O‘zbekistonda uy-joy renovatsiyasini amalga oshirish mexanizmi tushuntirildi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda barqaror shaharsozlikni rivojlantirish milliy qo‘mitasi raisi Sherzod Qudbiyev 10 aprel kuni tadbirkorlar bilan muloqot chog‘ida uy-joy renovatsiyasi to‘g‘risidagi qonunni amalga oshirishning asosiy mexanizmlarini tushuntirdi.

Investitsiya kompaniyasi “Makon” qurilish tashkiloti vakili tomonidan konservatsiya zonalariga tushib qolgan yakka tartibdagi uy-joylarning taqdiri haqida savol ko‘tarildi.

Uchrashuv ishtirokchilari maʼlumotiga ko‘ra, hukumatga bunday uylar egalariga ularni taʼmirlash va yashash uchun foydalanishga ruxsat berish taklifi kiritilgan. Biroq ushbu hududlarda, hatto kichik qavatli bo‘lsa ham, yangi qurilish ishlariga ruxsat berilmaydi.

Qudbiyevning taʼkidlashicha, hududlarni konservatsiya zonalariga kiritish strategik rivojlanish vazifalari bilan bog‘liq. Uning so‘zlariga ko‘ra, yangi qurilishga ruxsat berish kelajakda qo‘shimcha xarajatlarga olib kelishi mumkin, chunki renovatsiya loyihalari amalga oshirilganda davlat yangi qurilgan obyektlar qiymatini qoplashiga to‘g‘ri keladi.

U umumiy reja oldindan qaysi hududlarda qurilishga ruxsat berilgani va qaysi hududlarda cheklovlar mavjudligini belgilab qo‘yishini taʼkidladi. Mumkin bo‘lgan yondashuv sifatida, maydon kengaygan taqdirda egalari keyinchalik qo‘shimcha metrlar uchun kompensatsiya talab qilmaslik haqida kelishuv imzolashi varianti ham muhokama qilinmoqda.

Qo‘mita raisi renovatsiya loyihalari amalga oshirilganda davlat olib qo‘yiladigan yakka tartibdagi uy-joylar uchun kompensatsiya to‘lashini tasdiqladi. Qiymatni baholash va qaror qabul qilish hududiy investitsiya kompaniyasi tomonidan amalga oshiriladi.

Loyihalar faqat iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lganda amalga oshiriladi. Shu bilan birga, yakka tartibdagi uy-joy qurilishi qisman saqlanishi mumkin, ammo ko‘p hollarda ko‘p qavatli uylar qurilishi nazarda tutilgan.

Mulkdorlar huquqlari haqidagi savolga javob berib, Qudbiyev ko‘pchilik va ozchilik manfaatlari o‘rtasida muvozanat zarurligini taʼkidladi. Uning aytishicha, kadastr maʼlumotlari tahliliga ko‘ra, norozi mulkdorlar ulushi taxminan 5–7 foizni tashkil etadi, aksariyat esa yashash sharoitlarini yaxshilashdan manfaatdor.

Renovatsiya to‘g‘risidagi qonun loyihasi va regulyator “qum qutisi” doirasida loyihalarni amalga oshirish uchun 80 foiz mulkdorlar roziligi talab etilishi normasi kiritilmoqda. Shu bilan birga, barcha mulkdorlar bilan kompensatsiya masalalari hal etilmaguncha, to‘liq buzish ishlari amalga oshirilmaydi.

Qudbiyev xususiy investorlarning ko‘chmas mulkni sotib olish bosqichida ishtirok etishi istisno etilishini alohida taʼkidladi. Bu vazifalar to‘liq davlat investitsiya kompaniyasi zimmasiga yuklanadi. U mulkdorlar bilan belgilangan rozilik darajasiga erishilmaguncha muzokaralar olib boradi, keyin esa qolgan obyektlar bo‘yicha sudga murojaat qilish huquqiga ega bo‘ladi.

Torgovo-promishlennaya palata raisi Davron Vahobov yangi tizim loyihalarni amalga oshirish yondashuvini o‘zgartirayotganini taʼkidladi. Ilgari tadbirkorlar uylarni alohida sotib olgan bo‘lsa, endi dastlab davlat kompaniyasi buni amalga oshiradi, so‘ng hudud tasdiqlangan master-reja bilan auksionga chiqariladi.

Qudbiyevning aniqlashtirishicha, hudud alohida lotlarga bo‘linib, qurilish uchun ajratilishi mumkin, shu bilan birga maydonning taxminan 30 foizi yashil hududlar uchun mo‘ljallanadi.

Vahobovning so‘zlariga ko‘ra, yangi model joriy etilishi avvalgi loyihalarda kuzatilgan aholi va quruvchilar o‘rtasidagi nizolarni kamaytirishga qaratilgan.

Qudbiyev qo‘shimcha qilib, qurilish jarayonlarining tezlashishi va investitsiya aylanmasining oshishi uy-joy tannarxini pasaytirish hamda kompensatsiya to‘lovlarini tezroq amalga oshirishga xizmat qilishi mumkinligini bildirdi.