer texnologiyasi yetkazib beruvchisi sifatida Plug Power tanlangan. Ushbu integratsiyalashgan energiya arxitekturasi majmuani dunyodagi eng ilg‘or nol-uglerodli ishlab chiqarish obyektlari qatoriga olib chiqadi.

PIA imzolanishi strategik hamkorlikdagi muhim bosqich hisoblanadi. Loyiha biologik CO₂ ni tutib qolish va uni e-SAF ga aylantirishni, shuningdek kuniga taxminan 5 775 tonna qishloq xo‘jaligi xom ashyosidan foydalanishni nazarda tutadi — bu yopiq siklli model integratsiyalashgan, nol-uglerodli sanoat muhandisligining eng yuqori standartlariga mos keladi. Bu shunchaki yoqilg‘i ishlab chiqarish loyihasi emas; bu energiya va sanoatning ekologik mas’uliyat bilan uyg‘un yashashi uchun tizimli qayta injeneringdir.

Tomonlar PIA ni nafaqat loyiha, balki O‘zbekistonning transformatsion sanoat kapitalini jalb qilish bo‘yicha suveren intilishining muhim bosqichi sifatida baholamoqda. Bitim global investorlar, ko‘p tomonlama tashkilotlar va strategik hamkorlarga O‘zbekistonning dunyo darajasidagi infratuzilmani toza energiya sohasida rivojlantirish uchun siyosiy iroda va institutsional salohiyatga ega ekanligini bildiradi.

Xorazm viloyati hokimi Rahimov Jurabek Rahimovich shunday dedi:
“Biz Allied Biofuels tomonidan ilgari surilayotgan yashil energiya, zamonaviy texnologiyalar va barqaror rivojlanishga yo‘naltirilgan strategiyalar loyiha muvaffaqiyatli amalga oshirilishi uchun mustahkam asos bo‘lishiga ishonamiz. Ushbu tashabbus mintaqada yuqori qo‘shilgan qiymatga ega sanoat zanjirini rivojlantirish, ilg‘or yashil texnologiyalarni transfer qilish, yangi ish o‘rinlarini yaratish va eksport salohiyatini kengaytirishga xizmat qiladi, shuningdek Xorazm viloyatini yashil sanoat bo‘yicha yangi xalqaro markazga aylantiradi.

Shu nuqtai nazardan, bizning hamkorligimiz qo‘shma loyihani amalga oshirish bosqichiga tezroq o‘tkazish va keyingi amaliy qadamlarni muvofiqlashtirish uchun juda muhimdir. Biz ushbu tashabbusni strategik loyiha sifatida ko‘ramiz, u Xorazm viloyatining sanoat salohiyatini sezilarli darajada mustahkamlashga va uni global toza energiya iqtisodiyotida muhim o‘rin egallashiga xizmat qiladi.

Biz Allied Biofuels bilan hamkorligimiz o‘zaro ishonch, strategik hamkorlik va aniq natijalar asosida yanada chuqurlashadi, deb ishonamiz. Shu munosabat bilan biz sizni va kompaniyangiz delegatsiyasini may oyida Xorazm viloyatiga tashrif buyurishga, loyihani ilgari surish va amalga oshirish bo‘yicha keyingi qadamlarni muhokama qilishga taklif qilamiz.”

Allied Biofuels FE MChJ boshqaruvi raisi va bosh direktori Alfred Benedict shunday dedi:
“Ushbu Bitimni amalga oshirish nafaqat Allied Biofuels, balki global toza energiya sanoati uchun ham muhim bosqichdir. Prezident farmoni va Loyihani amalga oshirish bitimi birgalikda toza yoqilg‘i sohasida biz guvoh bo‘lgan eng kuchli suveren tasdiqlardan biridir. Ular loyihaning muhim rivojlanish bosqichini rasmiylashtiradi va investorlar, strategik hamkorlar hamda xalqaro manfaatdor tomonlarga keyingi bosqichga ishonch bilan kirish imkonini beradi.

Biz Xorazm viloyati va O‘zbekiston hukumati bilan hamkorlik qilishdan faxrlanamiz, chunki bu umumiy va tarixiy maqsadimizga — O‘zbekistonni toza energiya ishlab chiqarish bo‘yicha dunyoda yetakchi qilishga xizmat qiladi. Ushbu loyiha global investitsiya hamjamiyatiga aniq xabar beradi: O‘zbekiston faqat biznesga ochiq emas, balki yetakchilik qilishga tayyor.

Ushbu Bitim strategik muzokaralar va avvalgi majburiyatlar natijasi bo‘lib, loyiha asosidagi huquqiy va institutsional arxitekturani sezilarli darajada mustahkamlaydi. Asoslar qo‘yilgan va vazifamiz aniq. Biz kelajakni birgalikda qurayapmiz.”

Affinity Capital Group Allied Biofuels va ushbu tranzaksiya bo‘yicha maslahatchi sifatida faoliyat ko‘rsatdi.