O‘zbekistonda sil kasalligi bilan kasallanish yuqori texnologiyali usullar tufayli kamaydi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston Sog‘liqni saqlash vazirligi sil kasalligi va o‘pka xastaliklarini tashxislash hamda davolash sohasida sunʼiy intellektni o‘z ichiga olgan ilg‘or texnologiyalarni qo‘llash orqali sezilarli yutuqlarga erishilganini maʼlum qildi.

JSST maʼlumotlariga ko‘ra, o‘tgan yili dunyo bo‘yicha 8,3 million kishiga tuberkulyoz tashxisi qo‘yilgan, ulardan 1,2 million nafari hayotdan ko‘z yumgan. Ekspertlar SOVID-19 pandemiyasidan keyingi davrda silning dorilarga chidamli turlari keng tarqalayotganini qayd etmoqda.

O‘zbekistonda Respublika ftiziatriya va pulmonologiya ilmiy-amaliy markazi zamonaviy tashxis usullarini joriy etmoqda.

Markaz direktori Nargiza Parpiyevaning so‘zlariga ko‘ra, mamlakatda sil kasalligi bilan kasallanish darajasi 3,7 foizga kamaygan. Bunga mikobakteriyalarni PSR usulida atigi 2–3 soat ichida aniqlash imkonini beruvchi BD MAX avtomatlashtirilgan molekulyar-diagnostik qurilmasini qo‘llash sabab bo‘lgan.

Bundan tashqari, tuberkulyozning ko‘p dorilarga chidamli shakllarida 6 oylik qisqa davolash kurslari joriy etilishi bemorlarni tezroq sog‘aytirish hamda hayot sifatini oshiradi.

Qolaversa, o‘tgan yili barcha viloyatlar, olis va chekka hududlardagi “O‘pka salomatligi” mobil brigadalari ultraportativ rentgen, sunʼiy intellekt yordamida tashxislash komplekslari va 2 modullik “GeneXpert” uskunalari bilan jihozlangan.

2025 yil davomida markazimizda 12 turdagi yangi diagnostika va davolash usuli amaliyotga joriy etildi.

35 nafar mutaxassis Daniya, Xitoy, Rossiya va Belarusda malaka oshirdi. Xitoy, Belarus, Latviya, Niderlandiya va Qozog‘istonning yetakchi xalqaro tibbiyot muassasalari bilan oltita memorandum va kelishuv imzolandi.

O‘tgan yil davomida markaz 125 nafar xorijiy bemorga tibbiy yordam ko‘rsatdi, ulardan 78 nafari yuqori texnologiyali jarrohlik amaliyotlaridan o‘tdi.

2026 yilga qo‘shimcha jihozlash rejalashtirilgan: nafas yo‘llari infeksiyalari ko‘p uchraydigan tumanlar uchun sunʼiy intellektli 40 ta qo‘shimcha mobil rentgen uskunalari, maʼlumotlarni DHIS-2 yagona elektron reyestriga integratsiya qilish, telemeditsinani rivojlantirish, 1 million nafar aholini yashirin sil infeksiyasiga tekshirish va chekka hududlarda yashovchi 200 ming nafar fuqaroni bepul ko‘rikdan o‘tkazish.

Markaz faoliyatiga JSST, John Snow Institute, STOP TB, Swiss TPH, LEAP TB Global kabi xalqaro tashkilotlar mutaxassislari jalb etilgan bo‘lib, bu tibbiy xizmatlar sifatini oshirish va o‘pka kasalliklarini tashxislash hamda davolashda innovatsion texnologiyalarni jadal joriy etish imkonini beradi.