O‘zbekistonda Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi tashkil etilmoqda

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev mahalliy ishlab chiqarish va sanoat kooperatsiyasini tizimli asosda rivojlantirishga qaratilgan farmonni imzoladi.

Hujjat yuqori texnologiyali va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarishni kengaytirish, iqtisodiyotning import qismlari va materiallariga bog‘liqligini kamaytirish hamda kichik va o‘rta biznesni katta korxonalarning ishlab chiqarish zanjirlariga faol jalb etish bo‘yicha strategik maqsadlar va aniq chora-tadbirlarni belgilaydi.

Farmonga muvofiq, Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi hamda uning boshqaruv kengashi tashkil etilmoqda.

Agentlik davlat xaridlari sohasida Iqtisodiyot va moliya vazirligi funksiyalarini o‘z zimmasiga oladi, mahalliy ishlab chiqarishni kengaytirish dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishni muvofiqlashtiradi, korxonalar va hududlarga metodik va amaliy yordam ko‘rsatadi.

Eʼtibor asosan qo‘shimcha qiymat zanjirlarini shakllantirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etishga qaratilgan bo‘lib, bu o‘zbek korxonalarini global ishlab chiqarish va savdo zanjirlariga integratsiya qilish imkonini beradi.

Agentlikning asosiy yo‘nalishlaridan biri – dorivorlik, elektrotexnika, elektronika, robototexnika, avtomobilsozlik, qurilish materiallari, gaz va neft kimyosi, yengil va oziq-ovqat sanoati kabi drayver sohalar uchun dasturlar ishlab chiqish hamda yuqori investitsiya potensialiga ega asosiy sohalarni qo‘llab-quvvatlashdir. Dasturlar sohalar ehtiyojlari, hududiy xususiyatlar va xorijiy tajriba hisobga olinib shakllantiriladi, agentlik bilan muvofiqlashtiriladi va kengash tomonidan tasdiqlanadi.

Hujjat korxonalarni qo‘llab-quvvatlashning yangi instrumentlarini ham joriy qiladi. 2026 yil 1 iyuldan agentlik raqobatbardosh mahsulotlar ro‘yxatini shakllantirish, korxonalar bilan kafolatli xarid shartnomalari tuzish hamda katta va muhim investitsiya loyihalari bo‘yicha qo‘shimcha qiymatni kompleks baholash amaliyotini joriy etish vazifasini oladi. Eʼtibor texnologiyalarni rivojlantirish, ilmiy-tadqiqot faoliyati va malakali kadrlar tayyorlashga qaratilgan.

Loyihalarni moliyalashtirish uchun Sanoat kooperatsiyasini rivojlantirish davlat maqsadli fondi tashkil etilgan. Fond mablag‘lari ishlab chiqarishni kengaytirish va yuqori texnologiyali mahsulotlar yaratish loyihalariga kreditlar berish, ishlab chiqarish texnologiyalarini transferi va sanoat startaplarini rivojlantirish uchun subsidiyalar ajratishda qo‘llaniladi. 2026 yilda fond Qayta tiklash va rivojlantirish jamg‘armasidan 50 million dollar miqdorida mablag‘ oladi.

Farmon davlat xaridlari samaradorligini oshirishni ham nazarda tutadi. 2027 yildan boshlab xarid obyektlarini alohida lotlarga ajratish, katta loyihalarda umumiy egalik qiymati (TCO) metodini qo‘llash, xarid bo‘yicha mutaxassislarni sertifikatlashtirish amaliyoti joriy etiladi; 2028 yildan korporativ buyurtma beruvchilar faqat sertifikatlangan mutaxassislar bo‘lgan taqdirda xaridlarda ishtirok eta oladi. Mahalliy ishlab chiqaruvchilar xorijiy kompaniyalar bilan teng ishtirok etishda narx preferensiyalariga ega bo‘ladi, 2026 yil sentyabrdan esa davlat xaridlari ishtirokchilarini baholash uchun elektron skoring tizimi ishga tushiriladi.

Farmonning muhim qismi kadrlar siyosati hisoblanadi. Agentlik Oliy va o‘rta maxsus taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirligi, boshqaruv samaradorligi agentligi hamda «El-yurt umidi» fondi bilan hamkorlikda mutaxassislarni tizimli tayyorlash va qayta tayyorlash, ishlab chiqarish maydonlarida malaka oshirish ishlarini olib boradi. Korxonalar va boshqaruv organlari xodimlari uchun sanoat kooperatsiyasi loyihalarida ishtirok etgani uchun moddiy rag‘batlantirish tizimi, shu jumladan ishlab chiqarilgan mahsulot xaridlari orqali tejalgan mablag‘lardan premiyalar belgilash nazarda tutilgan.