Yangi uylar bozorida keshbek va naqdsiz hisob-kitoblar kutilmoqda

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda birlamchi ko‘chmas mulk bozori sezilarli o‘zgarishlar arafasida turibdi: hokimiyat organlari naqd pul hisob-kitoblari ustidan nazoratni kuchaytirmoqda va yangi qurilgan uy-joy xaridorlari uchun qo‘shilgan qiymat solig‘ining bir qismini qaytarish mexanizmini ishlab chiqmoqda.

Soliq qo‘mitasi raisi o‘rinbosari Jahongir Abdiyev maʼlum qilishicha, keshbek to‘lovlarini joriy etish bo‘yicha hujjat loyihasi kelishuvning yakuniy bosqichida turibdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, tegishli idoralar mexanizmni amalga oshirishning bir nechta variantlarini ko‘rib chiqmoqda va asosiy parametrlarni aniqlashtirmoqda.

Muhokama qilinayotgan masalalar orasida qaytariladigan mablag‘ miqdori, turar joy majmualarini tanlash mezonlari hamda mablag‘larni o‘tkazish muddatlari mavjud. Variantlardan biri sifatida keshbekni to‘g‘ridan-to‘g‘ri bitim tuzilgan paytda yoki uy-joyni qabul qilib olish-tapshirish dalolatnomasi imzolangandan so‘ng to‘lash ko‘rib chiqilmoqda. Dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, qaytarim miqdori 3 foizdan 6 foizgacha bo‘lishi mumkin, ammo yakuniy qaror hali qabul qilinmagan.

Mazkur tashabbus qurilish sohasida shaffoflikni oshirishga qaratilgan bo‘lib, bu yerda bitimlarning katta qismi QQS hisobga olinmasdan amalga oshiriladi.

Avvalroq Savdo-sanoat palatasi raisi Davron Vahabov kvartiralarning 90 foizgachasi soliq rasmiylashtirilmasdan sotilayotganini taʼkidlagan edi. Uning bahosiga ko‘ra, 4–5 foiz miqdoridagi keshbek joriy etilishi xaridorlarni developerlardan rasmiy hujjatlarni talab qilishga undashi mumkin.

Mexanizmni joriy etish uchun huquqiy asos 2025 yil dekabr oyida Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan qabul qilingan, yashirin iqtisodiyotni qisqartirishga qaratilgan farmon bilan yaratilgan.

Hujjatda Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi vazirligi, Soliq qo‘mitasi hamda Iqtisodiyot va moliya vazirligi ishtirokida bank tizimi orqali mablag‘larni qaytarish tartibini ishlab chiqish nazarda tutilgan.

Yaqin vaqt ichida yakuniy qoidalar eʼlon qilinishi kutilmoqda. Shu bilan birga, 2026 yil 1 apreldan boshlab yangi cheklovlar kuchga kiradi: 25 million so‘mdan ortiq tovar va xizmatlar uchun to‘lovlar faqat naqdsiz shaklda amalga oshirilishi shart.

Bu talablar ko‘chmas mulk bilan bog‘liq bitimlarga ham taalluqli bo‘lib, ular to‘liq ravishda bank orqali hisob-kitoblarga o‘tkaziladi.