O‘zbekistonda guruch eksporti uchun bojsiz kvotalar joriy etiladi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — O‘zbekistonda guruch eksporti uchun belgilangan limitlar doirasida bojsiz eksport qilish imkonini beruvchi mexanizm ishlab chiqilmoqda. Bu haqda 6 mart kuni Buxoro viloyati tadbirkorlik faollari bilan hukumat komissiyasining ochiq muloqoti davomida bosh vazir o‘rinbosari Jamshid Xo‘jayev maʼlum qildi.

Tarif siyosatiga qayta ko‘rib chiqish masalasini Jondor tumanida joylashgan Yakkatut paxtachilik, g‘allachilik, sholichilik va urug‘chilik klasteri agroklasteri vakili Botir Usmonov ko‘tardi. Uning so‘zlariga ko‘ra, korxona yuqori qarz yukiga duch kelgan. Tijorat banklari oldidagi kredit majburiyatlari 91 milliard so‘mga yetgan.

Uning taʼkidlashicha, biznes rivojlanishiga qo‘shimcha moliyaviy to‘siq sifatida guruch eksportiga joriy etilgan yuz foizlik boj ham taʼsir ko‘rsatmoqda. Usmonov maʼlum qilishicha, 2021 yildan buyon kompaniya prezident topshirig‘i asosida 10 ming gektar bo‘sh yerlarni o‘zlashtirish loyihasini amalga oshirmoqda. Hozirgacha taxminan 2,5 ming gektar yer qishloq xo‘jaligi aylanmasiga kiritilgan.

Tadbirkorlar murojaatiga javoban Jamshid Xo‘jayev qatʼiy cheklovchi tariflar dastlab ushbu ekin turining yuqori namtalabligi sabab joriy etilganini tushuntirdi. Bosh vazir o‘rinbosari guruch eksportini xorijga suv olib chiqish bilan qiyoslab, qo‘shni davlatlar tajribasini misol sifatida keltirdi.

Jumladan, u Rossiya Federatsiyasi tajribasini qayd etdi. Unda 2026 yildan boshlab xom guruch eksportiga qo‘yilgan taqiq kvotalash tizimi bilan almashtirilgan.

«Muhtaram Prezident topshiriq berdilar: hozir vaqtinchalik nizom ishlab chiqilmoqda. Uning asosida maʼlum hajm uchun kvota joriy etiladi va shu hajm doirasida boj bekor qilinadi. Bu barcha eksportga emas, faqat belgilangan miqdorga taalluqli bo‘ladi. Biz bu muammoni hal etyapmiz», — dedi Xo‘jayev.

O‘zbekistonda yuqori bojxona to‘siqlari 2025 yil 1 iyuldan amal qila boshlagan.

O‘shanda oziq-ovqat mahsulotlari, o‘g‘itlar va metall lomini ham qamrab olgan 86 ta tovar guruhi uchun eksport bojlari joriy etilgan edi. Ushbu choralar sohaviy yig‘imlar va mahsulotni eksport qilish uchun maxsus ruxsatnomalar olish talablari o‘rnini bosgan.