O‘zbekistonda 2025 yilda kreditlash hajmi 36 foizga oshib, 390 trln so‘mga yetdi

Toshkent, O‘zbekiston (UzDaily.uz) — 2025 yil yakunlariga ko‘ra, O‘zbekiston tijorat banklari kredit faoliyatini sezilarli darajada oshirdi, bu esa iqtisodiyotni banklar tomonidan moliyalashtirish hajmlarining kengayib borayotganini ko‘rsatadi.

O‘zbekiston Markaziy banki maʼlumotlariga ko‘ra, tijorat banklari tomonidan berilgan kreditlarning umumiy hajmi 390 trln so‘mga yetgan bo‘lib, bu 2024 yilga nisbatan qariyb 36 foizga ko‘pdir. 2024 yilda mazkur ko‘rsatkich 287,2 trln so‘mni tashkil etgan edi.

Yil davomida kreditlash o‘sishi barqaror xususiyatga ega bo‘ldi. Kredit portfelining kengayishida asosiy omil milliy valyutada berilgan kreditlar bo‘ldi.

2025 yilda ular hajmi 276,4 trln so‘mga yetdi, bu 2024 yildagi 193,3 trln so‘mga nisbatan ancha yuqoridir. Bunday kreditlarning salmoqli qismi jismoniy shaxslarga to‘g‘ri kelib, 156,8 trln so‘mni tashkil etdi. Bu isteʼmol va ipoteka kreditlariga bo‘lgan yuqori talab saqlanayotganini tasdiqlaydi.

Yuridik shaxslarga 108,8 trln so‘m, yakka tartibdagi tadbirkorlarga esa 10,8 trln so‘m miqdorida kreditlar ajratildi. Shu tariqa, aholiga berilayotgan kreditlar bank kreditlash tizimida muhim o‘rinni saqlab qolmoqda.

Bir vaqtning o‘zida xorijiy valyutadagi kreditlar hajmi ham oshdi. 2025 yil yakunlariga ko‘ra, ular 113,6 trln so‘mni tashkil etdi, bu 2024 yildagi 94 trln so‘mga nisbatan ko‘proqdir. Valyutadagi kreditlarning asosiy qismi yuridik shaxslarga to‘g‘ri kelib, 113,1 trln so‘mni tashkil etdi. Bu biznesning, ayniqsa investitsiya va tashqi iqtisodiy faoliyatni moliyalashtirish uchun, valyuta resurslariga bo‘lgan barqaror talabini aks ettiradi. Yakka tartibdagi tadbirkorlar esa 441,5 mlrd so‘m miqdorida xorijiy valyutada kredit olgan.

Umuman olganda, 2024–2025 yillar statistikasi banklar kredit portfelida milliy valyutadagi kreditlar ulushi oshib borayotganini, shu bilan birga korporativ sektorning xorijiy valyutadagi qarz mablag‘lariga qiziqishi barqaror saqlanayotganini ko‘rsatadi.

Bank kreditlash tizimi mamlakatda iqtisodiy jarayonlar va ishbilarmonlik faolligini qo‘llab-quvvatlashda asosiy moliyaviy vositalardan biri bo‘lib qolmoqda.